QĐND Online - Dù đã lọt vào tốp quốc gia có tốc độ phát triển internet cao nhất chấu Á, dù đã có một hành lang pháp lý tương đối hoàn thiện, dù được Chính phủ đặt ra kỳ vọng đến năm 2015 trở thành quốc gia có nền thương mại điện tử mạnh trong khu vực nhưng đến nay, sự phát triển thương mại điện tử ở Việt Nam vẫn rất nhiều hạn chế. Vì thế, cuộc hội thảo “Thương mại điện tử trong hội nhập và phát triển” do Cục Thương mại điện tử - Bộ Công Thương, Uỷ ban Hợp tác kinh tế quốc tế, Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam và Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức tại Hà Nội ngày 17-12 đã có rất nhiều ý kiến, kiến nghị và đề xuất thiết thực xung quanh vấn đề này. Phóng viên Báo Quân đội nhân dân ghi nhận một số ý kiến tiêu biểu tại hội thảo...

PGS.TS. Lê Danh Vĩnh, Chủ tịch Hiệp hội Thương Mại Điện tử Việt Nam, nguyên Thứ trưởngThường trực Bộ Công Thương: Minh bạch hoá và hoàn thiện hành lang pháp lý

Ở Bộ Thương mại trước kia có nhiều vụ việc tiêu cực liên quan tới cô-ta dệt may nên khi được giao phụ trách thương mại điện tử, tôi rất sợ tình trạng này tái diễn. Chúng tôi đã tìm mọi biện pháp để ngăn chặn, trong đó có việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến, liên hệ với phía hải quan Mỹ nhờ giúp đỡ. Sau đó, phía Mỹ đã đánh gía cao việc minh bạch hoá trong phát triển thương mại điện tử ở Việt Nam. Từ năm 2005, Chính phủ đã có kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử giai đoạn 2006-2010. Luật Giao dịch điện tử được Quốc hội ban hành vào tháng 11 năm 2005. Năm 2006, Quốc hội ban hành Luật Công nghệ thông tin. Từ năm 2006-2010, đã có tới 7 nghị định liên quan được ban hành. Tuy nhiên, theo điều tra của Bộ Công Thương lần gần đây nhất, với 1.000 doanh nghiệp, số lượng doanh nghiệp có website chiếm 20-25%, nhưng tính năng TMĐT trong các website này còn mờ nhạt. Chức năng website chủ yếu là giới thiệu về công ty, chiếm 93,8%, giới thiệu sản phẩm, dịch vụ chiếm 62,5%, trong khi tính năng giao dịch TMĐT cho phép đặt hàng chỉ chiếm 27,4%,  hoạt động thanh toán trực tuyến chỉ có 3,2%. Hoạt động TMĐT mới chỉ manh nha ở các doanh nghiệp lớn. Đại đa số các doanh nghiệp nhỏ tại Việt Nam vẫn đang nằm ngoài guồng quay của phương thức kinh doanh hiện đại này.

Thương mại điện tử xét cho cùng chính là dùng “điện tử” để làm thương mại, để mua và bán được tốt hơn. Muốn thế, ngoài phát huy tiện ích công nghệ thì yếu tố quan trọng nhất vẫn là dựa vào khách hàng. Ở Việt Nam gần đây, có nhiều công ty, đơn vị đầu tư cho thương mại điện tử nhưng không có nghĩa “sống lâu mà nên lão làng”. Như công ty cổ phần Đào tạo mua bán trực tuyến mà tôi đã có dịp tiếp xúc là một ví dụ. Nhờ biết dựa vào khách hàng nên chỉ sau một thời gian ngắn, chưa đầy một năm, họ đã phát triển rất nhanh.

