Triết lý “HUMAN” làm kim chỉ nam để phát triển bệnh viện

Phóng viên (PV): Bệnh viện Phụ sản Trung ương không chỉ là nơi tiếp nhận các ca bệnh khó của cả nước, đặc biệt khu vực phía Bắc, mà còn là bệnh viện tuyến đầu trong cấp cứu và điều trị sản phụ khoa tại Việt Nam. Giáo sư có thể chia sẻ chiến lược để đưa bệnh viện vươn tầm khu vực và tiếp cận quốc tế?

GS, TS Nguyễn Duy Ánh: Dịp đầu xuân năm mới Bính Ngọ 2026, cũng là dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27-2, ngày mà ngành y tế chúng tôi nhận được thư của Bác Hồ với những lời căn dặn rất sâu sắc và đầy giá trị nhân văn. Đến tận bây giờ, những lời căn dặn đó vẫn còn nguyên giá trị với chúng tôi. Như bao đồng nghiệp ở các đơn vị khác, vào ngày này tôi rất xúc động vì nhận được sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước Chính phủ, Bộ Y tế và tình cảm của nhân dân cả nước dành cho ngành y.

Làm nghề y nói chung và nghề sản phụ khoa nói riêng là một vinh dự lớn, hết sức cao quý. Nhưng với chúng tôi, vinh dự đó không chỉ để tự hào, mà phải biến thành hành động cụ thể: Đưa chuyên môn của mình xứng tầm khu vực và quốc tế. Những nỗ lực đó không phải để có “huy hiệu” trên ngực, mà để mang kỹ thuật tốt nhất, sự chăm sóc tốt nhất đến với nhân dân, đến với người bệnh.

Thầy thuốc Nhân dân, GS, TS Nguyễn Duy Ánh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương. Ảnh: BỐNG VŨ 

Bệnh viện Phụ sản Trung ương là bệnh viện tuyến cuối hàng đầu cả nước trong lĩnh vực sản phụ khoa. Nhưng chúng tôi không chỉ là nơi khám, chữa bệnh. Đây còn là cơ sở đào tạo, là môi trường học thuật đào tạo các thế hệ thầy thuốc sản phụ khoa cho cả nước. Và nếu một bệnh viện tuyến cuối mà không tiếp cận được kỹ thuật mũi nhọn của thế giới, không hòa nhập được với khu vực, thì chưa hoàn thành sứ mệnh của mình. Vì vậy, chúng tôi xác định rõ: Sứ mệnh là phục vụ nhân dân, tầm nhìn là hội nhập khu vực và vươn tầm quốc tế. Muốn vậy, phải xây dựng hệ giá trị cốt lõi rõ ràng và đầu tư đúng vào các mũi nhọn cần phát triển.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan và GS, TS Nguyễn Duy Ánh đón em bé đầu tiên ra đời đầu năm Bính Ngọ 2026 tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương. Ảnh: Bệnh viện cung cấp. 

PV: Giáo sư có thể chia sẻ cụ thể hơn về hệ giá trị cốt lõi mà bệnh viện đang xây dựng?

GS, TS Nguyễn Duy Ánh: Chúng tôi chọn một từ rất giản dị nhưng bao hàm toàn bộ triết lý phát triển: “HUMAN”. Làm thầy thuốc trước hết phải nhân ái. Từng chữ cái trong chữ HUMAN là những giá trị cốt lõi của Bệnh viện Phụ sản Trung ương đang hướng tới, là “kim chỉ nam”, là “sợi chỉ đỏ” cho đội ngũ cán bộ, công nhân viên chức của Bệnh viện Phụ sản Trung ương đi theo.

H: Humanity (nhân ái, nhân đạo): Đây là điều đầu tiên và bắt buộc. Không có nhân ái thì không thể làm nghề y.

U: Understanding (thấu hiểu): Thấu hiểu ở đây rất rộng. Thấu hiểu khoa học. Thấu hiểu con người với con người. Thấu hiểu giữa ban lãnh đạo và nhân viên. Thấu hiểu giữa thầy thuốc và người bệnh. Thấu hiểu giữa thầy và trò. Thấu hiểu trong công việc, trong đạo lý nghề nghiệp. Nếu thiếu sự thấu hiểu thì tổ chức không thể vận hành hài hòa.

