Số ca mắc tay chân miệng tăng
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus đường ruột gây ra, thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh lây chủ yếu qua đường tiêu hóa, hoặc do tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người bệnh hoặc qua các vật dụng, đồ chơi bị nhiễm virus. Triệu chứng ban đầu thường là sốt nhẹ, mệt mỏi, sau đó xuất hiện các nốt phỏng nước ở lòng bàn tay, bàn chân và trong khoang miệng.
Phần lớn các trường hợp diễn biến nhẹ, khỏi bệnh trong vòng từ 1-2 tuần, tuy nhiên một số trường hợp có thể chuyển nặng nhanh với các biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm cơ tim, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Đáng chú ý, hiện nay chủng virus EV71 đang lưu hành với khả năng gây biến chứng nặng cao hơn, đòi hỏi sự theo dõi sát sao của gia đình và ngành Y tế. Đây là chủng virus có khả năng lây lan nhanh, mạnh và thường gây dịch.
 |
| Hình ảnh bé mắc tay chân miệng. |
Theo thống kê trong 3 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận hơn 25.000 trường hợp mắc tay chân miệng, tăng gấp 5 lần so với cùng kỳ năm 2025, trong đó đã có trường hợp tử vong. Số ca mắc tập trung chủ yếu tại khu vực phía Nam, chiếm khoảng 70% tổng số ca của cả nước.
Tại Hà Nội, tình hình dịch bệnh vẫn đang được kiểm soát. Trong 3 tháng đầu năm 2026, toàn thành phố ghi nhận 1.842 trường hợp mắc, tăng so với cùng kỳ năm 2025; các ca bệnh xuất hiện tại 126 xã, phường, không ghi nhận trường hợp tử vong. Thành phố ghi nhận 26 ổ dịch, trong đó phần lớn xảy ra tại các trường mầm non, mẫu giáo, nơi trẻ nhỏ sinh hoạt tập trung, nguy cơ lây lan cao; tuy vậy chưa ghi nhận ổ dịch phức tạp, kéo dài tại cộng đồng hay trong trường học.
Đáng chú ý, nhóm trẻ dưới 6 tuổi chiếm tới 96% số ca mắc. Đây là lứa tuổi có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, sức đề kháng còn hạn chế, dễ mắc bệnh trong môi trường đông người. Bên cạnh đó, trẻ nhỏ chưa có ý thức đầy đủ trong việc giữ gìn vệ sinh cá nhân như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, sử dụng đồ dùng riêng.... nên nguy cơ cao lây nhiễm các bệnh qua đường tiêu hóa, trong đó có tay chân miệng.
Bệnh tay chân miệng đang bước vào chu kỳ gia tăng theo mùa, với các đỉnh dịch thường rơi vào tháng 3, tháng 4 và tháng 9, tháng 10 hàng năm. Trong khi đó, hiện nay tại Việt Nam vẫn chưa có vắc xin phòng bệnh và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, vì vậy nguy cơ bùng phát dịch là rất lớn nếu không triển khai quyết liệt các biện pháp phòng chống.
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Trần Đức Hậu, Trưởng Khoa Nhi, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh Hà Nội, phần lớn trẻ mắc tay chân miệng có thể hồi phục sau 7-10 ngày nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, ở trẻ nhỏ khi hệ miễn dịch chưa hoàn thiện thì virus có thể nhanh chóng xâm nhập và tấn công trực tiếp hệ thần kinh trung ương, khiến bệnh chuyển từ mức độ nhẹ sang biến chứng nặng chỉ trong vài giờ.
“Nguy hiểm nhất là giai đoạn virus bắt đầu ảnh hưởng đến não. Khi đó, diễn tiến bệnh có thể rất nhanh và khó kiểm soát nếu không được phát hiện kịp thời”, bác sĩ Hậu nhấn mạnh, đồng thời khuyến cáo phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ.
Dấu hiệu cảnh báo sớm đầu tiên là sốt cao liên tục trên 39 độ C, không đáp ứng với thuốc hạ sốt thông thường. Nếu tình trạng sốt kéo dài trên 48 giờ hoặc sốt không thuyên giảm, nguy cơ biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm màng não hoặc viêm cơ tim là rất cao”, Tiến sĩ, bác sĩ Trần Đức Hậu nhấn mạnh.
