Ý thức được tầm quan trọng của đề tài LLVT và CTCM đối với nền văn học nước nhà nói chung, cũng như đời sống tinh thần của bộ đội nói riêng, Bộ Quốc phòng đã triển khai chương trình đầu tư sáng tác văn học về đề tài LLVT và CTCM hiệu quả trong gần hai thập kỷ qua.
Hằng năm, Tạp chí Văn nghệ Quân đội-cơ quan được giao nhiệm vụ chủ trì sẽ tiến hành thẩm định các bản thảo gửi đến, lựa chọn ra những bản thảo có chất lượng tốt nhất để tiến hành thương thảo, ký hợp đồng đầu tư với tác giả. Theo đó, các tác giả được đầu tư sẽ nhận một khoản kinh phí tương ứng với thể loại (tiểu thuyết là 30 triệu đồng, các thể loại khác 20 triệu đồng). Sách in ra sẽ được cấp phát về các đơn vị trong toàn quân, mang lại một món ăn tinh thần bổ ích cho cán bộ, chiến sĩ. Thông thường, một năm chương trình đầu tư cho 10 tác giả, tương ứng với 10 tác phẩm. Như vậy, trong gần hai thập kỷ qua, chương trình đã đầu tư cho gần 200 lượt tác giả.
 |
| Một số tác phẩm văn học tiêu biểu trong chương trình đầu tư sáng tác văn học về đề tài lực lượng vũ trang và chiến tranh cách mạng của Bộ Quốc phòng. Ảnh do Tạp chí Văn nghệ Quân đội cung cấp |
Các tác phẩm tham dự chương trình đầu tư của Bộ Quốc phòng đều tập trung khắc họa vẻ đẹp của người quân nhân cách mạng trong các cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc và thời bình ngày nay. Nhiều tác phẩm có chất nghệ thuật vượt trội, được giải cao của những giải thưởng văn học uy tín như: Giải thưởng Sách Quốc gia, Giải thưởng văn học của Hội Nhà văn Việt Nam, Giải thưởng văn học, nghệ thuật, báo chí về đề tài LLVT và CTCM của Bộ Quốc phòng. Có thể khẳng định, chương trình đầu tư của Bộ Quốc phòng được các nhà văn trong và ngoài Quân đội tin tưởng gửi gắm những tác phẩm về Bộ đội Cụ Hồ.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đó, chương trình cũng phải đối mặt với một số khó khăn. Trước hết là sự sụt giảm của đội ngũ tác giả. Các cây bút từng tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ dần khuất bóng. Các tác giả trẻ bị chi phối bởi những công việc khác, năng lực viết về đề tài LLVT và CTCM cũng hạn chế. Mặt khác, dù đời sống xã hội đã có nhiều thay đổi nhưng kinh phí đầu tư cho các tác giả vẫn “giậm chân tại chỗ”. Thứ hai, tác phẩm được chương trình nghiệm thu không bán ra ngoài thị trường mà phân phối đến các đơn vị trong toàn quân, không hướng đến những đối tượng bạn đọc rộng rãi hơn. Sau nữa, khi ký hợp đồng đầu tư, Bộ Quốc phòng giữ bản quyền tác phẩm trong một khoảng thời gian. Tác giả không thể tái bản sách trong quãng thời gian đó. Trong khi nhà văn luôn mong muốn đứa con tinh thần của mình đến với càng nhiều bạn đọc càng tốt, càng sớm càng tốt.
Để chương trình đầu tư có sức hấp dẫn và thành công hơn nữa, cần có hàng loạt giải pháp mang tính chất đồng bộ, căn cơ. Kinh phí đầu tư cho các tác giả cần có sự điều chỉnh hằng năm hoặc theo một khoảng thời gian xác định để tránh tình trạng “trượt giá”. Đồng thời, các bên liên quan cần nỗ lực để quảng bá tác phẩm đến đông đảo công chúng. Mặt khác, theo xu hướng hiện đại, các tác phẩm viết về đề tài LLVT và CTCM cũng cần tiến đến việc hình thành một "hệ sinh thái tác phẩm” khép kín-điều mà các tác phẩm văn học thị trường đang làm khá tốt, đặc biệt với thể loại tiểu thuyết. Từ một tiểu thuyết ban đầu là chất liệu cho truyện tranh, trò chơi giải trí, điện ảnh, sân khấu... Điều này về lý thuyết là hoàn toàn khả thi vì đề tài LLVT và CTCM ít nhiều cũng có yếu tố hấp dẫn, thu hút sự quan tâm của nhiều người khi chuyển thể sang loại hình văn nghệ, giải trí. Sự thành công của bộ phim “Mưa đỏ” chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Chu Lai chính là khởi đầu đầy hứa hẹn để có thêm nhiều sản phẩm công nghiệp văn hóa khai thác đề tài LLVT và CTCM.