QĐND - Tỉnh Vĩnh Long triển khai thực hiện Quyết định 1956/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn (LĐNT) đến năm 2020” cho hơn 20 nghìn LĐNT của tỉnh với mạng lưới 18 cơ sở dạy nghề liên kết cùng các doanh nghiệp, đơn vị sử dụng lao động. Các lớp dạy nghề theo đơn đặt hàng đã tạo việc làm cho 70 - 80% lao động sau đào tạo. Theo đánh giá của Ban chỉ đạo tỉnh, đề án được thực hiện là cơ hội tốt cho LĐNT có việc làm và nâng cao thu nhập.

Liên kết chặt chẽ các ngành

Một trong các giải pháp do tỉnh Vĩnh Long triển khai thực hiện đề án là khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư thành lập cơ sở đào tạo nghề cho LĐNT, thu hút các cơ sở tư thục, cơ sở giáo dục (trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm kỹ thuật tổng hợp hướng nghiệp)… tham gia hoạt động dạy nghề cho LĐNT.

Các lớp dạy nghề tiểu thủ công nghiệp luôn thu hút nhiều lao động nông thôn ở tỉnh Vĩnh Long tham gia

Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Vĩnh Long, ông Lữ Quang Ngời, cho biết: Tỉnh chuyển đào tạo nghề cho LĐNT từ dạy theo năng lực sẵn có của cơ sở sang theo nhu cầu học nghề của lao động phù hợp yêu cầu của thị trường lao động, dạy nghề tại chỗ và lưu động, đưa lớp học đến từng ấp, xóm. Đội ngũ giáo viên là những chuyên gia ở các sở, ban, ngành của tỉnh kết hợp với lực lượng được tuyển chọn từ những trung tâm khuyến nông, khuyến ngư, trung tâm dạy nghề và giới thiệu việc làm. 

Các địa phương trong tỉnh phối hợp triển khai đề án đào tạo với công tác khảo sát nhu cầu việc làm của người lao động, phù hợp với đặc thù, quy hoạch phát triển của từng vùng, nhu cầu của thị trường và tư vấn trực tiếp định hướng về nghề cho người lao động. Theo Phó giám đốc Trung tâm Dạy nghề huyện Vũng Liêm, ông Nguyễn Văn Mười Một, các ngành, đoàn thể có sự phối hợp chặt chẽ với nhau. Việc mở lớp dạy nghề tiến hành theo quy trình: Tổ thực hiện đề án cấp xã đảm nhiệm vận động, tập hợp những người có nhu cầu học, xã liên hệ với trung tâm mở lớp. Như vậy, những người tham gia lớp học rất phấn khởi vì họ được dạy nghề đúng theo nhu cầu của mình. 

Hiện nay, tỉnh đang đẩy mạnh phong trào xã hội hóa, kêu gọi nguồn vốn FDI để phát triển mạng lưới dạy nghề chất lượng cao. Đồng thời, các địa phương xây dựng chương trình đào tạo bám sát nhu cầu, trình độ của người lao động, gắn phát triển kinh tế hộ gia đình với mô hình sản xuất tập trung.

Đa dạng ngành học, giải quyết việc làm

QĐND - Trưởng Khoa Nông nghiệp, Giám đốc Trung tâm Chuyển giao khoa học kỹ thuật của Trường Cao đẳng Cộng đồng Vĩnh Long - Thạc sĩ Nguyễn Thế Huy, cho rằng: Trước đây, đào tạo chưa trúng với nhu cầu thực tế của người dân. Mặc dù việc dạy nghề được thực hiện khá bài bản, nhưng học xong, nhiều hộ nông dân đành “chữ thầy trả cho thầy”.

Hiện nay, có rất nhiều ngành nghề mới được mở như: Kỹ thuật nông nghiệp, may công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, sinh vật cảnh, nữ công gia chánh… thu hút khá đông LĐNT tham gia, do phù hợp với nhu cầu thực tế. Các lớp học trang bị cho người học nghề kiến thức cơ bản, làm việc tại nhà tăng thêm thu nhập trong thời gian nông nhàn. 

Cách làm hiệu quả của tỉnh Vĩnh Long là việc dạy nghề tập trung theo hướng chuyển giao, áp dụng công nghệ mới vào sản xuất được thực hiện ở một số làng nghề truyền thống. Bởi lẽ, trước đây một số người dân mất lòng tin trong việc đào tạo nghề tại các trung tâm, vì sau khi học xong rất ít người tìm được việc làm. Để đạt kết quả từ 70 đến 80% lao động sau khi học nghề có được việc làm, các địa phương trong tỉnh đã làm tốt khâu liên kết đào tạo khép kín: Dạy nghề và sử dụng lao động phù hợp với thế mạnh của địa phương; các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất "đặt hàng lao động và trực tiếp bao tiêu sản phẩm". Riêng lĩnh vực nông nghiệp, nhiều sáng kiến về mô hình chăn nuôi, trồng trọt đạt hiệu quả cao, được triển khai thí điểm và chuyển giao cho nông dân.

Ngoài tiểu thủ công nghiệp, nghề may công nghiệp được LĐNT ưa chuộng. Hầu hết các trung tâm dạy nghề thường gắn với cơ sở may tại địa phương, nên sau khi được cấp giấy chứng nhận, tất cả học viên đều tìm được việc làm ngay tại quê mình. 

Tháo gỡ những khó khăn

Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người lao động về học nghề và bổ sung đội ngũ giáo viên, nâng cao chất lượng, năng lực của các trung tâm đào tạo là hai biện pháp mà tỉnh Vĩnh Long đã tập trung để tháo gỡ khó khăn trong thực hiện đề án đào tạo nghề cho LĐNT đến năm 2020. Đa số LĐNT, nhất là lao động trẻ chưa có tay nghề, đều có xu hướng đi làm việc phổ thông ở các thành phố lớn, khu công nghiệp để có thu nhập ngay. Từ nay đến cuối năm 2011, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh tổ chức các lớp bồi dưỡng kỹ năng tư vấn cho đội ngũ cộng tác viên tuyên truyền các cấp, chú trọng các đối tượng cán bộ Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên… làm nòng cốt đẩy mạnh tuyên truyền từ hội viên đến nhân dân, giúp người lao động nắm rõ “3 biết”: Chính sách về học nghề, địa chỉ cơ sở đào tạo nghề tại địa phương và khả năng nơi làm việc sau khi được đào tạo nghề. Liên kết chặt chẽ với các trường đại học, cao đẳng, các xí nghiệp để tăng cường giáo viên cho các trung tâm dạy nghề, thực hiện đổi mới giáo trình, chương trình và thời gian dạy nghề phù hợp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho LĐNT.

Giám đốc Lữ Quang Ngời, cho rằng: Đào tạo nghề cho LĐNT phải bảo đảm giảm nghèo bền vững, phát triển nguồn nhân lực, phục vụ mục tiêu chuyển đổi cơ cấu lao động, cơ cấu sản xuất và hướng đến tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Điều quan trọng là nâng cao nhận thức, tay nghề cho nông dân, giúp bà con có đủ khả năng tiếp thu và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật. Sự vào cuộc của các ban, ngành, chính quyền địa phương và doanh nghiệp… là rất quan trọng. Việc mở lớp dạy nghề cần hướng tới sự đa dạng, hướng dẫn kỹ thuật, có lúc cần thực hiện theo cách “cầm tay chỉ việc”, lấy kết quả thực tế để chứng minh nhằm giúp họ có thể vận dụng tốt những kiến thức vào sản xuất, kinh doanh.

Bài và ảnh: Hùng Khoa