QĐND - Huy động nguồn lực trong các tầng lớp nhân dân để xây dựng nông thôn mới là vấn đề khó khăn đối với nhiều cấp ủy, chính quyền địa phương. Huyện Nam Đàn (Nghệ An), với nhiều cách làm sáng tạo, đã tạo dựng được phong trào nhân dân tự nguyện hiến đất, góp vốn xây dựng nông thôn mới rất sôi nổi, hiệu quả. Chỉ riêng năm 2011, đã có gần 1000 hộ dân trong huyện hiến gần 50.000m2 đất và đóng góp hơn 30 tỷ đồng...

Khi người dân hiểu rõ mục đích

Đến Nam Đàn vào dịp này, đâu đâu chúng tôi cũng cảm nhận được không khí hồ hởi, phấn khởi của người dân khi nói về phong trào thi đua xây dựng nông thôn mới. Đồng chí Trần Thị Hiên, Trưởng ban Dân vận Huyện ủy Nam Đàn cho biết: “Nam Đàn vinh dự là một trong 5 huyện được Ban chỉ đạo Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới chọn làm huyện điểm giai đoạn 2010-2015. Ngay từ khi bắt đầu, Huyện ủy, UBND huyện đã xác định tập trung huy động tốt nhất nguồn vốn nội lực trong nhân dân, đặc biệt là vấn đề vận động nhân dân hiến đất, góp tiền xây dựng cơ sở hạ tầng”.

Hệ thống đường liên thôn ở xóm 10, xã Nam Nghĩa (Nam Đàn, Nghệ An) được người dân tự nguyện hiến đất, góp vốn mở rộng ra 8m.

 

Hiến đất và góp vốn xây dựng cơ sở hạ tầng từ trước đến nay là điều không dễ đối với một huyện còn nghèo như Nam Đàn. Thực tiễn, không phải chỉ ở Nam Đàn mà nhiều địa phương khác cho thấy, mỗi khi chính quyền “đụng” đến vấn đề của cải, đất đai là rất khó nhận được sự đồng tình của người dân. Đó cũng là điều dễ hiểu bởi nông dân, nhất là nông dân Nam Đàn phần lớn còn nghèo, nổi tiếng với lối sống chắt chiu, tiết kiệm. Vì vậy, trước khi mở cuộc vận động, cấp ủy và chính quyền cấp huyện, cấp xã tiến hành tuyên truyền một cách có hệ thống để nhân dân hiểu đúng mục đích, ý nghĩa của phong trào xây dựng nông thôn mới.

Đầu năm 2011, cấp huyện và cấp xã ở Nam Đàn đồng loạt tổ chức lễ phát động xây dựng nông thôn mới. Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới của huyện phối hợp với Hội Nông dân huyện tổ chức cuộc thi tìm hiểu Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới với hai hình thức: Thi viết và sân khấu hóa. Tất cả các lễ phát động và cuộc thi sân khấu hóa đều được tiếp âm trên hệ thống truyền thanh huyện. Riêng hình thức thi sân khấu hóa được tổ chức từ xóm đến xã, cụm xã rồi mới tổ chức chung kết tại huyện. Bằng các hình thức này, nhiều tác phẩm văn nghệ quần chúng do chính người dân sáng tác đã tuyên truyền sâu rộng mục đích, ý nghĩa của phong trào xây dựng nông thôn mới. Bác Nguyễn Thị Nhân, ở xóm 1, xã Nam Nghĩa cho biết:

- Tôi đi xem một vở kịch diễn tại cuộc thi cụm xã có nội dung rất ý nghĩa. Đại ý: Một bà cụ rất đông con cháu và ai cũng rất giàu, nhưng vì đường liên thôn quá chật, nên khi con cháu về thăm cụ, phải gửi xe ô tô ở đầu làng. Vở kịch ngắn gọn vậy thôi nhưng tôi thấy thấm thía. Tôi cho rằng hiến đất làm đường là làm cho chính mình, cho gia đình và con cháu mình. Vì vậy, tôi đã quyết định hiến đất để thôn mở rộng đường liên thôn.

Chuyện của bác Nhân chỉ là một ví dụ trong số hàng chục nghìn hộ nông dân ở Nam Đàn. Từ tháng 6-2011, việc hiến đất, góp tiền xây dựng nông thôn mới ở Nam Đàn trở thành phong trào phát triển rộng khắp. 14/23 xã của huyện có gần 1000 hộ hiến gần 50.000m2 đất. Điển hình như xã Hùng Tiến với 433 hộ dân hiến được 19.800m2; xã Kim Liên có 93 hộ, hiến 8.216m2; xã Xuân Lâm với 60 hộ, hiến 4.800m2. Năm 2012 này, dự kiến số xã và số hộ đăng ký hiến đất, góp vốn còn nhiều và sôi nổi hơn năm ngoái. Theo ước tính sơ bộ của Ban dân vận Huyện ủy Nam Đàn, tổng số hộ và diện tích đăng ký hiến đất đầu năm 2012 số lượng đã bằng cả năm 2011. Nhiều hộ gia đình lúc đầu chưa thuận, nhưng khi được vận động đã hiến hàng trăm mét vuông đất vườn, đất ở như gia đình ông Trần Văn Thắng ở Nam Thái, ông Nguyễn Sinh Quế ở Kim Liên… Bên cạnh hiến đất, việc tự nguyện đóng góp kinh phí xây dựng giao thông nông thôn, giao thông nội đồng, nhà văn hóa và trường học, huyện cũng huy động được số tiền hơn 30 tỷ đồng…