TS Cao Sĩ Kiêm, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam: Cần sớm tổng kết toàn diện thực trạng thương mại điện tử

TS Cao Sĩ Kiêm

 

Tôi thấy doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay còn bỏ trống lĩnh vực thương mại điện tử quá nhiều. Doanh nghiệp chủ yếu sử dụng máy tính để...đánh máy chữ, làm văn phòng là chính, lác đác mới có doanh nghiệp tham gia thương mại điện tử. Đội ngũ nhân lực thiếu và yếu rất nhiều. Trong định hướng phát triển, tôi được biết Chính phủ đã có tham vọng đưa nước ta thành một nước có nền thương mại điện tử phát triển ở mức tiên tiến trong khu vực và trên thế giới nhưng nếu nhìn lại mục tiêu này trong bối cảnh hiện nay thì thấy còn rất nhiều thách thức. Cách đầu tư về khoa học công nghệ, cơ sở vật chất kỹ thuật cũng như con người cho lĩnh vực này còn nhỏ giọt và dàn trải. Đã đến lúc, các bộ, ban, ngành, cơ quan chức năng phải có tổng kết một cách toàn diện, làm rõ xem còn thiếu và yếu những gì, ở đâu, lý do ra sao thì mới có thể thúc đẩy thương mại điện tử ở Việt Nam phát triển, đạt được mục tiêu đề ra.

Một trong những việc cần làm nữa là thương mại điện tử tuy nhiều tiện ích nhưng độ rủi ro lại cao, vì thế cần phải có hành lang pháp lý thật tốt, không chỉ dừng lại ở hoàn thiện hệ thống pháp luật mà phải coi trọng có luật rồi thì hướng dẫn ra sao để thực thi cho tốt.

GS.TS Đỗ Thế Tùng, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh: Cần đầu tư cho đào tạo về thương mại điện tử

Tôi nghiên cứu thấy có nhiều bài học cần học tập ở nước ngoài. Ở Hàn Quốc, người ta đào tạo cả người nội trợ gia đình, quân nhân, người thu nhập thấp tham gia thương mại điện tử. Chỉ tính riêng từ năm 2000-2002, họ đào tạo được 13 triệu người nghèo nâng cao nhận thức về thương mại điện tử. Đây là một con số rất đáng lưu ý để Việt Nam học tập hôm nay. Khi tôi dự một hội thảo quốc tế, có người bạn Hàn Quốc đã hỏi tôi: “Không hiểu tại sao ở Việt Nam các bạn lập nhiều trường đại học thế làm gì trong khi bây giờ trên thế giới người ta chú trọng đào tạo tại chỗ, đào tạo từ xa nhiều hơn. Tại hội thảo này, tôi đã được đơn vị MB24, một doanh nghiệp thương mại điện tử mời tham gia các lớp giảng dạy cho người dân, tôi thấy đây là một cách làm tốt. Nếu có nhiều doanh nghiệp chủ động vào cuộc, không chờ đợi sự hỗ trợ hay cầm tay chỉ việc của Nhà nước như thế này thì tin rằng nền thương mại điện tử của ta sẽ khởi sắc.

TS Trịnh Minh Anh, Phó Chánh Văn phòng Uỷ ban Quốc gia về Hợp tác Kinh tế Quốc tế: Chợ điện tử phải tiện lợi hơn chợ ngoài đời

TS Trịnh Minh Anh

 

