Trước khi bắt đầu, toàn thể tổ lấy mẫu thành kính dâng lễ, dâng hương tại nơi thờ cúng các liệt sĩ và xin phép được thực hiện nhiệm vụ. Thiếu tá Bùi Quang Hiếu, Chính trị viên phó Ban CHQS phường An Cựu, Tổ trưởng tổ lấy mẫu, trực tiếp điều hành. Anh kiểm tra lại từng bộ phận, nhắc mọi người làm việc cẩn trọng, thực hiện đúng quy trình.

Tổ lấy mẫu gồm 36 đồng chí, thuộc Ban CHQS phường An Cựu, Đội Quy tập mộ liệt sĩ 192 (Đội 192) Bộ CHQS TP Huế, Công an phường An Cựu và các ban, ngành của phường An Cựu. Mỗi người đảm nhiệm một phần việc: Lấy mẫu và số hóa; khai quật, hoàn trả mặt bằng; bảo vệ an ninh, an toàn... Các bộ phận phối hợp chặt chẽ trong từng khâu.

Tổ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ TP Huế thực hiện các bước khai quật, mở nắp mộ.

Nghĩa trang Liệt sĩ TP Huế có gần 1.460 phần mộ chưa xác định được thông tin, phân bố tại 14 khu vực. Đây là một phần trong số hơn 7.200 phần mộ trên địa bàn thành phố cần lấy mẫu phục vụ giám định ADN. Khối lượng công việc lớn, thời gian không thể kéo dài nên các lực lượng phải tranh thủ từng ngày, từng giờ. Vì vậy, ngay khi bắt tay vào việc, mọi người đều tập trung cao độ, phối hợp chặt chẽ, vừa bảo đảm tiến độ, vừa thực hiện chính xác từng khâu, không để xảy ra sai sót.

Tại khu A, lô H, tổ công tác bắt đầu thực hiện nhiệm vụ. Thiếu tá QNCN Trần Viết Tân, nhân viên công nghệ thông tin Ban CHQS phường An Cựu đối chiếu thông tin trên bia mộ rồi chụp ảnh lưu hồ sơ. Ngay sau đó, Thiếu tá QNCN Trương Văn Thuân và Đại úy QNCN Ngô Việt Hoàng, nhân viên Đội 192, cùng 3 chiến sĩ Trung đội dân quân cơ động phường An Cựu là Hoàng Bá Ngọc Sơn, Đỗ Doãn Thành, Hà Văn Dương tiến hành khai quật, mở nắp mộ.

Lớp đất bên trong đã thay đổi theo thời gian. Rễ cây bám chặt vào tiểu sành. Những người trực tiếp khai quật chỉ trao đổi với nhau bằng ánh mắt. Mọi sự chú ý đều dồn vào từng thao tác, bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến mẫu sinh phẩm hoặc những di vật còn sót lại. Tiểu được đưa lên khỏi huyệt mộ và vận chuyển về nhà bạt để kiểm tra, lựa chọn mẫu.

Ở khu vực lấy mẫu, chị Bạch Thị Thu Trang, nhân viên Trạm Y tế phường An Cựu, lặng lẽ kiểm tra phần hài cốt còn lại trong tiểu. Chị lựa chọn hai chiếc răng chắc, còn chân răng. Cầm chiếc bàn chải nhỏ trên tay, chị làm sạch từng lớp bụi đất bám trên răng, động tác chậm rãi, cẩn thận. Sau đó, chị đặt hai chiếc răng vào hộp bảo quản, ghi số và kiểm tra lại thông tin. Trong khoảnh khắc ấy, ánh mắt chị vẫn chăm chú nhưng khóe mắt đã rưng rưng. Có giọt nước mắt trào ra, chị khẽ đưa tay lau rồi tiếp tục hoàn tất các bước tiếp nhận mẫu theo quy định. Có lẽ, với chị Trang, đó không chỉ là một mẫu sinh phẩm mà đó là phần còn lại của liệt sĩ, vì thế trong từng động tác, chị đều thể hiện sự trân trọng và kính cẩn.

Sau khi lấy mẫu, hài cốt liệt sĩ được nhân viên Đội 192 và các chiến sĩ dân quân phường An Cựu gói buộc cẩn thận theo quy định, đưa vào tiểu sành, thực hiện các bước an táng và hoàn trả nguyên trạng phần mộ. Một phần mộ vừa hoàn thành, tổ lấy mẫu lại chuyển sang phần mộ tiếp theo. Mọi việc được thực hiện theo đúng trình tự, bởi phía sau những thông tin ghi trên bia mộ là một con người đã hy sinh và một hồ sơ cần được bảo đảm chính xác.

Thiếu tá Bùi Quang Hiếu cho biết, đối với những cán bộ, nhân viên đang thực hiện nhiệm vụ, mỗi ngôi mộ lấy được mẫu xét nghiệm ADN đều mang lại cảm xúc đặc biệt, vì họ đã góp phần hoàn thành một nhiệm vụ thiêng liêng mà Tổ quốc, Quân đội giao. Mọi người luôn hy vọng từ những mẫu sinh phẩm này sẽ xác định được danh tính các anh hùng liệt sĩ. Đó cũng là lý do toàn thể tổ lấy mẫu luôn nhắc nhau phải thật trách nhiệm.

Đến 17 giờ 30 phút, ngày làm việc khép lại. 11 phần mộ đã được lấy mẫu. Các lực lượng thu dọn dụng cụ, kiểm tra lại các khâu, hoàn tất hồ sơ và chuẩn bị cho ngày làm việc hôm sau. Từng thao tác được thực hiện cẩn thận, đúng quy định. Chính tinh thần ấy đã được các lực lượng duy trì trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ tại các nghĩa trang trên địa bàn thành phố. Theo lãnh đạo Bộ CHQS TP Huế, với sự phối hợp và tinh thần trách nhiệm của các lực lượng, tiến độ lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ được đẩy nhanh. Đến giữa tháng 8-2026, TP Huế đã hoàn thành lấy mẫu tại 42 nghĩa trang, vượt kế hoạch đề ra.