Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách Nhà nước. Các khoản chi thiết yếu của quốc gia như bảo đảm an sinh xã hội và phục vụ cho nhiệm vụ quốc phòng-an ninh phải nhờ chủ yếu vào tiền thuế. Thế nhưng có một thực trạng đáng báo động hiện nay là ngày càng nhiều đối tượng trốn thuế, nợ thuế khó đòi.

Theo số liệu của Bộ Tài chính, kể từ khi Luật Doanh nghiệp ra đời đến nay, số lượng các doanh nghiệp đủ mọi thành phần, nhất là doanh nghiệp tư nhân, công ty TNHH... tăng lên không ngừng, cả nước hiện có khoảng hơn 200 nghìn doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong số các doanh nghiệp này có không ít doanh nghiệp “ma”. Lợi dụng việc áp dụng chính sách khuyến khích xuất nhập khẩu bằng cách cho chậm nộp thuế sau nhập khẩu 30 ngày nên một số doanh nghiệp đã nhập khẩu hàng hóa đưa vào thị trường trong nước tổ chức tiêu thụ nhanh, sau đó giải tán doanh nghiệp rồi lẩn trốn thuế nhập khẩu. Tổng cục Thuế cho biết: Trung bình mỗi năm cả nước có từ 20 nghìn đến 25 nghìn doanh nghiệp nợ đọng thuế dây dưa kéo dài với số tiền lên tới cả nghìn tỉ đồng, trong đó rất nhiều doanh nghiệp mất tích không xác định được nơi cư trú. Một số doanh nghiệp thành lập xong, kinh doanh trái phép hoặc lừa đảo gây thiệt hại lớn cho Nhà nước, tổ chức, công nhân và doanh nghiệp khác sau đó bỏ trốn...

 

Đã có không ít hội thảo, hội nghị bàn về giải pháp khắc phục tình trạng trốn thuế, nợ thuế của các doanh nghiệp. Tuy nhiên do cơ chế quản lý của chúng ta chưa đồng bộ nên ngành thuế vẫn còn “vướng” rất nhiều với các cơ quan bảo vệ pháp luật và cơ quan kinh tế khác trong việc phối hợp truy thu thuế.

Để chấm dứt tình trạng trốn thuế kéo dài, nhiều ý kiến cho rằng, khi thành lập doanh nghiệp, cần phải xác định chính xác nhân thân, nơi cư trú theo hộ khẩu và chứng minh nhân dân của người đứng đầu doanh nghiệp, đặc biệt phải xác minh nhân thân thông qua việc cấp phiếu lý lịch tư pháp xác định tình trạng tiền án, tiền sự. Bởi vì nhiều trường hợp người đứng đầu doanh nghiệp không đủ điều kiện theo quy định như về trình độ, năng lực, hành vi dân sự, bị cấm kinh doanh, có tiền án, tiền sự về tội trốn thuế, buôn lậu hoặc chủ doanh nghiệp sau khi vi phạm lẩn trốn một thời gian lại tiếp tục đứng ra xin thành lập doanh nghiệp với tên mới... Để làm được việc này, ngành thuế không thể tiến hành được mà phải có sự cung cấp thông tin của ngành công an và chính quyền địa phương. Mặt khác, cần có các giải pháp mạnh hơn trong việc truy thu thuế, truy cứu trách nhiệm hình sự đến cùng đối với các trường hợp đọng thuế, trốn thuế... Đối với những trường hợp vi phạm nghiêm trọng cần xử lý hình sự và thông báo truy nã toàn quốc về các tội phạm trật tự quản lý kinh tế theo quy định của Bộ luật Hình sự. Có như vậy mới răn đe, ngăn chặn được các trường hợp vi phạm về trốn thuế, nợ đọng thuế.

PHÚ THỌ