Phát huy vai trò người có uy tín vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Những người tiên phong

 

Sau nhiều năm mới trở lại bản Pha Luông, xã Chiềng Sơn (Mộc Châu, Sơn La), chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng trước sự "thay da đổi thịt" của mảnh đất này. Pha Luông hiện không còn người nghiện ma túy; không còn tình trạng phá rừng, vượt biên trái phép; những ngôi nhà khang trang, kiên cố, mái ngói đỏ tươi xen lẫn các nương ngô, đồi sắn xanh ngát cả một vùng cao nguyên. Được biết, Pha Luông được như ngày nay có công không nhỏ của Trưởng bản Sùng A Tủa, người dân tộc Mông, người 12 năm liên tục được suy tôn là NCUT.

 

Với vai trò là trưởng bản, NCUT, ông Tủa thường xuyên phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương vận động bà con không vượt biên trái phép, không phá rừng, không trồng cây thuốc phiện, tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi. Vừa phát huy tốt vai trò “cầu nối” giữa dân với Đảng, ông còn chủ động nắm bắt tâm tư, nguyện vọng chính đáng của bà con, kịp thời phản ánh đến cấp ủy, chính quyền các cấp, tạo thuận lợi trong việc đưa các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước vào cuộc sống. Với những thành tích của mình, ông Tủa là một trong những NCUT tiêu biểu được tôn vinh tại Chương trình "Điểm tựa của bản làng", do Tạp chí Cộng sản, Ủy ban Dân tộc và Bộ tư lệnh Bộ đội Biên phòng phối hợp tổ chức năm 2018.

 

Tại làng Đăk Mút, xã Đăk Mar (Đăk Hà, Kon Tum), chúng tôi gặp già làng A Nher, 82 tuổi, đảng viên tiêu biểu được Bộ CHQS tỉnh Kon Tum tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng địa phương giai đoạn 2015-2018. Nhắc đến ông, nhiều người không khỏi ấn tượng về một đảng viên lão thành nhiệt huyết, trách nhiệm với cộng đồng, luôn có mặt ở những “điểm nóng” về an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội để tuyên truyền, vận động bà con. Nghe lời khuyên của ông A Nher, ở xã Đăk Mar không có trường hợp nào tham gia sinh hoạt tại các nhóm tôn giáo trái phép; không còn các hủ tục lạc hậu đeo bám cuộc sống của đồng bào; người dân yên tâm sinh sống, gắn bó với quê hương. Năm 2017, Đăk Mar là một trong những xã đầu tiên của tỉnh Kon Tum được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới.

 

Ở tỉnh Kon Tum còn có già làng A Đin (thôn Yang Roong, xã Đăk Cấm, TP Kon Tum) là điển hình tiên phong trong giữ gìn bản sắc văn hóa, tiếng nói, chữ viết của người Ba Na; tích cực tuyên truyền, vận động người dân đổi mới cách làm ăn, phát huy thế mạnh của địa phương để cải thiện đời sống. Già làng A Đin cũng được Bộ CHQS tỉnh Kon Tum khen thưởng trong năm 2018.

 

Theo đồng chí Nay H'Nan, Phó bí thư Huyện ủy Cư M’Gar (Đắc Lắc), những năm qua, để đạt được kết quả tích cực trong phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh thì vai trò của đội ngũ cán bộ, đảng viên, NCUT là rất quan trọng. Đại đa số cán bộ, đảng viên, NCUT gương mẫu, đi đầu trong các phong trào, không ngại khó khăn, gian khổ, mẫu mực trong chấp hành pháp luật và phát triển kinh tế gia đình, là tấm gương sáng để người dân học tập, noi theo. Đó chính là nhân tố quan trọng góp phần thúc đẩy kinh tế-xã hội địa phương phát triển.

 

Tiếp thêm động lực

 

Tại Hội thảo chuyên đề "Phát huy vai trò của NCUT trong đồng bào các DTTS" diễn ra cách đây chưa lâu, đồng chí Hầu A Lềnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó chủ tịch, Tổng thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (UBTƯ MTTQ) Việt Nam khẳng định: “NCUT ở cộng đồng dân cư và trong đồng bào các DTTS là cánh tay đắc lực đối với hoạt động của MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên trong tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước đến với đồng bào”.