Coi trọng quy chế dân chủ ở cơ sở

Vì sao người dân Nam Đàn còn nghèo mà tạo được phong trào hiến đất, góp vốn xây dựng nông thôn mới sôi nổi đến thế? Theo ông Nguyễn Đức Thưởng, Trưởng xóm 6, xã Nam Thái, cùng với việc làm tốt công tác tuyên truyền để người dân nhận thức đây chính là “làm cho mình” thì việc phát huy dân chủ, đặc biệt là chấp hành quy chế dân chủ ở cơ sở có ý nghĩa quyết định.

Vợ chồng ông Trần Văn Thắng, xã Nam Thái, đăng ký hiến 1.600m2 đất ruộng để địa phương làm đường liên thôn.

 

Đồng chí Hoàng Đình Vị, Phó bí thư Thường trực Đảng ủy xã Nam Thái cho biết: "Nam Thái là xã rất nghèo, vậy nhưng sau hai năm vận động, đã có hàng trăm hộ dân hiến đất, góp tiền xây dựng quê hương. Điều quan trọng nhất là sau khi vận động nhân dân đồng ý hiến đất, góp tiền, cấp ủy, chính quyền địa phương thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở trong tất cả các khâu để nhân dân thấy tài sản của mình góp vào cộng đồng được sử dụng đúng mục đích, không bị lãng phí, tham nhũng.

Chúng tôi hỏi chuyện ông Nguyễn Trọng Tuyết, người dân xóm 3, xã Nam Thái (ông Tuyết đã thuyết phục con cháu hiến tặng địa phương 860m2 đất vườn), ông cho biết: Dân chủ ở đây thể hiện từ việc thông báo chủ trương đầu tư, kế hoạch, dự án xây dựng; đến việc thông báo những vấn đề người dân được hưởng lợi sau khi công trình hoàn thành; rồi khâu thành lập ban vận động cấp xã, cấp xóm; việc tổ chức hội nghị tại xã để quán triệt nội dung dự án và triển khai kế hoạch vận động nhân dân. Tất cả những việc đó, cấp ủy, chính quyền từ xã đến thôn đều công khai, minh bạch trước dân.

Sau khi có dự án, Đảng ủy các xã phân công từng đảng ủy viên về dự họp với chi bộ các xóm để chỉ đạo triển khai; sao in các văn bản cần thiết gửi người dân làm tài liệu nghiên cứu và xem xét. Quá trình vận động nhân dân, đã phát huy tối đa vai trò lãnh đạo của cấp ủy, sự chỉ đạo của chính quyền, công tác tuyên truyền, vận động của MTTQ, các đoàn thể, những người có uy tín trong từng gia đình, dòng họ và cộng đồng dân cư, để người dân tự phân tích giữa “mất và được” trong tham gia hiến đất. ở đây, có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị.

Một vấn đề khác được Huyện ủy, UBND huyện Nam Đàn coi trọng là việc vận động cán bộ, đảng viên nêu gương làm trước để nhân dân noi theo với phương châm “Kiên trì, không nản chí, không bỏ cuộc”. Kết quả là ở tất cả các xã, khi triển khai phong trào xây dựng nông thôn mới, gia đình bí thư đảng ủy, chủ tịch UBND xã đều đăng ký hiến đất trước. Đối với việc quyên góp tiền trong dân, các xã đều làm tốt các việc như lập dự án, công khai cụ thể để dân biết và bàn bạc, thảo luận, quyết định mức đóng góp với sự định hướng khéo léo của cán bộ địa phương, phát huy vai trò của Ban giám sát đầu tư cộng đồng trong quá trình xây dựng và quyết toán rõ ràng, công khai, minh bạch.

Từ kết quả huy động vốn trong dân, đến nay, toàn huyện Nam Đàn đã cứng hóa hơn 70km đường nông thôn và giao thông nội đồng; kiên cố hóa 19, 4km kênh mương; xây mới và nâng cấp 32 trường trung học, tiểu học, trường mầm non; xây mới 16 trạm y tế, nhà văn hóa nâng tổng số xóm có nhà văn hóa lên 327/330 xóm trong toàn huyện và nhiều công trình phúc lợi khác. Bộ mặt nông thôn ở Nam Đàn đang khởi sắc từng ngày, đặc biệt, hệ thống giao thông nông thôn hứa hẹn sẽ được quy hoạch và phát triển đột phá trong năm 2012. Mọi việc tuy mới chỉ là kết quả bước đầu nhưng chính nhờ huy động được nguồn lực trong nhân dân, Nam Đàn đang sớm vươn lên đạt được các tiêu chí nông thôn mới trong phạm vi toàn huyện.

Bài và ảnh: Hồng Hải - Phong Quang