QĐND Online – Sáng 17-5, tại Hà Nội, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và tổ chức Lao động quốc tế (ILO) đã tổ chức hội thảo “Tăng cường vai trò đại diện của tổ chức công đoàn và thương lượng tập thể”, nhằm đánh giá một cách toàn diện về thực trạng thương lượng, ký kết và thực hiện thoả ước lao động tập thể ở Việt Nam, đề ra các giải pháp tăng cường vai trò đại diện của công đoàn và đưa ra các kiến nghị về sửa đổi bộ Luật Lao động và Luật Công đoàn.

Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, hơn 25 năm qua kinh tế nước ta đã có những bước phát triển mạnh mẽ, tốc độ tăng trưởng bình quân trong 5 năm xấp xỉ 7%. Đặc biệt từ khi Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư được ban hành đã huy động được mọi nguồn lực của các thành phần kinh tế đầu tư cho phát triển sản xuất kinh doanh, làm cho các doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp FDI tăng hơn 2 lần, đưa tổng số doanh nghiệp trong cả nước lên 544.000 doanh nghiệp, mỗi năm có thêm khoảng 67.000 doanh nghiệp mới được thành lập, thu hút hàng triệu lao động vào làm việc, hình thành đội ngũ công nhân công nghiệp mới.

Thực trạng các tổ chức công đoàn cơ sở

Mặc dù Bộ Luật Lao động và Luật Công đoàn đều có quy định về quyền thành lập và gia nhập công đoàn cùng với sự cố gắng rất lớn của các cấp công đoàn. Tuy nhiên, việc thành lập công đoàn trong các doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài còn gặp rất nhiều khó khăn, thách thức. Việc thành lập công đoàn cơ sở trong các doanh nghiệp chậm so với tốc độ phát triển của doanh nghiệp. Hiện số doanh nghiệp có công đoàn cơ sở chỉ chiếm 9%  trong tổng số doanh nghiệp. Hơn nữa có tới 81% các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và siêu nhỏ làm tăng thêm khó khăn trong việc thành lập công đoàn cơ sở trong các doanh nghiêp.

Quang cảnh buổi Hội thảo

 

Việc thương lượng và ký kết thoả ước lao động tập thể ở khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước và doanh nghiệp FDI có tỷ lệ thấp và chất lượng còn hạn chế là do pháp luật lao động hiện hành quy định chưa cụ thể về trình tự thương lượng tập thể, chưa quy định rõ đối tượng, nội dung, thời gian thương lượng , nên việc đàm phán thương lượng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước và doanh nghiệp FDI chỉ mang nặng tính hình thức. Chỉ có 40% số thoả ước đã ký có chất lượng còn hầu hết các thoả ước được ký kết chưa thông qua thương lượng, mà chủ yếu là công đoàn đề xuất với người sử dụng lao động bằng văn bản mà chưa có thương lượng thật.

Từ thực trạng trên, cho thấy cần phải tăng cường vai trò đại diện của tổ chức công đoàn và thương lượng tập thể, đây là nội dung hoạt động quan trọng của các cấp công đoàn hiện nay. Nghị quyết đại hội X Công đoàn Việt Nam đã xác định nhiệm vụ quan trọng số 1 của tổ chức công đoàn là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đoàn viên và người lao động , theo đó Đoàn chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao Động Việt Nam đã ban hành nghị quyết “Đổi mới, nâng cao chất lương thương lượng, ký kết và thực hiện thoả ước lao động tập thể” và Nghị quyết “Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức và nâng cao chất lượng hoạt động công đoàn cơ sở” nhằm đạt được kết quả đến năm 2013, có trên 70% công đoàn cơ sở trong các doanh nghiệp tổ chức thương lượng và ký kết thoả ước lao động tập thể. Phấn đấu trên 60% công nhân lao động khu vực ngoài nhà nước gia nhập tổ chức công đoàn và 70% doanh nghiệp có đủ đièu kiện thành lập công đoàn cơ sở.

Giải pháp thực hiện

Để thực hiện mục tiêu trên, các cấp công đoàn cần đẩy mạnh công tác phát triển đoàn viên, xây dựng công đoàn cơ sở, thực hiện tốt các chỉ tiêu của Đại hội X Công đoàn Việt Nam. Kiện toàn bộ máy tổ chức, cán bộ các cấp công đoàn. Mô hình tổ chức công đoàn cơ sở phải linh hoạt, thu hút người lao động tham gia hoạt động công đoàn .

Trong các doanh nghiệp nhà nước, công đoàn cơ sở cần tiếp tục duy trì và thúc đẩy phát triển đoàn viên xây dưng công đoàn cơ sở vững mạnh, thực hiện quy chế dân chủ, tổ chức nhiều phong trào thi đua, tham gia công tác xây dựng Đảng.

Trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, công đoàn cơ sở cần được hướng dẫn kỹ năng, phương thức hoạt động, xác định chính xác nội dung trọng tâm để thực hiện.

Để tạo được kinh phí họat động, các công đoàn cơ sở cần đẩy mạnh các hoạt động tăng nguồn thu, sử dụng kinh phí hợp lý, đề ra đối tượng đóng và mức đóng phí công đoàn hợp lý.

Bài, ảnh: Thanh Trà