Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Bảo vệ đến cùng quyền lợi của người dân khi có sai lệch, gian lận đo lường

Chuyển đổi số phải nâng cao độ tin cậy của kết quả đo lường

Phát biểu tại tổ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, đo lường và bưu chính là những lĩnh vực phát triển rất mới trong thời gian vừa qua. Những quy định hiện hành không đáp ứng được nhu cầu phát triển, nên phải sửa đổi. Cần nghiên cứu một cách hết sức kỹ lưỡng và tổng thể, để đáp ứng được yêu cầu phát triển của các lĩnh vực này trong bối cảnh hiện nay.

Về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đây là lĩnh vực chuyên môn sâu nhưng tác động trực tiếp đến đời sống của nhân dân và năng lực phát triển của đất nước. Từ tiền điện, tiền nước, chất lượng sản phẩm, công nghệ... đều cần những thước đo chính xác, đáng tin cậy. Sai lệch về đo lường có thể gây thiệt hại cho người dân, làm cho doanh nghiệp mất thị trường, thậm chí còn ảnh hưởng đến những quyết định rất quan trọng đến sinh mạng, đời sống, đến việc có vi phạm hay không vi phạm, thật hay giả.

Các đại biểu Quốc hội đoàn TP Hà Nội thảo luận ở tổ. Ảnh: VĂN TUYẾN

Do đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh 4 nhóm vấn đề cần quan tâm:

Thứ nhất, phát triển năng lực đo lường phải phục vụ nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế. Muốn làm chủ công nghệ thì phải có khả năng đo lường, kiểm chứng chất lượng sản phẩm. Nếu đo lường không theo kịp thì nghiên cứu khó đi đến sản xuất, doanh nghiệp khó tham gia sâu vào chuỗi giá trị. Chính sách phát triển hạ tầng kỹ thuật đo lường phải đáp ứng yêu cầu này.

Nhà nước sẽ phải đảm bảo hệ thống chuẩn đo lường quốc gia và năng lực nền tảng mà thị trường chưa đáp ứng được. Đồng thời, phải tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư cung cấp dịch vụ bình đẳng. Đầu tư thiết bị phải gắn với đào tạo chuyên gia, kinh phí vận hành và nhu cầu sử dụng; tránh việc mua sắm thiết bị hiện đại nhưng không có người sử dụng, kinh phí lớn nhưng lãng phí, không phát huy hiệu quả.

Thứ hai, giảm tiền kiểm phải đi cùng với hậu kiểm có căn cứ, có trách nhiệm. Kiểm tra phải dựa trên rủi ro, có căn cứ đánh giá rõ ràng, xác định rõ trách nhiệm. Không để doanh nghiệp tuân thủ tốt bị kiểm tra nhiều lần, còn nơi có dấu hiệu gian lận lại không phát hiện được.

Thứ ba, chuyển đổi số phải nâng cao độ tin cậy của kết quả đo lường và giảm chi phí thực hiện. Cần xác định nền tảng số hoạt động đo lường là thành phần của nền tảng quản lý hạ tầng chất lượng quốc gia. Dữ liệu đã có phải được sử dụng lại, doanh nghiệp không phải báo cáo lại cùng lúc những thông tin cho nhiều cơ quan. Nghĩa vụ cung cấp dữ liệu cần đúng phạm vi, mục đích, gắn với bảo vệ bí mật kinh doanh và an toàn thông tin.

Thứ tư, bảo vệ đến cùng quyền lợi của người dân khi có sai lệch, gian lận đo lường. Việc bỏ phân nhóm và dấu định lượng đối với hàng đóng gói sẵn phải đi cùng cơ chế kiểm soát lượng hàng trên thực tế.

