QĐND – Sáng 15-2, dưới sự điều hành của Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Thủ đô. Về tổng thể, dự án luật này nhận được sự đồng tình, ủng hộ của phần lớn các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Tuy vậy, ở một vài nội dung cụ thể còn có những ý kiến khác nhau, đặc biệt là về nội dung cư trú, điều kiện nhập hộ khẩu tại Hà Nội.

Có phân biệt đối xử với dân nhập cư?

Theo quy định đề xuất tại dự án Luật Thủ đô, điều kiện nhập hộ khẩu thường trú tại Hà Nội sẽ được “thắt” chặt hơn. Cụ thể, có ba diện được quyền nhập khẩu Hà Nội: Công chức, viên chức Nhà nước làm việc và có chỗ ở hợp pháp tại Hà Nội; Diện đoàn tụ gia đình; Có việc làm hợp pháp, ổn định tại Hà Nội, có nhà ở thuộc sở hữu của mình hoặc nhà thuê lâu dài của các tổ chức, cá nhân kinh doanh nhà ở và đã tạm trú liên tục tại nơi đề nghị được đăng ký thường trú ít nhất 3 năm. Tuy nhiên, quy định này chưa nhận được sự đồng tình của một số Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu. Ảnh: Internet

Xuất phát từ chính sách đối với lao động nhập cư tại Hà Nội, Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội, bà Trương Thị Mai, cho rằng cần bảo đảm quyền được học hành, quyền được chăm sóc sức khỏe của con em lao động nhập cư. Theo bà Mai, nếu hạn chế quyền nhập hộ khẩu tại Hà Nội thì có thể dẫn tới các quyền cơ bản đó của lao động nhập cư và con em họ sẽ không được bảo đảm. Bà Mai băn khoăn: Việc quy định những điều kiện để hạn chế nhập hộ khẩu vào Hà Nội như vậy có là phân biệt đối xử với lao động nhập cư hay không?

Bà Lê Thị Thu Ba, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, phân tích ví dụ về một gia đình có con thi đỗ đại học. Người bố và người mẹ quyết định theo con tới Hà Nội để buôn bán, vừa có thu nhập lại vừa có điều kiện quản lý con. Việc làm của họ như thế là hợp lý và hợp pháp. Bởi vậy, sẽ là vô lý nếu không cho phép những người đó nhập hộ khẩu tại Hà Nội. “Hạn chế như vậy sẽ không đạt được mục đích quản lý dân cư. Không thể dùng biện pháp hành chính để hạn chế người dân nhập cư về Hà Nội”, bà Ba nói.

Được mời tham dự phiên họp, ông Nguyễn Đăng Vang, Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, đưa ra những ví dụ cụ thể hơn: Có đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng sống và làm việc tại Hà Nội được 36 năm nhưng mới chỉ được nhập hộ khẩu về Hà Nội 11 năm nay; có người mẹ liệt sĩ ra Hà Nội sinh sống với con cháu hơn 20 năm nhưng không thể nhập hộ khẩu vì thủ tục rườm rà quá. “Quy định hạn chế như vậy, người dân chắc chắn sẽ không đi đăng ký trong khi vẫn nhập cư ồ ạt. Như thế chúng ta sẽ không thể biết họ là ai, họ ở nơi đâu. Vì vậy, tôi cho rằng cần đơn giản hóa các thủ tục nhập hộ khẩu Hà Nội và tăng cường công tác quy hoạch” - lời của ông Nguyễn Đăng Vang.

Hạn chế là cần thiết

Trái với những quan điểm ủng hộ quyền nhập hộ khẩu của lao động nhập cư tại Hà Nội, một số quan điểm khác lại cho rằng việc hạn chế nhập hộ khẩu tại Hà Nội là cần thiết để giảm sức ép cho Thủ đô.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường phát biểu: Vào những dịp lễ, Tết, Hà Nội “được trả lại sự thanh lịch”, yên tĩnh, tự nhiên như thế nào thì ai cũng thấy. Bởi vậy, cần phải có biện pháp kiểm soát chặt chẽ việc đăng ký thường trú vào nội thành. “Đi theo thường trú là tạm trú”, với cách đặt vấn đề như vậy, ông Cường tin rằng việc hạn chế nhập hộ khẩu tại Hà Nội không đồng nghĩa với việc hạn chế quyền cư trú của công dân.

Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho rằng, quy định tự do cư trú như Luật Cư trú dẫn tới tình trạng lượng dân nhập cư cơ học vào Hà Nội tăng đột biến, tạo sức ép lớn về cơ sở hạ tầng cho Hà Nội. Bởi vậy, để giảm tải cho Hà Nội thì cần thiết phải có điều kiện ràng buộc hạn chế nhập hộ khẩu thường trú tại khu vực nội thành.

Ngoài vấn đề cư trú, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng còn có những ý kiến khác nhau xung quanh một vài nội dung cụ thể khác. Chẳng hạn như các vấn đề về quy hoạch, lựa chọn những quy định đặc thù trong dự án luật, không cho phép thành lập bệnh viện mới trong khu vực nội thành… Trước những ý kiến khác nhau đó, Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu yêu cầu cơ quan soạn thảo nghiên cứu, hoàn thiện dự án để trình Quốc hội thông qua theo đúng kế hoạch.

Chiều cùng ngày, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục chương trình làm việc tại phiên họp thứ 38, khóa XII với nội dung cho ý kiến về việc chuẩn bị Báo cáo Công tác nhiệm kỳ 2007 – 2011 của Chủ tịch nước.

Minh Thắng