Nhưng, những người anh hùng chân chính không bao giờ mất đi, họ sống mãi trong lòng nhân dân. Cuộc đời Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu đã vượt lên khỏi khuôn khổ của một số phận cá nhân để trở thành biểu tượng tinh thần của dân tộc; là hiện thân sinh động của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam; là minh chứng bất tử cho ý chí “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” của một thế hệ đã hiến dâng tuổi thanh xuân, máu xương và cả sự sống cho nền độc lập của đất nước.
Sinh ra từ gian khó, lớn lên cùng cách mạng
Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu sinh năm 1932 trong một gia đình dân tộc Tày, quê tại xã Phong Nặm, huyện Trùng Khánh (nay là xã Đình Phong, tỉnh Cao Bằng). Tuổi thơ nghèo khó, cuộc sống cơ cực dưới ách áp bức của thực dân, phong kiến đã sớm hun đúc trong ông lòng căm thù giặc và khát vọng giải phóng quê hương.
 |
| Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu. Ảnh: laodong.vn |
Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt, chàng thanh niên La Văn Cầu đã sớm tham gia LLVT. Ông thuộc lớp chiến sĩ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam - những con người ra trận với vũ khí còn thiếu thốn nhưng ý chí thì vô cùng lớn lao. Lịch sử dân tộc đã lựa chọn ông trong thời khắc đặc biệt của cuộc kháng chiến. Và chính ông, bằng ý chí phi thường của mình, đã viết nên một trong những huyền thoại xúc động nhất của Quân đội ta.
Một cánh tay để lại Đông Khê
Tháng 9-1950, Chiến dịch Biên giới mở màn. Cứ điểm Đông Khê là vị trí phòng ngự kiên cố của quân Pháp, được coi là “cánh cửa thép” trên tuyến Đường số 4. Muốn giành thắng lợi, quân ta phải tiêu diệt bằng được cụm cứ điểm này.
Trong trận đánh ác liệt ấy, chiến sĩ La Văn Cầu được giao nhiệm vụ mang bộc phá đánh lô cốt địch. Khi tiếp cận mục tiêu, ông bị hỏa lực đối phương bắn trọng thương, cánh tay phải gần như đứt lìa, máu chảy rất nhiều. Trong hoàn cảnh sinh tử ấy, điều khiến đồng đội và các thế hệ sau xúc động không chỉ là sự đau đớn về thể xác, mà là ý chí chiến đấu vượt lên mọi giới hạn của con người. Không muốn việc tiến công bị chậm lại, ông đã đề nghị đồng đội chặt đứt phần cánh tay bị dập nát để tiếp tục ôm bộc phá lao lên phá lô cốt địch. Hình ảnh người chiến sĩ mang thân thể đẫm máu vẫn quyết tiến công đã trở thành một trong những biểu tượng bất tử của lòng dũng cảm Việt Nam.
Câu chuyện “nhờ đồng đội chặt đứt cánh tay” không chỉ là một chi tiết bi tráng của chiến tranh. Đó là sự lựa chọn của lý tưởng. Đó là chiến thắng của ý chí trước đau thương. Đó là lúc tinh thần cách mạng vượt lên trên bản năng sinh tồn. Một cánh tay mất đi, nhưng một tượng đài đã được dựng lên trong lịch sử dân tộc.
Biểu tượng của Chủ nghĩa anh hùng cách mạng
Lịch sử quân sự Việt Nam ghi nhận nhiều tấm gương anh hùng. Song Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu có vị trí đặc biệt bởi ông là hiện thân tiêu biểu của phẩm chất “dám hy sinh tất cả vì Tổ quốc”. Nếu chủ nghĩa anh hùng cách mạng được khái quát bằng những phẩm chất như: Trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với Đảng, với nền độc lập, tự do, với ý chí chiến đấu đến cùng, tinh thần vượt lên gian khổ, sẵn sàng hy sinh vì nhân dân, thì cuộc đời Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu chính là sự hội tụ đầy đủ những giá trị ấy.
Ở ông, người ta thấy sự giản dị của người nông dân miền núi, sự gan góc của chiến sĩ Quân đội và sự cao cả của người cộng sản. Ông không chiến đấu vì danh tiếng. Cũng không nghĩ mình sẽ trở thành anh hùng. Điều thôi thúc ông lúc ấy chỉ đơn giản là nhiệm vụ phải hoàn thành, cứ điểm phải bị tiêu diệt, đồng đội phải chiến thắng.
Chính sự vô tư trong sáng ấy đã làm nên sự vĩ đại!
Trong chiến tranh, nhiều người sẵn sàng hy sinh. Nhưng sự hy sinh lớn nhất chính là khi con người biết đặt vận mệnh của đất nước lên trên nỗi đau của chính mình. Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu đã làm được điều đó.
Từ người anh hùng chiến trận đến người chiến sĩ mẫu mực thời bình
Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ và các giai đoạn tiếp theo của cách mạng, La Văn Cầu tiếp tục phục vụ trong Quân đội. Ông đảm nhiệm nhiều cương vị công tác khác nhau, luôn giữ vững phẩm chất của cán bộ cách mạng. Điều đáng trân trọng là sau hào quang chiến công, ông vẫn giữ lối sống khiêm nhường, giản dị và gần gũi. Ông luôn coi chiến công là công sức của tập thể, của đồng đội và của nhân dân. Nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ khi gặp ông đều cảm nhận được sự chân thành, đôn hậu của một người lính đã đi qua chiến tranh nhưng không mang theo sự tự mãn.
Cuộc đời ông nhắc nhở rằng: Người anh hùng đích thực không chỉ anh hùng trong chiến trận mà còn mẫu mực trong cuộc sống thường ngày.
Bởi vậy, hình ảnh Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu luôn có sức lan tỏa sâu rộng trong xã hội. Ông trở thành tấm gương giáo dục truyền thống cho thanh niên, học sinh, sinh viên và cán bộ, chiến sĩ trong toàn quân. Năm 1952, ông vinh dự là một trong 7 chiến sĩ đầu tiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Đặc biệt, ông là một trong số ít những nhân vật lịch sử được đưa vào sách giáo khoa và là vị anh hùng được đặt tên đường, tên trường khi vẫn còn đang sống.
Một tượng đài của tinh thần “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”.
Khẩu hiệu “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” đã trở thành giá trị tinh thần bất diệt của dân tộc Việt Nam trong các cuộc kháng chiến. Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu là một trong những biểu tượng tiêu biểu nhất của tinh thần ấy. Tinh thần quyết tử không đồng nghĩa với sự coi nhẹ mạng sống của mình và đồng đội. Đó là sự lựa chọn đầy trách nhiệm của những người đặt lợi ích dân tộc lên trên lợi ích cá nhân. Đó là bản lĩnh, ý chí, khí tiết của những con người biết rằng độc lập, tự do không thể có nếu không có sự hy sinh. Trong bối cảnh hòa bình hôm nay, đất nước không còn tiếng súng, nhưng tinh thần La Văn Cầu vẫn mang ý nghĩa thời sự sâu sắc.
Đó là ý chí vượt khó trong lao động và học tập.
Đó là tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.
Đó là lòng yêu nước thể hiện bằng hành động cụ thể.
Đó là khát vọng cống hiến cho sự phát triển của đất nước.
Một dân tộc muốn mạnh, phải biết gìn giữ những giá trị tinh thần làm nên sức mạnh của mình. Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu chính là một trong những giá trị ấy.
Trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay
Sự ra đi vào cõi vĩnh hằng của Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu không chỉ là mất mát đối với gia đình, dòng tộc, quê hương và đồng đội mà còn đặt ra trách nhiệm đối với toàn xã hội trong việc gìn giữ và phát huy những giá trị mà ông để lại. Thế hệ trẻ hôm nay không phải cầm súng ra chiến trường, nhưng phải đối mặt với nhiều thách thức mới của đất nước trong thời kỳ hội nhập và phát triển.
Tinh thần La Văn Cầu cần được chuyển hóa thành ý chí, bản lĩnh học tập, sáng tạo, lao động và cống hiến. Các nhà trường cần đưa những tấm gương như ông vào giáo dục truyền thống. Các tổ chức đoàn thể cần lan tỏa những giá trị cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Quân đội cần tiếp tục giáo dục cán bộ, chiến sĩ về ý chí chiến đấu và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với Đảng, với nhân dân, với chế độ xã hội chủ nghĩa.
Bởi, một dân tộc luôn trọng đạo lý, tri ân những người đã hy sinh cho đất nước sẽ có thêm sức mạnh để bước tới tương lai.
Vĩnh biệt chiến sĩ cách mạng anh hùng!
Trưa 24-6-2026, Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu đã đi xa. Nhưng cánh tay để lại ở Đông Khê năm nào vẫn còn đó trong ký ức dân tộc. Hình ảnh chiến sĩ ôm bộc phá giữa mưa bom, máu đổ vẫn còn đó trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông đã hoàn thành trọn vẹn cuộc đời của một chiến sĩ cách mạng: Chiến đấu anh dũng, sống khiêm nhường và cống hiến đến phút cuối cùng.
Sự bất tử của người anh hùng nằm ở những giá trị mà họ để lại.
Đại tá La Văn Cầu đã ra đi, nhưng tinh thần La Văn Cầu vẫn còn.
Ngọn lửa Đông Khê vẫn còn.
Khí phách Việt Nam tồn tại vĩnh hằng.
Và trong hành trình xây dựng, bảo vệ Tổ quốc hôm nay và mai sau, tên tuổi Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu sẽ mãi được nhắc đến như một biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.