Xét cho cùng thì thương mại điện tử chính là tạo ra những cái chợ “vô hình” nhưng vô cùng tiện ích trên không gian ảo, môi trường internet. Khi đó, các doanh nghiệp tham gia thương mại điện tử chính là những ông chủ chợ. Mà đã là “chủ chợ” thì phải làm sao để chợ có thật nhiều hàng hoá, thật nhiều người đến bán và mua 24/24 giờ, bất kể ngày đêm, với tiện lợi, giá cả tốt hơn cả những ngôi chợ ngoài đời. Chỉ có như vậy thì người ta mới cần đến thương mại điện tử. Bill Gates, người hùng lừng danh của lĩnh vực công nghệ thông tin từng nói: “Trong 5-10 năm nữa, bạn chỉ có hai lựa chọn, một là kinh doanh online, hoặc không nên kinh doanh gì nữa”. Câu nói này nổi tiếng như một tiên đoán lịch sử chứng minh cho sức mạnh và vai trò của thương mại điện tử trong tương lai. Ở Việt Nam, theo số liệu thống kê năm 2010 của Bộ Công Thương đối với 3.400 doanh nghiệp hoạt động tại Việt Nam, hiện có 100% đã có máy vi tính, trong đó có tới 98% đã được kết nối internet; 81% sử dụng email trong sản xuất kinh doanh; 38% doanh nghiệp có website riêng; có 14% doanh nghiệp đã tham gia các sàn giao dịch TMĐT. Từ thực tế khả quan đó, Quyết định 1073/QĐ-TTg của Chính phủ đã đặt ra nhiều mục tiêu phấn đấu tới năm 2015 về thương mại điện tử. Trong đó xác định: 80% doanh nghiệp lớn có trang thông tin điện tử; 70% doanh nghiệp tham gia; 5% doanh nghiệp tham gia các mạng kinh doanh điện tử. Tất cả doanh nghiệp nhỏ và vừa tiến hành giao dịch thương mại điện tử loại hình doanh nghiệp với người tiêu dùng hoặc doanh nghiệp với doanh nghiệp, 45% doanh nghiệp có trang thông tin điện tử; 30% doanh nghiệp tham gia các sàn giao dịch thương mại điện tử.

Ông Lê Văn Cường, Phó chủ tịch HĐQT, Phó tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đào tạo Mua bán trực tuyến: Gắn đào tạo với mở “chợ”

Khi chúng tôi xác định hướng đi tập trung cho việc đào tạo trước khi đẩy mạnh đầu tư cho sàn giao dịch mua bán trực tuyến, chúng tôi đã xác định phải hình thành một cộng đồng tiêu dùng thông minh. Có khá nhiều điều bất ngờ xảy ra như có bà con cô bác ở nông thôn khi gặp chúng tôi tới đào tạo về mua bán trực tuyến ban đầu không mấy quan tâm, thậm chí không đồng tình. Có người nói thẳng: Chẳng hiểu “thương mại điện tử” là cái gì, chắc chẳng khác chuyện bọn trẻ con suốt ngày ngồi máy tính chơi game, chát. Nhưng sau khi được chúng tôi hướng dẫn cách lướt web, đọc báo, giao dịch, tìm kiếm trao đổi hàng hoá trên mạng thì bà con rất phấn khởi, ai cũng say mê và nhiệt tình tham gia. Vì thế. ra đời mới được 5 tháng nhưng chúng tôi đã đào tạo được hơn 40.000 người từ chỗ chưa biết hoặc hiểu biết rất ít về máy vi tính, về thương mại điện tử thành những thành viên của cộng đồng sàn giao dịch điện tử.  Chúng tôi đã rất chú trọng trong việc đào tạo kỹ năng mua bán qua hệ thống thương mại điện tử, bằng cách thường xuyên mở các lớp đào tạo, tập huấn về cách thức sử dụng mua bán trực tuyến, giao dịch trực tuyến tại 38 chi nhánh trên toàn quốc, bình quân 5 lớp/tháng, mỗi lớp có từ 20-30 học viên tham gia. Cùng với sự phát triển của các lớp đào tạo thì sàn giao dịch điện tử www.muaban24.vn của chúng tôi nhờ đào tạo mà cũng rất phát triển, có nhiều mặt hàng lệnh giao dịch thành công lên tới hàng trăm sản phẩm mỗi ngày như ấm siêu tốc, ao sơ mi giá rẻ hơn giá thị trường 50%...Tôi nghĩ rằng nếu gắn kết giữa đào tạo và xây dựng cộng đồng tiêu dùng thông minh, mua bán theo mô hình nhóm, gắn kết giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng...thì chúng ta sẽ trở thành một cường quốc về thương mại điện tử trong một tương lai gần.

NGUYÊN MINH (thực hiện)