M: Motivation (động lực): Một cơ quan thiếu động lực thì không thể phát triển. Động lực phải đến từ từng cá nhân, từng khoa phòng, từng tổ công tác. Ban Giám đốc phải tạo cảm hứng trong quản trị và chuyên môn. Ngược lại, mỗi nhân viên cũng phải có trách nhiệm với công việc, với học trò, với người bệnh. Động lực đó phải rõ ràng để bệnh viện ngày càng phát triển bền vững.

A: Academy (học thuật): Tôi luôn nói rằng bệnh viện chúng tôi không chỉ là một bệnh viện đơn thuần, mà là một “xã hội thu nhỏ”, một môi trường học thuật. Ở đó rất cần những người thầy thuốc phải vững vàng về y lý, chắc chắn về y đức và nâng tầm y thuật. Cùng một lý thuyết, cùng một quy trình, nhưng có người thành công, có người không. Sự khác biệt nằm ở trình độ học thuật, ở độ tinh tế, nhạy cảm của bàn tay và khối óc người thầy thuốc. Vì vậy, học thuật phải được đặt ở vị trí trung tâm.

N: Novelty (đổi mới): Nếu không đổi mới, chỉ một ngày thôi cũng đã là tụt hậu. Bệnh viện Phụ sản Trung ương không thể mãi đi đầu nếu không đổi mới từng ngày, đổi mới bắt đầu từ từng cá nhân, từng khoa phòng cho đến cách quản lý của ban lãnh đạo bệnh viện. Đổi mới trong phương pháp tiếp cận người bệnh, trong kỹ thuật, trong quy trình chăm sóc. Luôn phải cập nhật các hướng dẫn của những hiệp hội sản phụ khoa tiên tiến trên thế giới, tiếp thu từ những người thầy, những phát minh mới nhất trên thế giới. Trong tập thể hàng nghìn cán bộ, nhân viên y tế tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương là hàng nghìn cá tính, tôi luôn chọn cách tôn trọng sự khác biệt, phát huy sở trường của từng người, nhưng kiên quyết chỉ sử dụng những người thực sự có năng lực và trách nhiệm. Có như vậy mới mang lại những điều tốt đẹp cho nhân dân, cho người bệnh của chúng ta.

Năm nay, vào dịp 27-2, mỗi tập thể khoa, phòng đều phải đặt ra cho mình những dấu ấn cụ thể. Mỗi đơn vị phải có kế hoạch rõ ràng, mục tiêu rõ ràng, định hướng rõ ràng. Tất cả đều hướng đến lợi ích chung, sự tiến bộ chung, trí tuệ và nhân ái chung. Tôi tin rằng với cách làm đó, tương lai của một bệnh viện tuyến cuối hàng đầu sẽ rất tốt đẹp.

Ký kết hợp tác chuyên môn với các đơn vị. Ảnh: Bệnh viện cung cấp. 

Chủ động tiếp cận các kỹ thuật tiên tiến nhất trên thế giới

PV: Thời gian qua, Bệnh viện đã liên tục cập nhật nhiều kỹ thuật mới trong nội soi, hỗ trợ sinh sản và chẩn đoán trước sinh. Giáo sư có thể chia sẻ rõ hơn về cơ chế triển khai các kỹ thuật mới tại bệnh viện?

GS, TS Nguyễn Duy Ánh: Tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương, các phương pháp và kỹ thuật mới luôn được khuyến khích. Có một hệ thống hội đồng khoa học để thẩm định và hỗ trợ những cá nhân, tập thể đề xuất kỹ thuật mới. Kỹ thuật đó có thể do chúng tôi sáng tạo và được hội đồng chấp thuận. Cũng có thể là kỹ thuật đã áp dụng trên thế giới nhưng còn mới, chưa được triển khai tại Việt Nam. Chúng tôi luôn làm việc dựa trên các hướng dẫn chuẩn quốc tế, “nói có sách, mách có chứng” chứ không làm theo kinh nghiệm chủ quan. Kinh nghiệm rất quý, nhưng phải được chứng minh bằng thực tiễn lâm sàng và bằng khoa học.

