Rừng già thử thách ý chí

Vừa hoàn thành nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đợt 2, giai đoạn XXV (mùa khô 2025 - 2026) trên đất Campuchia, đưa 62 hài cốt liệt sĩ trở về Tổ quốc, đầu tháng 7, cán bộ, chiến sĩ Đội K72 tiếp tục thực hiện hành trình đặc biệt.

Dưới sự chỉ đạo của Ban chỉ đạo 515 TP Đồng Nai và Bộ CHQS thành phố, đơn vị đã chia thành 3 mũi công tác: Tăng cường thực hiện nhiệm vụ tại Công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh); hai mũi còn lại triển khai tại xã Bù Gia Mập và xã Minh Đức (TP Đồng Nai). Chỉ sau thời gian ngắn triển khai, các mũi công tác đều ghi nhận kết quả tích cực.

Cán bộ, chiến sĩ Đội K72 hành quân thực hiện nhiệm vụ tại xã Bù Gia Mập.

Cán bộ, chiến sĩ Đội K72 phối hợp với Đồn Biên phòng Đắk Bô tổ chức khảo sát, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại xã Bù Gia Mập.

Hơn nửa thế kỷ trước, trên những cánh rừng thuộc đồi “quân y” Bắc Sơn (xã Bù Gia Mập), nhiều cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 250A Bắc Sơn đã chiến đấu đến viên đạn cuối cùng, anh dũng hy sinh để bảo vệ từng tấc đất của Tổ quốc. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng giữa đại ngàn ấy vẫn còn những người con ưu tú đang lặng lẽ nằm lại, chờ một ngày được trở về với quê hương.

Cán bộ, chiến sĩ Đội K72 đã phối hợp với Đồn Biên phòng Đắk Bô tổ chức khảo sát, xác minh và đào tìm hài cốt liệt sĩ tại đồi Bắc Sơn. Rừng già Bù Gia Mập như thử thách ý chí của những cán bộ, chiến sĩ. Những con dốc dựng đứng, lớp thực bì dày đặc, đá lẫn rễ cây chằng chịt, khiến mỗi hố đào tốn rất nhiều mồ hôi và công sức bộ đội. Muỗi, vắt, côn trùng, rắn rết luôn rình rập giữa núi rừng, trong khi dấu tích chiến trường đã bị thời gian và thiên nhiên phủ lấp.

Giữa cái nắng oi ả dưới tán rừng nguyên sinh Bù Gia Mập, mồ hôi thấm đẫm lưng áo, Bình nhì Điểu Hậu Sinh, chiến sĩ Đội K72, khom mình dùng chiếc bay nhỏ nhẹ nhàng bóc từng lớp đất. Khi những dấu tích đầu tiên dần hiện ra, không ai bảo ai, mọi thao tác đều chậm lại, nhẹ hơn, bởi dưới lớp đất ấy có thể là một người chiến sĩ đang yên nghỉ.

Đội K72 đào tìm hài cốt liệt sĩ ở Vườn quốc gia Bù Gia Mập.

Bình nhì Điểu Hậu Sinh chia sẻ: "Đây là lần đầu tiên tôi trực tiếp tham gia cất bốc hài cốt liệt sĩ. Lúc đầu, tôi có chút lo lắng. Nhưng sau khi được chỉ huy quán triệt nhiệm vụ và tận mắt chứng kiến sự mong mỏi của thân nhân các liệt sĩ, tôi không còn lo nữa, mà làm bằng tất cả sự tận tâm và trân trọng".

Hành trình của bản lĩnh và niềm tin

Tại xã Minh Đức, nơi từng diễn ra các chiến dịch, trận đánh ác liệt, có biết bao cán bộ, chiến sĩ, đồng bào ta đã chiến đấu anh dũng và hy sinh. Đến nay, vẫn còn nhiều cán bộ, chiến sĩ chưa tìm được hài cốt hoặc chưa xác định được danh tính.

Thực hiện nhiệm vụ tại đây, Thượng tá Vũ Văn Thọ, Đội trưởng Đội K72 chia sẻ: "Thời gian đã làm đổi thay gần như toàn bộ chiến trường năm xưa. Những cánh rừng đã khác, nhiều khu vực trở thành nương rẫy, khu dân cư hoặc công trình mới. Nhân chứng các trận đánh phần lớn đã ngoài 70, 80 tuổi, ký ức phai mờ theo năm tháng. Bởi vậy, mỗi thông tin thu thập được, dù là nhỏ nhất, đều rất quý giá với chúng tôi".

Cán bộ, chiến sĩ Đội K72 thực hiện nhiệm vụ tại xã Minh Đức, TP Đồng Nai.

Có những vị trí phải đào đi đào lại nhiều lần, có những nguồn tin phải đối chiếu, kiểm chứng qua nhiều nhân chứng và tài liệu mới đủ cơ sở để tiếp tục tìm kiếm. Công việc lặng thầm ấy đòi hỏi không chỉ sức khỏe mà còn là bản lĩnh, sự bền bỉ và niềm tin.

Không chỉ đối mặt với sự khắc nghiệt của thời tiết và địa hình, hành trình của Đội K72 còn luôn tiềm ẩn hiểm nguy. Không ít lần cán bộ, chiến sĩ đơn vị phát hiện đầu đạn hoặc mảnh pháo trong quá trình đào hố. Dưới lớp đất ấy vẫn có thể còn bom, mìn và vật nổ sót lại. Vì thế, cán bộ, chiến sĩ của Đội luôn chấp hành nghiêm các quy tắc bảo đảm an toàn.

Xuất lộ nhiều di vật trong lòng đất.

“Để bộ đội vững vàng bước vào nhiệm vụ thiêng liêng này, trước mỗi đợt công tác, chỉ huy đơn vị đều tổ chức quán triệt kỹ về mục đích, ý nghĩa, yêu cầu của công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Đồng thời, hướng dẫn kỹ quy trình khảo sát, đào tìm, cất bốc hài cốt; nhận biết di vật, dấu vết chiến trường; huấn luyện kỹ năng làm việc trong điều kiện rừng núi, sử dụng trang bị và xử trí các tình huống phát sinh”, Thượng tá Vũ Văn Thọ chia sẻ.

Chặng đường phía trước của các đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, trong đó có Đội K72, còn nhiều gian nan. Dù vậy, họ vẫn kiên trì lần theo từng dấu vết để đưa các anh hùng liệt sĩ trở về Tổ quốc, đồng đội và gia đình. Mỗi hài cốt được tìm thấy là khép lại một hành trình chờ đợi kéo dài hàng chục năm, đồng thời thắp sáng đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam.