Vận động đúng cách, tránh mệt mỏi khi đi làm sau Tết

Về vấn đề này, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp, cho biết: Sau những ngày Tết vui hết mình, không ít người bước vào tuần làm việc đầu năm trong trạng thái ì ạch: Đầu óc mơ màng, bụng tăng size, giấc ngủ không sâu và năng lượng tụt nhanh sau buổi trưa. Cảm giác này không chỉ đến từ việc ăn nhiều hơn bình thường, mà là hệ quả của một giai đoạn cơ thể bị lệch nhịp trong cách sử dụng và phân phối năng lượng. Đơn giản là chuyển hóa đang tạm thời rối loạn: Đường huyết dao động mạnh, cảm giác thèm ăn dễ bùng lên, mỡ bụng tích lại nhanh và hệ thần kinh khó bước vào trạng thái phục hồi sâu. Với nhân viên văn phòng, vốn ngồi nhiều và căng thẳng kéo dài, sự “chệch nhịp” sau kỳ nghỉ có thể dai dẳng hơn, kéo theo tăng cân, mệt mỏi, hiệu suất giảm, thậm chí làm lộ rõ các vấn đề sẵn có như tiền đái tháo đường, gan nhiễm mỡ hay rối loạn giấc ngủ.

Ảnh minh họa: iStock

Gốc rễ thường nằm ở sự đứt gãy nhịp sinh học và thói quen. Khi nạp nhiều bữa ăn giàu tinh bột tinh luyện, đường và chất béo bão hòa, cơ thể phải tăng tiết insulin thường xuyên hơn để ổn định đường huyết. Insulin là hormone cần thiết, nhưng khi “lịch hoạt động” của nó quá dày đặc do ăn vặt, ăn muộn và ít vận động, cơ thể sẽ khó linh hoạt chuyển sang chế độ huy động mỡ dự trữ. Quá trình đốt mỡ bị kìm lại, năng lượng dư thừa dễ tích tụ thành mỡ, đặc biệt khi kèm theo rượu bia và thiếu ngủ. Gan phải xử lý đồng thời quá nhiều tạp chất; cơ bắp ít được kích hoạt để tiêu thụ glucose; đường ruột thiếu chất xơ dẫn đến hệ quả là khi đi làm lại, nhiều người thấy mình nặng nề, mặt phù, tiêu hóa chậm và tinh thần khó tập trung.

Giấc ngủ muộn còn tác động trực tiếp vào trục thèm ăn-no. Khi thiếu ngủ, ghrelin (hormone thúc đẩy cơn đói) tăng cao, trong khi leptin (tín hiệu báo no) giảm xuống, khiến cơ thể rơi vào trạng thái “đói giả”. Năng lượng dự trữ không thiếu nhưng não vẫn phát tín hiệu tìm đồ ăn, nhất là đồ ngọt. Đây là lý do nhiều người sau Tết vẫn ăn vặt liên tục mà luôn thấy thiếu năng lượng. Thêm vào đó, chế độ ăn ít rau và nhiều thực phẩm chế biến sẵn làm cho hệ vi sinh đường ruột bị xáo trộn, gây đầy hơi, chướng bụng kéo dài dù lượng ăn đã giảm lại. Muốn phục hồi chuyển hóa, bạn không cần ép cân kiểu “đánh nhanh thắng nhanh” hay áp dụng các kế hoạch cực đoan. Điều hữu ích hơn là đưa cơ thể trở lại đúng nhịp vận hành: Ăn đúng, ngủ đúng, vận động đều để hormone quay lại chu kỳ tự nhiên. Khi nhịp sinh học ổn định, làm việc sẽ không còn quá căng thẳng, mệt mỏi, việc giảm mỡ và giữ dáng sẽ trở thành hệ quả tự nhiên mà không cần quá khiên cưỡng.