Bài 4: Phải bảo đảm mức sống của  người dân tốt hơn

QĐND - Sau 15 năm chia tách, trở thành đơn vị hành chính trực thuộc Trung ương, Đà Nẵng đã bắt tay vào việc quy hoạch và chỉnh trang lại, với quy mô giải tỏa lớn. Có tới hơn 92.000 hộ dân, chiếm gần 1/3 hộ dân thành phố bị giải tỏa để chỉnh trang đô thị. Phố mới đã được xây bằng sự đồng thuận lòng dân nên rất ít xảy ra khiếu nại, khiếu kiện…

Công khai minh bạch

Đồng chí Trần Văn Huy - Bí thư Quận ủy, Chủ tịch UBND quận Thanh Khê, cho chúng tôi biết: Từ khi thành lập quận (1997) đến nay, trên địa bàn quận có 49 dự án đã và đang triển khai thực hiện, với hơn 12.000 hộ dân phải giải tỏa, trong đó có hơn 6.500 hộ giải tỏa “trắng”. Hầu hết các dự án đã hoàn thành, chỉ còn 7 dự án đang ở vào giai đoạn cuối. Số lượng giải tỏa lớn như vậy, nhưng không xảy ra “điểm nóng”, không có các vụ khiếu kiện đông người.
Vẫn theo đồng chí Bí thư quận ủy, việc đền bù, giải tỏa ảnh hưởng trực tiếp đến an sinh xã hội của người dân nên ngay từ khâu chuẩn bị, đến triển khai phải làm hết sức chặt chẽ và chu đáo, không gây ra những bức xúc cho nhân dân. Điều đặc biệt quan trọng là phải công khai minh bạch về quy hoạch, dự án. Công khai tạo điều kiện cho công bằng, công bằng sẽ tạo tâm lý tốt và tránh những khiếu kiện không đáng có. Nên hạn chế (tốt nhất là tránh) giải quyết giá đền bù nhiều lần cho một trường hợp. Áp giá không mang tính "ân huệ" mà là sự "ngang bằng sổ thẳng" giữa Nhà nước và dân theo các quy định. Sự công khai minh bạch, công bằng và dân chủ, chính là chìa khóa dẫn đến thành công trong giải tỏa.

Khu nhà mới của nhân dân được xây dựng sau khi giải tỏa.

Tương tự như Thanh Khê, quận Cẩm Lệ có 70 dự án (41 dự án xây dựng các khu dân cư mới và 29 dự án xây dựng hạ tầng) với tổng diện tích quy hoạch hơn 2.320ha và gần 15 nghìn hộ nằm trong vùng quy hoạch, chiếm 70% diện tích và số hộ toàn quận. Các dự án này đã tạo ra những khu phố văn minh hiện đại, những đường phố phát triển thương mại dịch vụ. Nói về kinh nghiệm của Cẩm Lệ trong việc giải quyết việc làm cho người dân trong diện di dời, đồng chí Nguyễn Thương, Bí thư quận ủy quận Cẩm Lệ cho biết: Để bảo đảm việc làm cho người dân, quận đã tập trung cả hệ thống chính trị từ quận xuống phường tuyên truyền các chủ trương quy hoạch; tương lai của dự án và các vấn đề an sinh cho người dân sau khi giải tỏa như: Chính sách đền bù, giải quyết việc làm và đào tạo nghề, điều kiện sống khi chuyển đến nơi ở mới..., tạo tâm lý yên tâm cho người dân và sự đồng thuận. Đồng thời, quận cũng đã thành lập tổ vận động, điều tra khảo sát giúp việc cho mỗi dự án nhằm nắm bắt nhu cầu, nguyện vọng của người dân sau khi giải tỏa để cho vay vốn sản xuất kinh doanh, đào tạo nghề phân theo độ tuổi (18-30, 31-40...) đặc biệt lao động thuần nông là nam giới, kịp thời chọn cho họ một nghề thích hợp với khả năng nguyện vọng của mỗi người dân…

Tập trung cho an sinh xã hội

Năm 2012 là năm thứ ba liên tục, thành phố Đà Nẵng tiếp tục thực hiện “Năm giải tỏa đền bù, tái định cư và an sinh xã hội”, trong đó dồn sức quyết liệt triển khai các dự án chung cư nhà ở xã hội. Tính đến nay, Đà Nẵng đã hoàn thành xây dựng và đưa vào sử dụng gần 4.500 nhà ở xã hội, góp phần giải quyết chỗ ở ổn định cho nhiều người dân.

