Những chính sách an sinh thần tốc

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung. 

Phóng viên (PV): Năm 2021 là năm chịu nhiều tác động tiêu cực do đại dịch Covid-19, là lãnh đạo ngành, Bộ trưởng đánh giá như thế nào về công tác an sinh trong năm vừa qua?

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Đại dịch Covid-19 bản chất là khủng hoảng về y tế dẫn đến khủng hoảng xã hội, trong đó, vấn đề việc làm, lao động, an sinh xã hội... bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Chúng ta thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước phấn đấu 3 trụ cột cơ bản là vừa kiên trì phòng, chống dịch, vừa bảo đảm an sinh xã hội và phát triển kinh tế.

Cho đến nay, nhìn một cách tổng quát, trong muôn vàn khó khăn, chúng ta đã triển khai an sinh xã hội, chăm lo người lao động (NLĐ), đối tượng yếu thế, các lực lượng khác trong xã hội tương đối tốt. Đặc biệt, triển khai đồng bộ tất cả chính sách liên quan đến đối tượng bảo trợ xã hội, người có công với cách mạng; nâng lương cho người nghỉ hưu trước năm 1995, người có mức lương thấp...

Chúng ta cũng đã hoàn thiện được đề án về khôi phục và phát triển thị trường lao động, chăm lo lực lượng an sinh, triển khai đồng bộ tất cả chính sách liên quan đến Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025. Đến nay, đời sống của người dân cơ bản được ổn định, có bước phát triển tương đối tốt.

PV: Để có thể chăm lo được cho gần 43 triệu lao động bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh là rất khó khăn; thành quả đó hẳn phải có những chính sách "thần tốc" đi kèm?

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Năm 2021, Bộ LĐ-TB&XH đã tập trung tham mưu cho Chính phủ ban hành 3 nhóm chính sách cơ bản như: Nghị định số 20 về chính sách bảo trợ xã hội bao phủ tới gần 4 triệu người, Nghị định số 75 điều chỉnh chính sách đối với 9,8 triệu người có công với cách mạng; các chính sách hỗ trợ NLĐ và người sử dụng lao động.

Đây là những chính sách chưa từng có trong tiền lệ, được ban hành khẩn trương nhất, nhanh nhất trong điều kiện có thể. Thủ tục cũng thông thoáng nhất; làm việc với tinh thần “vừa chạy vừa xếp hàng”, tất cả vì người dân. Vì vậy, sau thời gian rất ngắn và được Quốc hội cho phép, Chính phủ đã ban hành hai nghị quyết gồm: Nghị quyết số 68 và Nghị quyết số 116.

Mới chỉ hơn 4 tháng nhưng đến nay, chúng ta đã hoàn thành vượt mức tất cả chỉ tiêu đề ra trong hai nghị quyết trên. Giải ngân được 76.029 tỷ đồng với số người được thụ hưởng hơn 44 triệu người. Nếu bình thường hằng năm, chúng ta chỉ hỗ trợ khoảng 1 triệu người thì năm 2021 chúng ta đã hỗ trợ 44 triệu người trong bối cảnh đặc biệt khó khăn do phải cách ly, giãn cách, ai ở đâu ở đấy.

Triển khai những chính sách cần thiết để phục hồi thị trường lao động

PV: Năm 2021 là năm vô cùng khó khăn đối với ngành LĐ-TB&XH, nhưng ngành đã nỗ lực vượt bậc và đạt được nhiều kết quả; điều gì làm Bộ trưởng trăn trở trong năm qua với cương vị là Tư lệnh ngành?

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Điều tôi băn khoăn và cũng là những điều cần chú ý trong thời gian tới là phải xây dựng được mạng lưới an sinh vừa rộng lớn, vừa bao phủ, vừa bền vững. Mạng lưới an sinh này phải thực hiện được 3 mục tiêu: Phòng ngừa, giảm thiểu, ngăn chặn được các rủi ro cho người dân.

Tiếp đến là phải xây dựng được thị trường lao động tương đối đồng bộ, lành mạnh, có thể hội nhập với thế giới. Cuối cùng là tình trạng xâm hại, bạo lực đối với trẻ em, phụ nữ hiện nay. Đây đều là những vấn đề năm 2022 phải rất chú trọng.

Hỗ trợ người dân gặp khó khăn do dịch Covid-19. Ảnh: MẠNH DŨNG 

PV: Bộ trưởng có thể chia sẻ những nhiệm vụ trọng tâm của ngành trong năm 2022?

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Nhiệm vụ trọng tâm của ngành xác định có 3 từ an: An sinh, an dân và an toàn. Nếu thực hiện tốt được 3 chữ an, việc phục hồi kinh tế-xã hội theo chương trình mà Đảng, Nhà nước đã đặt ra hoàn toàn có thể đạt được.

Muốn vậy, ngành LĐ-TB&XH phải tập trung vào hai nhiệm vụ có tính chiến lược, đó là triển khai nhanh nhất, hiệu quả nhất chương trình phục hồi thị trường lao động, phục hồi đời sống của người dân, làm nền tảng để thực hiện 3 chữ an.

Hai là phải tập trung xây dựng được một hệ thống an sinh xã hội đồng bộ hướng tới tất cả đối tượng với hai trụ cột cơ bản là bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế. Trên cơ sở đó, tạo sự phát triển bao trùm, bền vững; tạo việc làm thỏa đáng cho NLĐ.

Hai vấn đề trọng tâm như vậy, ngay đầu năm 2022 phải triển khai thật tốt 6 nội dung trong chương trình phục hồi, quan tâm đến nhà ở cho NLĐ và hỗ trợ NLĐ ở các khu công nghiệp, những vùng trọng điểm kinh tế, tạo điều kiện để NLĐ quay trở lại thị trường lao động, xây dựng dự báo cung-cầu lao động để làm nền tảng phát triển thị trường lao động.

Đổi mới căn bản giáo dục nghề nghiệp; hình thành hệ thống cung-cầu lao động; đào tạo, đào tạo lại cho NLĐ và nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên. Hiện chúng ta có 70% lao động qua đào tạo, nhưng chỉ có 24,5% là có chứng chỉ, bằng cấp. Đất nước muốn phát triển được thì đào tạo lao động chất lượng cao phải là mũi nhọn.

Thực hiện thật tốt chương trình quốc gia giảm nghèo bền vững, bình đẳng giới, chăm lo cho trẻ em, tạo đột phá mạnh mẽ trong chuyển đổi số, nhất là chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp, cơ sở dữ liệu, hệ thống an sinh, số hóa trong quản lý hồ sơ đối tượng chính sách; tạo sự đồng bộ trong giáo dục nghề nghiệp gắn với thị trường lao động trong và ngoài nước.

PV: Trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!

DIỆP CHÂU (ghi)