Thực hiện Chỉ thị số 21/CT-TTg năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ, các địa phương phải hoàn thành việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố trước ngày 30-6-2026, đồng thời kiện toàn đội ngũ người hoạt động không chuyên trách tại cơ sở.

Tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố được quy định cụ thể tại Nghị định số 185/2026/NĐ-CP ngày 26-5-2026 của Chính phủ.

Tiêu chuẩn trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố sau sắp xếp thôn, tổ dân phố

Tiêu chuẩn trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố được quy định cụ thể tại Điều 7 Nghị định số 185/2026/NĐ-CP như sau:

- Là công dân Việt Nam cư trú thường xuyên tại địa bàn xã, phường, đặc khu từ 21 tuổi trở lên, ưu tiên người trong độ tuổi lao động theo quy định; có đủ sức khỏe để hoàn thành nhiệm vụ và chức trách được giao.

- Có phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu; có uy tín trong cộng đồng dân cư; được nhân dân tín nhiệm; bản thân và gia đình gương mẫu về đạo đức, lối sống, chấp hành tốt chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước.

- Có kiến thức văn hóa, năng lực, kinh nghiệm và phương pháp vận động, tổ chức nhân dân thực hiện tốt các công việc tự quản của cộng đồng dân cư và triển khai có hiệu quả các nhiệm vụ do cấp ủy, chính quyền địa phương cấp xã giao; khuyến khích lựa chọn người có trình độ chuyên môn phù hợp với yêu cầu hoạt động của thôn, tổ dân phố.

- Có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ; có khả năng lập kế hoạch, tổng hợp, thống kê, báo cáo và thực hiện các nhiệm vụ theo quy định.

- Không trong thời gian bị xử lý kỷ luật, bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang chấp hành bản án, quyết định của tòa án.

Như vậy, theo quy định mới tại Nghị định số 185/2026/NĐ-CP, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố không chỉ phải đáp ứng các tiêu chuẩn về phẩm chất đạo đức, uy tín và năng lực vận động nhân dân mà còn cần có khả năng lập kế hoạch, tổng hợp, thống kê, báo cáo và thực hiện các nhiệm vụ quản lý ở cơ sở theo quy định. Đây là cơ sở quan trọng để các địa phương lựa chọn, kiện toàn đội ngũ cán bộ thôn, tổ dân phố sau khi hoàn thành việc sắp xếp, tổ chức lại theo yêu cầu của Chỉ thị 21/CT-TTg năm 2026.

Làng cổ Đường Lâm, Hà Nội. Ảnh minh họa: vov.vn  

Quyền hạn của trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố

Điều 6 Nghị định số 185/2026/NĐ-CP quy định về quyền hạn của trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố như sau:

- Đại diện cho thôn, tổ dân phố trong các quan hệ liên quan đến hoạt động của cộng đồng dân cư theo quy định của pháp luật; là người đại diện cho cộng đồng dân cư ký hợp đồng về xây dựng công trình do nhân dân trong thôn, tổ dân phố đóng góp kinh phí và đã được hội nghị thôn, tổ dân phố thông qua;

- Được mời tham gia các cuộc họp của chính quyền địa phương cấp xã liên quan đến việc triển khai các công việc liên quan trực tiếp đến cộng đồng dân cư;

- Căn cứ quy định của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh về số lượng, chức danh người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố lựa chọn người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố sau khi thống nhất với Bí thư chi bộ, Trưởng ban công tác Mặt trận ở thôn, tổ dân phố. Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định công nhận và cho thôi làm người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố;

- Phân công nhiệm vụ giải quyết công việc cho người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố hỗ trợ trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố thực hiện nhiệm vụ quy định tại Điều này;

- Thực hiện các quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.