Hiện nay, rất nhiều gia đình do lo ngại nguồn nước không bảo đảm nên sử dụng nước tinh khuyết. Tuy nhiên, ít người biết rằng khi loại nước gần như không còn khoáng chất này chiếm phần lớn lượng nước uống hằng ngày, sức khỏe tim mạch, xương khớp và hệ thần kinh có thể bị ảnh hưởng âm thầm, tích tụ qua nhiều năm.
Vài năm trở lại đây, nước tinh khiết từ máy lọc gia đình, nước đóng bình, đóng chai được quảng cáo rộng rãi như giải pháp “an toàn tuyệt đối” cho sức khỏe. Ở các thành phố lớn, việc nhà nào cũng có ít nhất một máy lọc RO đặt cạnh bếp, bình nước 20 lít trong phòng khách đã không còn xa lạ. Nguyên nhân xuất phát từ nỗi lo về ô nhiễm nguồn nước: Người dân sợ nước máy có clo, kim loại nặng; sợ nước giếng chứa phèn, vi khuẩn; sợ đường ống cũ, bể chứa bẩn. Trong bối cảnh đó, khái niệm “nước càng sạch càng tốt” gần như trở thành niềm tin phổ biến.
 |
Lạm dụng nước tinh khiết có thể dẫn đến thiếu khoáng chất và các hệ luỵ
|
Về bản chất, nước tinh khiết được xử lý sao cho chỉ còn lại phân tử H₂O, các chất hòa tan khác bị loại bỏ gần hết. Các công nghệ thường dùng là thẩm thấu ngược (RO), chưng cất hoặc khử ion. Màng lọc RO có kích thước siêu nhỏ, đủ để giữ lại vi khuẩn, virus, kim loại nặng, nhưng đồng thời cũng là loại luôn có khoáng chất có lợi. Với chưng cất, nước được đun sôi thành hơi, rồi ngưng tụ lại; phần lớn chất rắn hòa tan bị giữ lại ở phía sau. Kết quả là một loại nước rất “trong”, gần như không màu, không mùi, không vị, chỉ số TDS (chỉ số để đo lường tổng các chất rắn hòa tan có trong nước) cực thấp. Nếu nhìn ở góc độ an toàn vi sinh, nước tinh khiết có ưu thế rõ rệt. Nhưng nếu đặt trong bức tranh dinh dưỡng và chuyển hóa dài hạn, việc thiếu hầu hết khoáng chất lại là điểm trừ lớn.
Trước bối cảnh ô nhiễm nguồn nước, chúng ta không thể quay lại với thói quen tự do uống nước giếng, nước sông như trước. Nước tinh khiết có vai trò rõ ràng trong việc giảm nguy cơ nhiễm khuẩn, kim loại nặng, hóa chất độc hại. Vấn đề là cần dùng một cách thông minh, thay vì cực đoan.
Về lượng, đa số người trưởng thành cần khoảng 30–40 ml nước cho mỗi kilogram cân nặng mỗi ngày, bao gồm cả nước trong thức ăn. Người nặng 50 kg cần khoảng 1,5–2 lít, 60 kg cần 1,8–2,4 lít, 70–80 kg cần 2,1–3,2 lít mỗi ngày. Nên uống rải đều, tránh để khát mới uống, hạn chế uống quá nhiều sát giờ đi ngủ để không tiểu đêm. Khi chơi thể thao, làm việc ngoài trời nóng, lượng nước cần sẽ tăng.
Thay vì chỉ đặt câu hỏi “nước có đủ sạch không”, chúng ta nên tự hỏi thêm: “nước mình uống mỗi ngày có đang hỗ trợ hay âm thầm bào mòn sức khỏe về lâu dài?”. Khi biết cân bằng giữa độ sạch và hàm lượng khoáng, nước sẽ thực sự trở thành người bạn đồng hành đúng nghĩa của sức khỏe, chứ không phải là một rủi ro tiềm ẩn khó nhận ra.