Hà Nội triển khai các biện pháp phòng, chống bệnh tay chân miệng
Trước tình hình dịch tay chân miệng có xu hướng gia tăng, Hà Nội đã chủ động triển khai các chiến dịch tổng vệ sinh môi trường, khử khuẩn trên địa bàn thành phố. Các hoạt động được tổ chức đồng loạt tại trường học, đặc biệt là khối mầm non, mẫu giáo. Bên cạnh đó các Trạm Y tế phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các ban, ngành, đoàn thể tăng cường giám sát, phát hiện sớm ca bệnh, tổ chức khoanh vùng, xử lý ổ dịch kịp thời, từ đó không để dịch bệnh lan rộng.
Song song với đó, Hà Nội tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phòng, chống dịch. Ngay từ đầu năm, UBND Thành phố và Sở Y tế đã ban hành nhiều kế hoạch, văn bản chỉ đạo nhằm tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn.
 |
| Vệ sinh đồ chơi tại các trường mầm non ở Hà Nội. |
Ngành Y tế tổ chức giám sát chặt chẽ tại cộng đồng, trường học và các cơ sở khám chữa bệnh; đồng thời triển khai các lớp tập huấn cho cán bộ y tế và mạng lưới y tế trường học nhằm nâng cao năng lực phát hiện và xử lý dịch bệnh.
Đồng thời CDC Hà Nội đã hướng dẫn, hỗ trợ các Trạm Y tế xã, phường trong công tác giám sát, điều tra và xử lý ổ dịch; cung cấp đa dạng tài liệu truyền thông, đồng thời đổi mới hình thức tuyên truyền với các hoạt động tư vấn trực tuyến, giải đáp trực tiếp cho người dân; công tác phòng, chống dịch trong trường học cũng được đặc biệt chú trọng…
Đặc biệt, sự phối hợp giữa ngành Y tế và ngành Giáo dục tiếp tục được tăng cường, với việc theo dõi sức khỏe học sinh hằng ngày, phát hiện sớm các dấu hiệu nghi ngờ, quản lý chặt chẽ học sinh nghỉ ốm, qua đó kịp thời xử lý, không để dịch bệnh lây lan trong trường học. Công tác truyền thông được đẩy mạnh trên nhiều nền tảng của nhà trường và cộng đồng, góp phần nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân trong phòng, chống bệnh tay chân miệng.
Phòng, chống bệnh tay chân miệng không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành Y tế. Đó còn là trách nhiệm của mỗi gia đình, mỗi nhà trường và toàn xã hội. Chỉ khi mỗi người dân chủ động thay đổi hành vi, giữ gìn vệ sinh môi trường sống, chúng ta mới có thể tạo nên "lá chắn" vững chắc, bảo vệ trẻ em những đối tượng dễ bị tổn thương nhất trước dịch bệnh.
|
Theo các chuyên gia, bệnh tay chân miệng ở trẻ được chia thành 4 mức độ với diễn tiến có thể chuyển nhanh từ nhẹ sang nguy kịch nếu không được phát hiện kịp thời.
Ở độ 1, bệnh còn nhẹ, trẻ chủ yếu loét miệng và phát ban dạng phỏng nước ở tay, chân, mông, vẫn ăn uống, sinh hoạt bình thường và có thể theo dõi tại nhà.
Từ độ 2, bệnh nhi biểu hiện biến chứng thần kinh, chia thành 2A và 2B. Trong đó độ 2A xuất hiện các dấu hiệu như giật mình nhẹ, quấy khóc vô cớ, lừ đừ, khó ngủ, sốt cao kéo dài trên 2 ngày hoặc trên 39°C. Độ 2B biểu hiện rõ hơn với giật mình nhiều lần trong thời gian ngắn, run tay chân, đi loạng choạng, mắt nhìn ngược hoặc yếu chi - giai đoạn này thể hiện trẻ có biến chứng thần kinh nặng.
Ở độ 3, trẻ đã xuất hiện biến chứng rối loạn thần kinh thực vật nặng như mạch nhanh, huyết áp tăng, thở nhanh, thở rít, vã mồ hôi, da nổi vân tím.
Mức độ nặng nhất là độ 4, khi trẻ rơi vào tình trạng nguy kịch với các biểu hiện sốc, phù phổi cấp, tím tái, ngưng thở, suy tim và có thể tử vong nhanh nếu không được cấp cứu kịp thời.
|