Có những kỹ thuật thế giới vừa công bố, chúng tôi đã triển khai. Có những phương pháp do chính đội ngũ bệnh viện sáng tạo, được công nhận và đặt tên trong ngành. Đó là minh chứng cho tinh thần sáng tạo và học thuật của đội ngũ thầy thuốc của bệnh viện. Điều đó cho thấy, mỗi cá nhân của Bệnh viện luôn hướng tới những điều mới mẻ nhất, hiệu quả nhất, tốt đẹp nhất trong công tác khám, chữa, điều trị bệnh. Hơn nữa, việc mà chúng ta lưu tâm nhất bây giờ chính là phòng bệnh hơn chữa bệnh bởi phát hiện sớm, sàng lọc sớm, tư vấn để người dân chủ động bảo vệ sức khỏe. Đó mới là giá trị lâu dài mà chúng tôi mong đợi.

Chăm sóc trẻ sơ sinh tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương. Ảnh: Bệnh viện cung cấp. 

Mạnh mẽ trong chuyển đổi số

PV: Với quy mô lớn như hiện nay, Bệnh viện triển khai chuyển đổi số như thế nào để làm tốt công tác quản lý, thưa Giáo sư?

GS, TS Nguyễn Duy Ánh: Ban lãnh đạo của Bệnh viện hiện nay đều vừa làm chuyên môn, vừa quản trị. Trong bối cảnh tự chủ và phát triển hiện nay, nếu không quản trị bằng hệ thống số thì không thể điều hành hiệu quả. Từ thuốc men, hóa chất, vật tư đến từng chi tiết nhỏ đều phải được kiểm soát bằng hệ thống. Thông tin chuyên môn và quản trị đều phải số hóa. Chính vì thế, hai năm trước, Bệnh viện Phụ sản Trung ương đã mạnh mẽ phê duyệt đề án hơn 150 tỷ đồng để cải cách toàn diện cả phần cứng và phần mềm phục vụ chuyển đổi số trong bệnh viện, để việc quản lý, quản trị bệnh viện hiệu quả hơn. Tôi cho rằng đó là bước đi đúng hướng và rất cần thiết.

Hướng tới một thế hệ khỏe mạnh từ trước khi sinh

PV: Như Giáo sư đã chia sẻ, việc khám sàng lọc sớm, dự phòng bệnh trước và trong khi mang thai đối với mỗi sản phụ là hết sức cần thiết. Giáo sư có lời khuyên gì cho các cặp đôi chuẩn bị kết hôn và sinh con?

GS, TS Nguyễn Duy Ánh: Hiện nay, công nghệ gene, công nghệ sàng lọc tại Việt Nam đã phát triển rất tốt. Trong lĩnh vực sản phụ khoa, chúng tôi có thể thăm khám tiền hôn nhân để phát hiện nguy cơ di truyền. Có thể tư vấn sàng lọc trước khi mang thai và trong suốt thai kỳ. Điều đó hứa hẹn cho chúng ta một thế hệ dân số khỏe mạnh hơn. Bệnh viện đã có thiết bị giải trình tự gene toàn bộ hệ gene, với hóa chất đạt chuẩn quốc tế, phục vụ sàng lọc tiền hôn nhân, tiền sản và cả trẻ sơ sinh. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra một thế hệ dân số chất lượng, khỏe mạnh ngay từ đầu.

PV: Giáo sư luôn tâm niệm để hoàn thành sứ mệnh tuyến cuối, bệnh viện không thể chỉ dừng ở vai trò điều trị, mà phải vươn lên thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu và hợp tác quốc tế ngang tầm khu vực. Việc hợp tác với nhiều đối tác quốc tế có phải là một trong những chiến lược để thực hiện tâm niệm đó?

GS, TS Nguyễn Duy Ánh: Bệnh viện Phụ sản Trung ương không phải là một bệnh viện đơn thuần, mà còn là môi trường đào tạo, và gánh vác một sứ mệnh là bệnh viện thực hành để đào tạo ra các thế hệ bác sĩ sản phụ khoa cho đất nước. Ngoài ra, cũng là bệnh viện tham gia rất nhiều vai trò với nhiều hiệp hội gắn với chuyên ngành này. Nếu chỉ ở trong nước với nhau, chúng ta sẽ bị giới hạn rất nhiều về chuyên môn, kỹ thuật. Do đó, nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế được bệnh viện coi là nhiệm vụ trọng tâm.

