Đi nắng về không nên đứng ngay trước quạt, điều hòa

Về vấn đề này, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam chia sẻ, đi nắng về lập tức lao vào phòng điều hòa lạnh sâu hoặc đứng trước quạt tốc độ cao là thói quen phổ biến của nhiều người trong mùa hè. Tuy nhiên, sự sảng khoái tức thì này thực chất là một "cú sốc" tàn phá cơ thể, dẫn đến nhiều ca cấp cứu vì liệt mặt, đột quỵ và suy hô hấp. Khi hoạt động dưới trời nắng gắt, cơ thể tản nhiệt bằng cách giãn mao mạch và tiết mồ hôi ồ ạt. Quá trình này làm mất nước và điện giải, dẫn đến hiện tượng cô đặc máu, khiến máu đặc quánh, buộc tim phải đập mạnh hơn để duy trì tuần hoàn. Nếu lúc này bạn hứng chịu ngay luồng khí lạnh từ quạt hay điều hòa, nhiệt độ da sụt giảm chớp nhoáng sẽ kích hoạt "phản xạ sốc lạnh". Hệ thần kinh lập tức ra lệnh co thắt toàn bộ mạch máu ngoại vi để giữ ấm. Sự co mạch đồng loạt đẩy huyết áp tăng vọt lên mức tối đa chỉ trong vài giây. Với người lớn tuổi, người có bệnh huyết áp hay xơ vữa động mạch, áp lực này dễ làm vỡ mạch máu não, gây xuất huyết não. Đồng thời, dòng máu đặc quánh chui qua mạch máu bị co hẹp là điều kiện lý tưởng hình thành cục máu đông, gây tắc nghẽn và dẫn đến nhồi máu não vô cùng nguy hiểm.

Ảnh minh họa: vov.vn

Gió điều hòa còn là "sát thủ" của hệ hô hấp. Khi điều hòa làm lạnh, độ ẩm không khí bị rút cạn. Hít thở luồng khí khô lạnh này khiến hơi nước trên niêm mạc bốc hơi dữ dội, lớp nhầy khô quánh lại và vô hiệu hóa các lông chuyển. Mầm bệnh không bị quét đi mà bám chặt lại, gây cảm lạnh, viêm họng, viêm xoang dai dẳng. Nghiêm trọng hơn, trong môi trường khô, giọt bắn chứa virus khi hắt hơi sẽ teo nhỏ thành hạt siêu vi lơ lửng lâu trong không khí. Nếu máy điều hòa lâu ngày không được vệ sinh (chứa nấm mốc, mạt bụi), luồng gió sẽ thổi thẳng ổ mầm bệnh vào người dùng, kích phát hen suyễn và dị ứng. Ngoài ra, việc gió lạnh phả vào mặt còn khiến mạch máu não giãn nở ồ ạt để sưởi ấm, chèn ép các mô xung quanh và gây ra cơn đau đầu dữ dội (đau buốt óc).

Để bảo vệ sức khỏe trong mùa nắng nóng, người dân cần từ bỏ thói quen tìm kiếm sự mát mẻ tức thì sau khi đi nắng, hãy ngồi nghỉ 20-30 phút ở nơi râm mát, có gió tự nhiên. Việc này giúp mạch máu co lại từ từ, mồ hôi khô bớt, ổn định huyết áp và nhịp tim trước khi vào phòng lạnh. Bật quạt ở chế độ quay hoặc hướng lồng quạt vào tường để đón gió dội lại. Với điều hòa, chỉnh cánh đảo gió hắt lên trần nhà. Tuyệt đối không để gió thổi thẳng vào đầu, mặt, gáy. Uống đủ nước lọc hoặc điện giải để pha loãng máu, tránh tình trạng máu cô đặc gây huyết khối. Nếu có dấu hiệu méo miệng, mắt nhắm không kín, tê yếu chân tay, nói đớ hay đau đầu dữ dội sau khi dùng điều hòa, cần gọi cấp cứu 115 ngay; tuyệt đối không cạo gió hay dùng mẹo dân gian để tránh mất "thời gian vàng" cứu chữa.