Bộ sách "Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam" là sản phẩm của một quá trình nghiên cứu, phê bình công phu các tác phẩm văn học thành văn và văn học truyền miệng, từ khởi thủy đến nửa đầu thế kỷ XIX; qua đó góp phần phác thảo một cách hệ thống diện mạo, tiến trình phát triển và những đặc điểm cơ bản của lịch sử văn học Việt Nam trong suốt nhiều thế kỷ.

Bộ sách được xây dựng theo trình tự lịch sử và cấu trúc logic. Quyển I “Phần ngữ ngôn văn tự và văn học truyền miệng” tập trung khảo cứu những thành tố khởi nguyên của văn học Việt Nam.

Quyển II “Từ thế kỷ X đến hết thế kỷ XVII” đánh dấu bước chuyển từ việc khảo cứu các yếu tố tiền đề sang nghiên cứu lịch sử văn học theo tiến trình phát triển tương đối hoàn chỉnh. Quyển II chia thành hai giai đoạn: Từ thế kỷ XV trở về trước và từ thế kỷ XV đến hết thế kỷ XVII. Ở mỗi giai đoạn, các tác giả lần lượt trình bày bối cảnh lịch sử, đặc điểm văn học, khảo sát văn học chữ Hán và văn học chữ Nôm, qua đó làm rõ mối quan hệ giữa văn học và đời sống xã hội trong từng thời kỳ.

 Bộ sách "Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam".

Các Quyển III, Quyển IV (văn học thế kỷ XVIII) và Quyển V (giai đoạn nửa đầu thế kỷ XIX) tiếp tục phản ánh sự phát triển đa dạng của văn học Việt Nam trong thời kỳ trung đại, với nhiều tác giả, tác phẩm và khuynh hướng sáng tác tiêu biểu.

Điểm nhất quán của toàn bộ công trình là cách tiếp cận đề cao những giá trị tích cực của văn học đối với đời sống tinh thần và ý thức dân tộc, đồng thời lựa chọn giới thiệu có trọng tâm, tránh dàn trải.

“Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam” là một công trình học thuật mang tính chất nền tảng. Bộ sách còn cho thấy cách các nhà nghiên cứu thế hệ trước đặt vấn đề, hệ thống hóa tư liệu và tiếp cận văn học trong mối quan hệ chặt chẽ với lịch sử và xã hội. Đây chính là điểm khác biệt và cũng là giá trị bền vững của công trình, tiếp tục có ý nghĩa tham khảo quan trọng đối với công tác nghiên cứu, giảng dạy và học tập lịch sử văn học Việt Nam hiện nay.