Dự thảo đã ghi nhận trách nhiệm bồi thường khi vi phạm gây thiệt hại. Khi phát hiện đồng hồ điện, nước hoặc cột đo xăng dầu bị gian lận, cần xác định thời gian, phạm vi ảnh hưởng, số tiền thu sai và trách nhiệm hoàn trả, bồi thường; không thể chỉ xử phạt xong mà quyền lợi người bị hại chưa được giải quyết.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, chính sách chỉ có hiệu quả khi đủ điều kiện thi hành. Cùng với thu hẹp phạm vi kiểm tra của cấp xã, cần làm rõ cơ chế hỗ trợ chuyên môn của cấp tỉnh, phân quyền và đảm bảo thống nhất kỹ thuật, tránh kiểm tra chồng chéo. Kết quả sửa luật phải thể hiện qua giao dịch tin cậy hơn, quyền lợi người dân được bảo vệ tốt hơn và doanh nghiệp có thêm năng lực nâng cao chất lượng sản phẩm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Bảo vệ đến cùng quyền lợi của người dân khi có sai lệch, gian lận đo lường. Ảnh: VĂN TUYẾN

Xác định rõ ranh giới giữa bưu chính, vận tải, logistics, thương mại điện tử

Đối với dự án Luật Bưu chính (sửa đổi), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh 3 nhóm vấn đề.

Thứ nhất, cần mở rộng không gian phát triển, bảo đảm cạnh tranh bình đẳng và quản lý đúng trách nhiệm. Cần mở rộng dịch vụ, khuyến khích ứng dụng công nghệ. Tuy nhiên, ranh giới giữa bưu chính, vận tải, logistics, thương mại điện tử cần được xác định rõ.

Bên cạnh đó, cần kết nối đồng bộ với thanh toán điện tử không dùng tiền mặt để tạo thuận lợi, tránh thất thoát, lừa đảo. Đồng thời, phân định rõ chức năng quản lý giữa các bộ để tránh tình trạng nhiều bộ cùng quản lý làm doanh nghiệp gặp khó khăn.

Việc chuyển từ cấp phép sang đăng ký là hướng tích cực, nhưng thủ tục đơn giản phải đi cùng trách nhiệm rõ ràng và năng lực giám sát thực chất. Hậu kiểm dựa trên rủi ro, chất lượng dịch vụ, mức độ tuân thủ; tránh kiểm tra dàn trải, chồng chéo, nhưng cũng không để các điều kiện đã bỏ ở khâu cấp phép trở lại dưới hình thức xác nhận đăng ký.

Thứ hai, đảm bảo các dịch vụ thiết yếu đến được với mọi người dân và sử dụng hiệu quả nguồn lực nhà nước.

Luật phải xác định rõ phạm vi phục vụ, yêu cầu chất lượng, khả năng chi trả của người dân và trách nhiệm bảo đảm kinh phí; không thể giao nghĩa vụ trên toàn quốc mà nguồn lực thực hiện lại thiếu chắc chắn.

Ngược lại, hỗ trợ công ích không thể trở thành cơ chế bù lỗ thiếu kiểm soát. Cần có nguyên tắc theo dõi riêng hoạt động công ích và kinh doanh, làm rõ cách phân bổ chi phí dùng chung mạng lưới, tránh dùng nguồn lực công ích tạo lợi thế cạnh tranh bất bình đẳng.

Thứ ba, đặt niềm tin và quyền lợi của người sử dụng ở vị trí trung tâm. Khi bưu kiện gửi qua nhiều đơn vị, nhiều công đoạn, thì doanh nghiệp giao hàng phải chịu trách nhiệm cuối cùng. Cần có cơ chế tiếp nhận, giải quyết khiếu nại, bồi thường thuận tiện, rõ ràng. Bên cạnh đó, trách nhiệm đối với dịch vụ thu tiền hộ, quản lý shipper, bảo vệ dữ liệu cá nhân cũng cần quy định rõ ràng. Chuyển đổi số phải giúp truy vết, nâng cao chất lượng và giảm chi phí.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, việc hoàn thiện dự án luật phải gắn chặt với điều kiện thực hiện, bảo đảm rõ trách nhiệm, rõ nguồn lực, thủ tục khả thi và chuẩn bị đồng bộ văn bản hướng dẫn. Khuyến khích công nghệ mới, tiết kiệm năng lượng, giảm rác thải, có lộ trình phù hợp. Thước đo thành công của luật là hàng hóa được lưu thông thuận lợi hơn, doanh nghiệp giảm được chi phí, người dân ở mọi vùng miền được phục vụ tốt hơn, quyền lợi được bảo đảm chắc chắn hơn, giá thành dịch vụ ngày càng rẻ hơn.