Chiến dịch 500 ngày đêm tại TP Hồ Chí Minh: Nhiệm vụ, tâm thế đặc biệt

Thực hiện nhiệm vụ đặc biệt bằng trách nhiệm, tâm thế đặc biệt

Phóng viên (PV): Xin chào Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung! Gọi điện hẹn mấy lần rồi mà hôm nay mới gặp nhau được. Trân trọng cảm ơn đồng chí đã dành thời gian tiếp chuyện Báo Quân đội nhân dân...

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung: Vâng! Cảm ơn Báo Quân đội nhân dân, rất mong các đồng chí thông cảm, chia sẻ với cán bộ, chiến sĩ LLVT thành phố. Công việc cuối năm, cơ quan, đơn vị nào cũng bận rộn. Trong giai đoạn này, chúng ta đang thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm với sự nỗ lực và quyết tâm cao nhất. Dù khối lượng công việc nhiều, nhưng với sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của thủ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ tư lệnh Quân khu 7, lãnh đạo TP Hồ Chí Minh và tinh thần trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ nên chúng ta đã đạt được những kết quả bước đầu hơn cả sự mong đợi. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của Ban chỉ đạo 515 TP Hồ Chí Minh, nòng cốt là LLVT thành phố, chúng tôi luôn nhận được sự đồng hành của các cơ quan báo chí, nhất là Báo Quân đội nhân dân, đã luôn bám sát, thông tin kịp thời, động viên, cổ vũ các lực lượng đang làm nhiệm vụ tại khu vực công viên Lê Thị Riêng...

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung (thứ 5, từ phải sang) tiếp xúc với nhân chứng và cán bộ địa phương trong chuyến khảo sát thông tin hài cốt liệt sĩ tại Gò Vấp. Ảnh: MINH PHƯƠNG

PV: Qua theo dõi, chúng tôi thấy, từ khi triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm, “công viên Lê Thị Riêng” trở thành một trong những từ khóa được tìm kiếm, truy cập nhiều nhất trên các nền tảng số. Điều này chứng tỏ công tác tìm kiếm, quy tập HCLS ở khu vực này nhận được sự quan tâm đặc biệt của các tầng lớp nhân dân...

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung: Đúng vậy! Trong gần 3 tháng qua, đã có hàng trăm đoàn của các cấp, các ngành, các tổ chức và hàng nghìn lượt người dân đến công viên Lê Thị Riêng thăm viếng, tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, trong đó có nhiều nhân chứng lịch sử, các chuyên gia đến cung cấp thông tin, hỗ trợ lực lượng chức năng tìm kiếm, quy tập HCLS. Đến nay, lực lượng chức năng đã quy tập được 713 bộ HCLS tại công viên Lê Thị Riêng và nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập HCLS tại khu vực này tiếp tục được triển khai khẩn trương, cẩn trọng. Cuối tháng 8 vừa qua, chúng ta cũng đã tổ chức chuyến bay đặc biệt đưa hơn 7.100 mẫu sinh phẩm HCLS từ TP Hồ Chí Minh ra Hà Nội để giám định ADN. Song song với công tác tìm kiếm, quy tập HCLS, tại công viên Lê Thị Riêng, chúng tôi đã bố trí khu vực tập kết HCLS, chăm lo hương khói, tổ chức dựng rạp, lập bàn thờ liệt sĩ phục vụ các đoàn và người dân đến thăm viếng, tưởng niệm...

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung trao đổi với nhân chứng lịch sử, khảo sát khu vực nghi có hài cốt liệt sĩ tại Gò Vấp. Ảnh: MINH PHƯƠNG

PV: Việc thực hiện công tác tìm kiếm, quy tập HCLS tại công viên có gặp khó khăn, trở ngại gì không, thưa đồng chí?

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung: Đó chính là điều kiện thời tiết. TP Hồ Chí Minh và Nam Bộ đang vào cao điểm mùa mưa, có những thời điểm mưa liên tục, lượng mưa rất lớn. Đặc thù ở công viên Lê Thị Riêng là nền đất yếu, các rãnh mộ nằm sâu trong lòng đất. Để tìm kiếm HCLS, chúng ta phải đào sâu, xử lý khối lượng đất khổng lồ...

Chất liệu thực tế mang đậm giá trị nhân văn cách mạng

PV: Các lực lượng đã “vượt nắng, thắng mưa” như thế nào để thực hiện nhiệm vụ?

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung: Chúng tôi xác định, tìm kiếm, quy tập HCLS là một nhiệm vụ đặc biệt nên quá trình thực hiện phải bằng trách nhiệm và tâm thế đặc biệt. Giai đoạn đầu, khối lượng công việc nhiều, Bộ tư lệnh Quân khu 7 đã điều động lực lượng từ các đội K của Quân khu đến tăng cường. Hiện nay, phạm vi tìm kiếm đã được thu gọn nên tại công viên Lê Thị Riêng chỉ còn lực lượng Đội K74 của Bộ tư lệnh thành phố thực hiện nhiệm vụ. Quá trình đào tìm kiếm thì sử dụng máy móc, khi phát hiện có dấu vết của HCLS thì các công đoạn phải làm thủ công. Cán bộ, chiến sĩ tỉ mẩn lật từng thớ đất để tìm kiếm hài cốt và các di vật. Công việc được tiến hành cả ngày lẫn đêm, tận dụng lúc thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ. Trong điều kiện mưa to gió lớn thì anh em tập trung củng cố hiện trường, xử lý các công việc liên quan...

Đội K74 quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng. Ảnh: MINH PHƯƠNG

PV: Là người trực tiếp chỉ đạo, phụ trách nhiệm vụ đặc biệt của LLVT thành phố, cảm xúc của đồng chí Chính ủy lúc này như thế nào?

