QĐND Online - Báo QĐND vừa đăng loạt bài “Bảo đảm đời sống công nhân: Nhiều bất cập cần sớm tháo gỡ”, phản ánh những khó khăn trong đời sống công nhân và hoạt động công đoàn ở Hà Nội. Ngày 23-5, chúng tôi đã trao đổi với ông Đặng Minh Thuần, Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động TP Hà Nội về hướng giải quyết những vấn đề “nóng” đang đặt ra trong đời sống công nhân và hoạt động công đoàn hiện nay.

Phóng viên (PV): Đề nghị đồng chí cho biết, những vấn đề Báo QĐND đề cập trong loạt bài “Bảo đảm đời sống công nhân: Nhiều bất cập cần sớm tháo gỡ” đã sát thực chưa? Có nội dung nào cần bổ sung?

Ông Đặng Minh Thuần, Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động TP Hà Nội

Ông Đặng Minh Thuần: Báo QĐND đã phản ánh tương đối đầy đủ những khó khăn, bất cập trong đời sống công nhân và hoạt động công đoàn ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Bên cạnh đó, chúng tôi thấy cần phải nói thêm 2 vấn đề lớn: Một là, hiện nay nhiều khu công nghiệp chưa được quy hoạch đồng bộ, có đầy đủ nhà ở, trường học, trạm y tế khu vui chơi văn hóa - thể thao… cho công nhân. Đây là bất hợp lý rất lớn, cần phải bổ sung kịp thời, đi đôi với việc hỗ trợ kinh phí, có chính sách ưu đãi để xây dựng các công trình này. Hai là, quy định mức lương tối thiểu của khối doanh nghiệp từ trước đến nay quá thấp, không bảo đảm mức sống tối thiểu của người lao động (NLĐ). Theo tôi, lộ trình tăng lương tối thiểu cần phải đẩy nhanh hơn và mức lương tối thiểu phải thực hiện đúng quy định của Bộ Luật Lao động sửa đổi, bổ sung năm 2012.

PV: Thời gian qua, TP Hà Nội đã có giải pháp gì giúp đời sống công nhân khối doanh nghiệp ngoài nhà nước bớt khó khăn?

Ông Đặng Minh Thuần: Nhận rõ những khó khăn trong đời sống của công nhân, nhất là ở các khu công nghiệp, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) thành phố đã chủ động tham mưu, đề xuất với lãnh đạo các cấp quan tâm bảo đảm đời sống cho NLĐ, nhất là ở các khu công nghiệp. Một số việc điển hình mà thành phố đã làm được là: Xây ký túc xá ở Khu Công nghiệp Bắc Thăng Long bảo đảm chỗ ở cho gần 1 vạn công nhân và đang triển khai xây dựng 5 khu nữa ở một số khu, cụm công nghiệp. Các Quỹ hỗ trợ giải quyết việc làm, Quỹ xã hội công đoàn đã hỗ trợ cho hàng vạn NLĐ vay vốn phát triển sản xuất để tăng thêm thu nhập, trợ cấp xây nhà Mái ấm công đoàn. Tổ chức bán hàng bình ổn giá và hỗ trợ công nhân tàu xe về quê dịp Tết. Một số mô hình sáng tạo về chăm lo đời sống công nhân của Hà Nội đã được Tổng LĐLĐ đánh giá cao, như xây dựng 12 Điểm sinh hoạt văn hóa công nhân, thành lập 50 Tổ tự quản an ninh – trật tự tại các khu có nhiều công nhân tạm trú… Đặc biệt, năm nào lãnh đạo thành phố cũng tổ chức hội nghị tiếp xúc với NLĐ tại các khu công nghiệp để kịp thời giải quyết những khó khăn, bức xúc của công nhân. Các quận, huyện, thị xã cũng tổ chức hội nghị này.

PV: Nhưng thực thế đời sống của công nhân các doanh nghiệp ngoài nhà nước vẫn rất khó khăn, thưa đồng chí!

Ông Đặng Minh Thuần: Đúng thế! Vì để giải quyết được những khó khăn, bức xúc của hàng triệu NLĐ trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước không hề dễ dàng. Những việc mà lãnh đạo thành phố và LĐLĐ triển khai chỉ giải quyết được một phần nhỏ những khó khăn cho NLĐ. Ví dụ như xây nhà ở cho công nhân ở Khu Công nghiệp Bắc Thăng Long mới đáp ứng được 20% nhu cầu của công nhân tại đây. Việc làm Điểm sinh hoạt văn hóa công nhân, cấp báo Lao động Thủ đô miễn phí, tổ chức liên hoan văn nghệ “Hát cho công nhân nghe và nghe công nhân hát”... chủ yếu mới thực hiện được tại các khu công nghiệp, còn hàng vạn doanh nghiệp ngoài nhà nước khác thì chưa có điều kiện. Thực tế mỗi năm số công nhân lao động của Hà Nội tăng thêm hàng chục vạn, trong khi hạ tầng cơ sở không kịp thời đáp ứng. Nếu không có các giải pháp căn bản từ cơ chế, chính sách của Trung ương và cấp ủy, chính quyền các địa phương không thực sự vào cuộc thì rất khó giải quyết những khó khăn, bức xúc trong đời sống công nhân.