Chỉ có khoa học mới đưa con người vượt qua giới hạn thông thường. Nếu không có nghiên cứu khoa học, chúng ta không thể tìm ra được những kỹ thuật mới và bị bó hẹp trong giới hạn vốn có. Trong ngành sản phụ khoa của chúng tôi, đã có nhiều nghiên cứu khoa học nhờ kết hợp với những nghiên cứu đa trung tâm, đa quốc gia, dưới sự hướng dẫn của các giáo sư hàng đầu thế giới, qua những kiểm tra nghiêm ngặt, đã làm thay đổi thực hành lâm sàng, cứu sống hàng triệu người trên trái đất này.

Ví dụ như trong can thiệp bào thai hay trong dự phòng các bệnh lý sản khoa nặng mà trước đây gần như không có thuốc điều trị, chỉ có thể chấm dứt thai kỳ hoặc đối mặt với tai biến nặng cho mẹ. Nhưng nay chúng ta có thể dự phòng được nhờ khoa học. Riêng trong năm 2025, Bệnh viện đã đón 72 chuyên gia quốc tế đến làm việc, ký kết nhiều đề tài mang tính thử nghiệm lâm sàng lớn đa quốc gia nhằm tìm ra những kỹ thuật mới, phương pháp điều trị mới và dự phòng hiệu quả hơn.

GS, TS Nguyễn Duy Ánh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương trong một ca mổ. Ảnh: Bệnh viện cung cấp 

Giữ “lửa” với nghề qua từng ca bệnh khó

PV: Hơn 30 năm qua, điều gì khiến Giáo sư vẫn giữ được niềm đam mê, nhiệt huyết với nghề?

GS, TS Nguyễn Duy Ánh: Tình yêu nghề không đến ngay từ đầu mà được bồi đắp qua từng đêm trực, từng ca mổ, từng khoảnh khắc đưa người bệnh vượt qua lằn ranh sinh tử... Mỗi ngày giúp người bệnh phát hiện bệnh sớm, điều trị khỏi, hoặc vượt qua ca bệnh khó, đó là nguồn động lực rất lớn. Chính công việc và những thử thách không ngừng đã nuôi dưỡng đam mê và thôi thúc chúng tôi luôn nỗ lực học hỏi, “nâng cấp” bản thân.

Ngành sản phụ khoa là một chuyên ngành rất rộng: Sản khoa, phụ khoa, ung thư, nội tiết, thẩm mỹ, sơ sinh, thậm chí can thiệp bào thai... Chính tính đa khoa đó thu hút nhiều bác sĩ trẻ. Nghề nào cũng đáng quý. Quan trọng là đi đến cùng với đam mê, trách nhiệm và tinh thần học hỏi không ngừng.

Nhiều đơn vị quốc tế đã đến tham quan và phối hợp cùng phát triển với Bệnh viện. Ảnh: Bệnh viện cung cấp. 

Năm mới, tôi có bài thơ gửi gắm niềm tin, khát vọng về năm mới hanh thông, vào sự phát triển vững bền của ngành y tế và khát vọng để mỗi người thầy thuốc tiếp tục giữ vững y đức, nâng cao y thuật, bền bỉ phụng sự vì sức khỏe và hạnh phúc của nhân dân: “Xuân về vó ngựa tung bay/ Bính Ngọ mở lối vận may ngập tràn/ An khang gõ cửa hân hoan/ Sum vầy hạnh phúc bình an muôn nhà”.

Đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, ngành y tế nói chung và Bệnh viện Phụ Sản Trung ương nói riêng tiếp tục xác định rõ sứ mệnh của mình: Giữ trọn y đức, vững vàng y thuật, không ngừng đổi mới quản trị và phát triển chuyên sâu. Với trách nhiệm của một bệnh viện đầu ngành, mỗi bước tiến chuyên môn không chỉ là thành tựu khoa học, mà còn là sự bồi đắp niềm tin của nhân dân, góp phần vun đắp tương lai của dân tộc bằng những giá trị nhân văn bền vững.

PV: Xin trân trọng cảm ơn Giáo sư!