Cụm tác phẩm “Vinh quy bái tổ” tái dựng 8 đoàn rước với gần 400 nhân vật, từ các vị tiến sĩ, đội võng lọng, cờ quạt, kèn trống đến dân làng theo hầu. Hình tượng được phát triển từ những bức ảnh tư liệu đầu thế kỷ XX do người Pháp ghi lại, sau đó được đồ họa hóa và thể hiện trên chất liệu inox ánh vàng, ánh bạc bằng công nghệ cắt laser.

Nội dung ý tưởng thiết kế tác phẩm “Vinh quy bái tổ” của họa sĩ Nguyễn Thế Sơn.

 Tác phẩm “Vinh quy bái tổ” với chất liệu hiện đại được đặt trong không gian di sản.

Họa sĩ Nguyễn Thế Sơn chia sẻ: “Tôi bắt đầu ý tưởng cho tác phẩm ‘Vinh quy bái tổ’ từ truyền thống tôn vinh hiền tài, bởi hiền tài là nguyên khí của quốc gia. Với tôi, nghi lễ vinh quy không chỉ là vinh dự cá nhân mà còn là sự ghi nhận của cộng đồng. Tôi cũng muốn gợi nhắc đạo lý "uống nước nhớ nguồn" như một cách thể hiện lòng biết ơn với quê hương và cội nguồn. Vì vậy, tôi chọn nghệ thuật công cộng - một không gian mở, không rào cản, để những giá trị ấy có thể lan tỏa rộng rãi trong đời sống hôm nay. Tôi mong rằng, thông qua tác phẩm, những giá trị văn hóa truyền thống ấy sẽ được nhìn thấy, được cảm nhận, và tiếp tục lan tỏa trong đời sống đương đại”.

Họa sĩ Nguyễn Thế Sơn chia sẻ về tác phẩm “Vinh quy bái tổ” ngay tại không gian di sản văn hóa Văn Miếu - Quốc Tử Giám. 

Lịch sử - hiện tại giao thoa, soi chiếu khát vọng thế hệ trẻ

Được đặt trên nền tường gạch vồ cổ kính của Văn Miếu - Quốc Tử Giám - công trình gắn liền với truyền thống khoa bảng của dân tộc, tác phẩm “Vinh quy bái tổ” tạo nên một cuộc đối thoại đa chiều giữa quá khứ và hiện tại.

Hiệu ứng phản chiếu từ chất liệu inox cho phép người xem như “bước vào” tác phẩm, cảm nhận được mỗi chuyển động của bản thân hòa vào nhịp rước rộn ràng, khiến ký ức lịch sử không còn tĩnh tại mà trở nên sống động trong đời sống đương đại.

Tác phẩm nhanh chóng thu hút các bạn trẻ đến tham quan, tìm hiểu.

Trong không gian vốn là điểm đến quen thuộc của học sinh, sinh viên, tác phẩm đồng thời gợi mở những suy ngẫm gần gũi về hành trình học tập và khát vọng vươn lên. Không chỉ tái hiện một nghi lễ truyền thống, tác phẩm “Vinh quy bái tổ” còn trở thành tấm gương phản chiếu hiện tại, nơi người trẻ có thể nhìn thấy chính mình trên con đường tri thức và tự định hình mục tiêu tương lai.

Nghệ thuật công cộng và hành trình “vươn ra thế giới”

Họa sĩ Nguyễn Thế Sơn cho biết, việc lựa chọn hình ảnh “Vinh quy bái tổ” không chỉ nhằm tái hiện một nghi lễ truyền thống mà còn hướng tới những giá trị mang tính phổ quát. “Tôi tin rằng, tinh thần hiếu học, sự nỗ lực vươn lên và lòng biết ơn là những giá trị tốt đẹp, không chỉ người Việt Nam, mà cho dù đến từ bất kỳ quốc gia nào, công chúng vẫn có thể tìm thấy sự đồng cảm về giá trị này khi tiếp cận tác phẩm”, ông chia sẻ.

Theo tác giả, việc sử dụng chất liệu inox và công nghệ cắt laser cũng là một cách để đưa ngôn ngữ truyền thống đến gần hơn với công chúng quốc tế, vượt qua những rào cản về văn hóa và thị giác.
Hiệu ứng phản chiếu từ chất liệu inox khiến ký ức lịch sử không còn tĩnh tại mà trở nên sống động trong đời sống đương đại.

Theo dòng chảy của mạch sáng tạo nghệ thuật công cộng, tác phẩm “Vinh quy bái tổ” là một trong những dự án tiếp nối chuỗi hoạt động nghệ thuật công cộng mà họa sĩ Nguyễn Thế Sơn đã thực hiện tại Hà Nội, như không gian nghệ thuật Phùng Hưng, Phúc Tân hay không gian nghệ thuật tại khu vực ga Long Biên. Những dự án này góp phần định hình diện mạo mới cho đô thị, nơi nghệ thuật trở thành cầu nối giữa di sản và đời sống.

Người cao tuổi dừng chân tham quan, chiêm ngưỡng tác phẩm. 

Sau khi chính thức ra mắt, tác phẩm “Vinh quy bái tổ” đã nhanh chóng trở thành một điểm nhấn văn hóa tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Không chỉ tái hiện một nghi lễ truyền thống, tác phẩm còn là một cách kể chuyện bằng nghệ thuật - nơi quá khứ được soi chiếu trong ánh sáng của hiện tại, và nơi mỗi cá nhân có thể tìm thấy mình trong dòng chảy liên tục của truyền thống và khát vọng tương lai.