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung: Để có những đánh giá tổng thể thì sắp tới, thực hiện chỉ đạo của Ban chỉ đạo 515 Quốc gia, chúng ta sẽ tổ chức Lễ truy điệu các liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng, đồng thời tổng kết giai đoạn 1 của Chiến dịch 500 ngày đêm. Dự kiến những công việc này sẽ được thực hiện trong trung tuần tháng 10 và đầu tháng 11. Về cảm xúc thì có thể nói, không chỉ riêng tôi mà tất cả cán bộ, chiến sĩ và những người tham gia công việc mang ý nghĩa thiêng liêng này đều hết sức xúc động. Mỗi khi tìm thấy một bộ hài cốt, một mẩu xương hay một hình ảnh, di vật của liệt sĩ, anh em đều lặng đi vì xúc động. Nằm sâu dưới lòng đất đã gần 60 năm, nhưng nhiều hài cốt vẫn còn khá nguyên vẹn. Có những hài cốt còn nguyên hình dáng của liệt sĩ khi hy sinh bị trói tay chân bằng dây điện, bị đóng đinh vào đầu... Những hình ảnh đó rất ám ảnh, lột tả sự khốc liệt của chiến tranh, phản ánh khí phách kiên trung, hiên ngang của thế hệ cha anh mình. Qua đó để chúng ta thêm trân quý giá trị của hòa bình, độc lập, tự do, nhắc nhở thế hệ hôm nay và mai sau mãi mãi khắc ghi sự hy sinh xương máu của các thế hệ cha anh. Hành trình thực hiện nhiệm vụ đặc biệt cũng giúp chúng ta được chứng kiến những câu chuyện “cổ tích đời thường” của những người mẹ, người chị đã âm thầm hy sinh cả tuổi thanh xuân để chờ đợi ngày về của liệt sĩ. Tôi nghĩ, đó là những chất liệu thực tế mang đậm giá trị nhân văn của văn học, nghệ thuật và công tác giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ hôm nay và mai sau...

Đội K74 quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng. Ảnh: MINH PHƯƠNG

Tiếp tục rà soát, khảo sát 12 khu vực nghi có hài cốt liệt sĩ

PV: Sau công viên Lê Thị Riêng, công tác tìm kiếm, quy tập HCLS trên địa bàn TP Hồ Chí Minh được tiến hành như thế nào, thưa đồng chí?

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung: Kết quả và những kinh nghiệm rút ra từ giai đoạn 1 của Chiến dịch 500 ngày đêm tại công viên Lê Thị Riêng giúp ích cho Ban chỉ đạo 515 và LLVT thành phố trong việc mở rộng phạm vi, khu vực tìm kiếm. Hiện nay, chúng tôi đã xác định có 12 khu vực trọng điểm nghi có HCLS và đang từng bước tiến hành rà soát, khảo sát từng khu vực. Tại xã Hòa Hiệp, lực lượng chức năng đang tiến hành khảo sát, tìm kiếm HCLS tại khu vực đóng quân của Bệnh viện K76A giai đoạn 1965-1967. Tại Gò Vấp, chúng tôi cũng đang tiến hành khảo sát, sử dụng phương tiện kỹ thuật dò tìm ở khu vực Đài tưởng niệm liệt sĩ Gò Vấp. Chúng tôi đã tiếp nhận thông tin từ một số nhân chứng lịch sử có độ tin cậy cao, trong đó có người trực tiếp chứng kiến quá trình chôn cất liệt sĩ trong thời kỳ kháng chiến. Một số khu vực khác như sân bay Tân Sơn Nhất, xã Bàu Bàng, phường Lái Thiêu... bước đầu nhận định có khả năng cao có hố chôn tập thể liệt sĩ. Chúng ta sẽ lần lượt khảo sát, xác minh các vị trí có HCLS để tiến hành quy tập và tiếp tục tìm kiếm thông tin ở nhiều khu vực, địa điểm khác nữa...

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung. Ảnh: XUÂN DUY

PV: Như vậy là khối lượng công việc giai đoạn 2 của Chiến dịch 500 ngày đêm ở TP Hồ Chí Minh rất lớn. Qua Báo Quân đội nhân dân, đồng chí có muốn nhắn gửi gì không?

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung: Một trong những kinh nghiệm quý giá được rút ra trong giai đoạn đầu thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm là việc tiếp nhận, xử lý thông tin từ các nguồn tư liệu lịch sử và các nhân chứng. Đây là những căn cứ hết sức quan trọng để các lực lượng chức năng tiến hành khoanh vùng, khảo sát, xác minh. Qua Báo Quân đội nhân dân, chúng tôi rất mong muốn các chuyên gia, nhà khoa học, những người đam mê nghiên cứu lịch sử, các bậc cao niên là nhân chứng lịch sử trong chiến tranh..., ai có thông tin, manh mối gì về các khu vực nghi có HCLS trên địa bàn TP Hồ Chí Minh, hãy cung cấp cho Bộ tư lệnh thành phố. Chúng tôi cũng xin bày tỏ sự tri ân, lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất đến Ban chỉ đạo 515 Quốc gia, thủ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ tư lệnh Quân khu 7, lãnh đạo TP Hồ Chí Minh, cấp ủy, chính quyền các địa phương; các nhà khoa học, nhân chứng lịch sử và bà con nhân dân, cán bộ, chiến sĩ các đơn vị; các cơ quan báo chí... đã luôn đồng hành, hỗ trợ chúng tôi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ đặc biệt và mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ, đồng hành quý báu đó trong giai đoạn 2 sắp tới.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!