Những căn nhà dài từng là không gian sinh hoạt đặc trưng của người Ê Đê đang dần ít đi trước những thay đổi của đời sống hiện đại. Thế nhưng, ở buôn Plum, xã Hòa Sơn, tỉnh Đắk Lắk, người dân vẫn nỗ lực gìn giữ những căn nhà còn lại, qua đó bảo tồn nếp sống và bản sắc văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Căn nhà dài của chị H’Dhi Mdrang ở buôn Plum vốn do ông bà ngoại để lại. Thay vì phá bỏ, chị quyết định giữ lại và phục dựng. Căn nhà dài khoảng 17m, rộng 5m, được làm bằng gỗ hương, đủ không gian sinh hoạt cho gia đình 4 người. Bên trong, chị H’Dhi Mdrang vẫn gìn giữ ghế Kpan, ché, chiêng cùng những vật dụng gắn với đời sống truyền thống của người Ê Đê.
 |
| Một ngôi nhà dài ở buôn Plum, xã Hòa Sơn, tỉnh Đắk Lắk. |
“Nhiều năm trước, từng có người hỏi mua với giá khoảng 350 triệu đồng nhưng tôi không bán. Đây là căn nhà được truyền lại qua nhiều thế hệ trong gia đình nên tôi muốn giữ nguyên”, chị H’Dhi Mdrang chia sẻ. Để căn nhà thêm đẹp, chị thường xuyên chăm chút, giữ gìn sạch sẽ, trồng nhiều hoa xung quanh. Không gian nhà dài vì thế luôn được giữ gìn gọn gàng, xanh mát và trở thành nơi lưu giữ những nét sinh hoạt truyền thống của gia đình. Chị H’Dhi Mdrang mong muốn con cháu sau này vẫn còn được nhìn thấy căn nhà dài của gia đình, hiểu được ông bà, cha mẹ từng sinh sống trong không gian ấy và biết thêm về nguồn cội của mình.
Bà H’Nguêc Kbuôr, Trưởng buôn Plum cho biết, hiện buôn còn 21 căn nhà dài của người Ê Đê. Theo bà, để tiếp tục bảo tồn nhà dài, trước hết cần tuyên truyền để người dân hiểu được giá trị của việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc. “Con cháu phải biết nguồn cội của mình, biết ngày trước ông bà, cha mẹ từng sống trong nếp nhà dài như thế nào. Nhà dài hiện nay có thể còn bất cập về không gian sinh hoạt, nhưng mình phải làm sao để gìn giữ cho các thế hệ mai sau”, bà H’Nguêc Kbuôr nói.
Theo bà H’Nguêc Kbuôr, bảo tồn nhà dài cũng là gìn giữ không gian văn hóa, phong tục và nếp sống truyền thống của người Ê Đê. Buôn Plum luôn khuyến khích người dân gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, trong đó có những căn nhà dài còn lại, để trao truyền cho các thế hệ mai sau.
Mang trong mình khát vọng cống hiến, không ngừng học tập, vươn lên; tích cực lan tỏa vẻ đẹp văn hóa dân tộc và cảnh sắc quê hương bằng phương thức hiện đại... Những việc làm bình dị của H Zu Ni Niê (Zu Ni) đang góp phần đánh thức tiềm năng văn hóa, đưa du lịch trở thành thế mạnh của đồng bào Ê Đê giữa đại ngàn Tây Nguyên.
Giữa nhịp sống hối hả của Thủ đô, không gian trưng bày văn hóa Ê Đê tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đã mang đến cho công chúng một điểm nhấn đặc sắc, nơi những giá trị văn hóa của đại ngàn Tây Nguyên được tái hiện một cách sinh động.
Ngày 8-12, Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Trung tâm Giáo dục thường xuyên tỉnh Đắk Lắk khai giảng lớp bồi dưỡng tiếng dân tộc Ê Đê dành cho sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp năm 2025.