Chẳng lẽ suốt đời làm công nhân cứ phải đi thuê nhà trọ chật chội như thế này? (Chụp tại khu nhà công nhân thuê trọ ở xã Kim Chung, Đông Anh, Hà Nội).

PV: Hà Nội là nơi tập trung rất nhiều doanh nghiệp và công nhân. Thời gian tới, LĐLĐ TP tập trung vào những nhiệm vụ gì để góp phần tháo gỡ khó khăn cho công nhân và nâng cao hiệu quả hoạt động của công đoàn cơ sở? 

Ông Đặng Minh Thuần: Đại hội Công đoàn thành phố vừa tổ chức đã đề ra 5 chương trình công tác trọng tâm nhằm chăm lo cho công nhân và nâng cao hiệu quả hoạt động của công đoàn. Các chương trình công tác trọng tâm này đã được cụ thể hóa với những chỉ tiêu,  biện pháp cụ thể để thực hiện. Trong đó LĐLĐ thành phố đặc biệt chú ý đến việc giao chỉ tiêu thực hiện cho từng đơn vị, đi đối với tăng cường kiểm tra, nhất là việc bảo đảm chế độ, chính sách đối với NLĐ. Đồng  thời, chúng tôi tiếp tục nhân rộng những mô hình chăm lo cho công nhân như thành lập thêm nhiều Điểm sinh hoạt văn hóa, Tổ tự quản an ninh – trật tự…

PV: Hiện nay việc thành lập và phát huy vai trò của công đoàn cơ sở ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước rất khó khăn, ảnh hưởng lớn đến việc chăm lo, bảo vệ quyền lợi cho NLĐ. LĐLĐ thành phố có giải pháp gì để tháo gỡ?

LĐLĐ TP Hà Nội xác định 5 chương trình công tác trọng tâm từ nay đến năm 2018:

1. Phối hợp chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của NLĐ, xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong doanh nghiệp.
2. Phối hợp nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn nghiệp vụ, tay nghề và kiến thức pháp luật, xã hội cho NLĐ.
3. Phát triển, xây dựng công đoàn cơ sở vững mạnh.
4. Đào tạo, bồi dưỡng, chuẩn hóa đội ngũ cán bộ công đoàn chuyên trách, nâng cao kỹ năng hoạt động của cán bộ công đoàn cơ sở.
5. Phối hơp nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho công nhân viên chức lao động.

Ông Đặng Minh Thuần: Muốn khắc phục hiệu quả những khó khăn trong việc thành lập và phát huy vai trò của công đoàn cơ sở ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước, trước hết phải tháo gỡ từ cơ chế, chính sách, pháp luật như loạt bài của Báo QĐND đã đề cập. Còn ở Hà Nội, LĐLĐ thành phố đã thành lập Ban chỉ đạo phát triển đoàn viên và thành lập công đoàn cơ sở ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước, giao chỉ tiêu cụ thể cho các quận, huyện, ngành. Bên cạnh đó, thành phố tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ cho cán bộ công đoàn và tổ chức tốt việc tư vấn pháp luật miễn phí cho công nhân. Khi cán bộ công đoàn cơ sở và NLĐ nắm chắc pháp luật lao động thì không sợ bị xâm phạm quyền lợi.

Một điểm mới là LĐLĐ thành phố và các quận, huyện sẽ thường xuyên gặp gỡ các chủ doanh nghiệp để tuyên truyền, vận động họ thực hiện đúng pháp luật về lao động, làm cho chủ doanh nghiệp hiểu rõ lợi ích thiết thực của việc thành lập tổ chức công đoàn và chăm lo cho công nhân của mình. Mô hình Câu lạc bộ Giám đốc – Chủ tịch Công đoàn đang được chúng tôi triển khai nhân rộng.  

PV: Đại hội Công đoàn toàn quốc lần thứ XI sắp diễn ra. Đồng chí có kiến nghị gì với cấp trên?        

 

Ông Đặng Minh Thuần: Loạt bài của Báo QĐND đã kiến nghị nhiều vấn đề thiết thực. Tôi chỉ bổ sung thêm: Bộ luật Lao động và Luật Công đoàn sửa đổi năm 2012 đã có hiệu lực, các cơ quan chức năng cần sớm có văn bản hướng dẫn thực hiện, đồng thời sớm sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội cho đồng bộ, phù hợp với Bộ luật Lao động. Khi quy hoạch các khu công nghiệp cần bảo đảm đồng bộ, có nơi ở, trường học, cơ sở y tế, khu vui chơi cho gia đình công nhân. Thiết kế ký túc xá cho công nhân cần có chỗ ở cho cả gia đình họ vì hiện nay chỉ có phòng dành cho công nhân độc thân… Theo tôi, để chăm lo bảo đảm tốt đời sống công nhân, cần sự vào cuộc từ Trung ương trở xuống.

PV: Xin cảm ơn ông!  

 HUY QUANG (thực hiện)