QĐND Online - Xã Thạch Hóa, huyện Tuyên Hóa, Quảng Bình là một xã miền núi có vị trí địa lý gần bờ sông Gianh. Vì thế, mỗi khi mùa mưa lũ đến, Thạch Hóa lại biến thành một biển nước đục khổng lồ, cuốn trôi nhiều nhà cửa, vật nuôi, thậm chí cả con người. Đặc biệt, trong đợt mưa lũ năm ngoái, có tới 50% số hộ trong xã bị mưa lũ chia cắt, cô lập. Đó là còn chưa kể những ngày Thạch Hóa phải hứng chịu những cái rét đậm, rét hại, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới cuộc sống của người dân nơi đây.

Mưa lũ gây ngập lụt ở miền Trung năm 2010. Ảnh: Phúc Thắng

Là một xã vùng sâu có dân số khoảng 6.500 dân với đa phần là hộ nghèo, lại thêm khí hậu khắc nghiệt, nên người dân Thạch Hóa phải chật vật với việc kiếm sống, không còn có thời gian nghĩ đến việc phòng ngừa thiên tai mỗi khi mùa mưa lũ về. Tuy nhiên, sự có mặt của tổ chức Plan Việt Nam tại 4 xã thuộc huyện Tuyên Hóa, trong đó có xã Thạch Hóa, xã Thạch Hóa cuối năm 2010 đã thực sự mang lại thay đổi lớn trong nhận thức về phòng ngừa, giảm nhẹ thiên tai cho người dân nơi đây.

Với mục tiêu giúp người dân thay đổi nhận thức về hiểm họa thiên tai, Plan đã tổ chức các lớp tập huấn kiến thức về phòng ngừa, giảm nhẹ thiên tai cho nhiều đối tượng, từ người già, thanh niên đến trẻ em. Ngoài ra, Plan còn hỗ trợ vật chất cho người dân theo từng giai đoạn. Bác Hoàng Hữu Điền, người có 17 năm làm Trưởng thôn xã Đạm Thủy 3, xã Thạch Hóa, cho biết, sau đợt mưa lũ năm 2010, Plan đã 5 lần hỗ trợ cho thôn Đạm Thủy 3 trị giá hơn 100 triệu đồng, bao gồm các vật dụng như chăn màn, quần áo, gạo, bình lọc nước, phân bón, lạc giống, vật nuôi...để giúp người dân tái sản xuất sau khi bị lũ tàn phá nặng nề. Số tiền tuy chưa nhiều nhưng cũng giúp người dân phần nào trang trải khó khăn của cuộc sống sau lũ. Bên cạnh đó, Plan cũng tổ chức tập huấn nâng cao nhận thức và kỹ năng cho các đội xung kích, trang bị phao cứu sinh để các đội xung kích sẵn sàng giúp dân di dời tài sản, cứu hộ khi bão lũ xảy ra.

Đặc biệt, lần đầu tiên Plan triển khai mô hình thí điểm tặng tiền mặt cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn, phụ nữ neo đơn bị ảnh hưởng do lũ lụt. Việc tặng tiền được áp dụng theo hai định mức: Hộ có ba nhân khẩu trở xuống nhận mức hỗ trợ 800.000 đồng và hộ có 4 nhân khẩu trở lên nhận mức hỗ trợ 1.000.000 đồng. Anh Nguyễn Cao Hùng, cán bộ dự án Plan tại Quảng Bình cho biết, đây là lần đầu tiên Plan mạnh dạn áp dụng mô hình thí điểm này. Trước đây, một số hộ gia đình được nhận hàng cứu trợ nhưng nhiều khi lại không có nhu cầu sử dụng số hàng hóa trên, trong khi những mặt hàng khác cần lại không có. Do đó, việc trao tặng tiền mặt sẽ giúp các gia đình bị thiệt hại nặng nề do mưa lũ có thể mua các vật dụng cần thiết đối với họ như phân bón, giống cây trồng, lợn giống, giúp họ sớm trở lại cuộc sống bình thường. Tuy nhiên, theo anh Hùng, việc trao tặng tiền mặt cũng đòi hỏi cán bộ dự án cũng như cấp chính quyền phải theo dõi sát sao để làm sao số tiền hỗ trợ được sử dụng đúng mục đích.

Đánh giá về tính hiệu quả của dự án sau một năm triển khai tại thôn Đạm Thủy 3, bác Hoàng Hữu Điền cho rằng, đây là một dự án sát thực, đặc biệt là mô hình tặng tiền mặt cho các hộ gia đình khó khăn bị ảnh hưởng do lũ. Bác Điền nói: “Dự án không chỉ giúp người dân trong xã, thôn thay đổi nhận thức về cách phòng chống thiên tai, mà còn giúp người dân địa phương biết chọn giống cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu nhằm tăng năng suất, góp phần xóa đói, giảm nghèo. Chúng tôi rất cần những dự án tương tự như Plan trong thời gian tới”.

Linh Oanh