 

Việt Nam có hơn 13 triệu người DTTS, sống ở 51 tỉnh, thành phố trên địa bàn cả nước. Trong đó, các địa phương đã bầu chọn được hơn 34.000 NCUT, ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền các địa phương, MTTQ và các tổ chức thành viên từ Trung ương đến cấp cơ sở đã có nhiều chủ trương, chính sách nhằm quan tâm, chăm lo, đồng thời phát huy tốt vai trò của NCUT. Ví dụ như tại tỉnh Thái Nguyên, năm 2018, UBND tỉnh có quyết định phê duyệt danh sách 1.042 NCUT giai đoạn 2018-2022 được hưởng chế độ chính sách theo Quyết định số 12/2018/QĐ-TTg ngày 6-3-2018 của Thủ tướng Chính phủ; ở tỉnh Gia Lai, từ nguồn kinh phí của Trung ương và địa phương, những năm qua, tỉnh đã tiến hành thăm hỏi, trợ cấp khó khăn cho hơn 1.600 lượt NCUT, bố trí công tác xã hội cho gần 100 lượt người, cấp và không thu tiền hai loại báo dành riêng cho vùng DTTS với kinh phí hơn 1,3 tỷ đồng… Nhiều địa phương, nhất là các tỉnh miền núi, biên giới cũng có sự quan tâm, chăm lo nhất định đến đội ngũ NCUT, tạo động lực, niềm tin cho họ tiếp tục cống hiến.

 

Tuy nhiên, cũng phải thấy rằng, công tác xây dựng, phát huy vai trò của NCUT ở nhiều địa phương còn bất cập. Như đánh giá của đồng chí Trương Thị Ngọc Ánh, Phó chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam: Công tác vận động NCUT còn chồng chéo, chưa xác định rõ quyền lợi và trách nhiệm của NCUT; chưa chú trọng công tác bồi dưỡng, cung cấp thông tin cho đội ngũ NCUT trong công tác tuyên truyền, vận động cộng đồng. Đặc biệt, việc thực hiện chế độ, chính sách đối với NCUT còn bất cập, như: Việc lập danh sách NCUT còn có sự khác nhau giữa các cấp, các ngành; chưa xây dựng được những mô hình lao động sản xuất giỏi, công tác xã hội hiệu quả của NCUT; việc bồi dưỡng kiến thức cho NCUT chưa được quan tâm, làm giảm hiệu quả công tác phát huy vai trò của NCUT trong việc nắm bắt, cập nhật thông tin để tuyên truyền, vận động cộng đồng ở khu dân cư…; việc cân đối kinh phí của địa phương để thực hiện chính sách đối với NCUT chưa đáp ứng được nhu cầu. Bên cạnh đó, công tác tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, động viên, khen thưởng NCUT có nơi còn hạn chế.

 

Theo đồng chí Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng-Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc: NCUT, già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ trong cộng đồng các DTTS có vai trò rất quan trọng. Tiếng nói của họ luôn được tôn trọng, được dân làng và con cháu làm theo. Vì vậy, cần phải tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện các chính sách cho họ, bảo đảm tối thiểu 3 điều kiện: Được trang bị phương tiện nghe, nhìn để tiếp cận thông tin; định kỳ được bồi dưỡng, cung cấp thông tin; được quan tâm động viên cả vật chất và tinh thần thông qua hoạt động thăm hỏi, tuyên dương, khen thưởng, khám, chữa bệnh, tham quan, học tập… Nhất là cần xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù đối với NCUT trong cộng đồng các DTDS…

 

Nhiều đại biểu dự Hội thảo chuyên đề "Phát huy vai trò của NCUT trong đồng bào các DTTS" cũng đề xuất: Để phát huy hơn nữa vai trò, trách nhiệm của NCUT, cần tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, chính quyền, MTTQ các cấp đối với công tác xây dựng, bồi dưỡng NCUT, nhất là ở các tỉnh miền núi, biên giới; bố trí sử dụng đúng người, đúng việc, phù hợp với khả năng của NCUT; tạo điều kiện thuận lợi để họ tham gia hoạt động. Các địa phương cần chú trọng phát huy vai trò của NCUT trong các lĩnh vực đời sống xã hội; thường xuyên biểu dương gương điển hình tiên tiến đối với đội ngũ già làng, trưởng dòng họ, NCUT trong các DTTS để tạo phong trào thi đua rộng khắp. Cùng với đó là mở rộng khối đại đoàn kết, chọn, cử NCUT tham gia vào cơ quan dân cử, mặt trận, các đoàn thể chính trị-xã hội… kết hợp với những ưu đãi đúng mức đối với NCUT để họ thêm gắn bó với cộng đồng, tận hiến năng lực, trí tuệ phục vụ nhân dân, đất nước.

 

Bài và ảnh: NGUYỄN HỒNG SÁNG