Cùng với đó, thành phố tập trung giải quyết việc làm cho người lao động. Giai đoạn 2006-2010, Sở LĐ-TB & XH thành phố Đà Nẵng đã tổ chức 91 phiên giao dịch việc làm, trong đó có 14 phiên được tổ chức tại các vùng nông thôn, vùng di dời, giải tỏa… với gần 105.000 lao động tham gia tuyển dụng. Qua 5 năm thực hiện đề án “Giải quyết việc làm cho người trong độ tuổi lao động”, Đà Nẵng đã giải quyết việc làm cho hơn 161 nghìn lao động, bình quân mỗi năm giải quyết việc làm cho hơn 32 nghìn lao động. Cùng với giải quyết việc làm, thành phố cũng đã đẩy mạnh các hoạt động dạy nghề cho người lao động. Hiện toàn thành phố có 53 cơ sở dạy nghề, trong đó có 4 trường cao đẳng nghề, 8 trường trung cấp nghề, 14 trung tâm dạy nghề và 27 cơ sở khác có tham gia dạy nghề. Trong thời gian tới, mỗi năm phấn đấu hỗ trợ tạo việc làm cho 32 – 34 nghìn lao động, giảm tỷ lệ thất nghiệp xuống dưới 4% vào năm 2015; nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 65%, trong đó lao động qua đào tạo nghề đạt 55%.

 Khu chung cư nhà ở xã hội đang xây dựng.

Quận Cẩm Lệ là một trong những địa phương có nhiều biện pháp đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho nông dân sau giải tỏa. Nếu như trong giải tỏa, quận Thanh Khê không có đất sản xuất nông nghiệp nên không ảnh hưởng nhiều đến công ăn việc làm của người dân, thì các dự án ở quận Cẩm Lệ, ngược lại. Nhiều làng xã, thôn xóm sau quy hoạch trở thành phố xá, nông dân đang quen công việc đồng áng trở thành người dân phố thị. Bước đầu người dân có bị ảnh hưởng về đời sống, sinh hoạt; nhưng ít làm thay đổi dân sinh. Vì sao? Đồng chí Nguyễn Thương, Bí thư quận ủy giải thích: Hầu hết người dân đều tái định cư ngay trong địa bàn phường mình. Các khu chợ mới, các đường phố mới đã tạo việc làm đáng kể cho người dân vùng giải tỏa bằng các nghề buôn bán, dịch vụ. Bên cạnh đó, sau 6 năm thành lập quận, số doanh nghiệp vừa và nhỏ tăng từ 200 lên 800, đã thu hút một lượng lao động không nhỏ. Từ cuối năm 2008, UBND quận Cẩm Lệ đã tham mưu đề xuất với UBND thành phố Đà Nẵng ban hành Đề án "Đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho nông dân khu đô thị sinh thái Hòa Xuân quận Cẩm Lệ". Với việc ban hành và triển khai thực hiện đề án này, đã góp phần rất quan trọng để Cẩm Lệ nói riêng và Đà Nẵng nói chung thực hiện khá tốt công tác vận động di dời, giải tỏa đền bù, tái định cư và giải quyết việc làm, ổn định cuộc sống của người dân vùng di dời. 5 năm qua, quận đã giải quyết việc làm cho 7.959 lao động và đào tạo 1.717 người trong độ tuổi. Có thể nói, từ khi triển khai Đề án đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho nông dân khu đô thị Hòa Xuân, số lao động được giải quyết việc làm và đào tạo nghề tăng lên từng năm và cơ bản đã giải quyết được bài toán khó trên của quận.

Nơi ở mới phải tốt hơn nơi ở cũ

Mới đây, ngày 30-5, trong buổi đối thoại với các hộ dân xứ đạo Cồn Dầu, phường Hòa Xuân, quận Cẩm Lệ, sau khi lắng nghe tất cả các ý kiến người dân, Bí thư Thành ủy Nguyễn Bá Thanh chỉ đạo Ban giải tỏa đền bù và UBND quận Cẩm Lệ đến từng nhà dân để tìm hiểu hoàn cảnh, đo đạc lại toàn bộ diện tích đất và sẽ đền bù diện tích thực tế thu hồi chứ không căn cứ vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Theo đó, với những hộ đông khẩu, bức xúc về chỗ ở, dù diện tích thu hồi ít nhưng phải bố trí tái định cư hợp lý, sao cho ít nhất một cặp vợ chồng khi ra ở riêng phải có chỗ ở ổn định. Xung quanh quyết định và sự chỉ đạo của Bí thư Thành ủy, nhiều hộ dân rất đồng tình với sự chỉ đạo thấu tình đạt lý này.

Khu chung cư tại quận Sơn Trà mới xây dựng xong

Thành công của Đà Nẵng trong giải tỏa đền bù, bắt nguồn từ quan điểm vì nhân dân, lấy người dân làm trung tâm. Chúng tôi mượn lời của đồng chí Bí thư Thành ủy Nguyễn Bá Thanh để kết thúc bài viết này: “Quan điểm của lãnh đạo thành phố là khi thực hiện giải tỏa, cuộc sống người dân nơi ở mới phải tốt hơn nơi cũ. Nếu hộ nào vì giải tỏa mà nghèo khó, không lối thoát thì đến gặp trực tiếp tôi giải quyết”.

Bài và ảnh: Trung Hội - Thành Lê

Kinh nghiệm giải quyết "điểm nóng" trong thu hồi và tranh chấp đất đai (bài 3)

Kinh nghiệm giải quyết "điểm nóng" trong thu hồi và tranh chấp đất đai (bài 2)

Kinh nghiệm giải quyết "điểm nóng" trong thu hồi và tranh chấp đất đai (bài 1)