Là biên tập viên, Nguyễn Hoàng Diệu Thủy có dịp làm việc với nhiều nhà văn. Đọc những bài điểm sách chị viết, có nhà văn khẳng định: “Kiểu gì cô cũng sẽ viết văn. Cô đã hấp thụ quá nhiều, sẽ đến lúc phải trả lại. Mà cô viết là được luôn. Sau này thành cái gì đấy, hãy nhớ dự báo này”. Nghe vậy, Nguyễn Hoàng Diệu Thủy cười phá trong lòng: “Tôi? Viết văn? Ở tuổi 40?”...

 Nhà văn Nguyễn Hoàng Diệu Thủy (thứ hai, từ phải sang) và gia đình tại Lễ trao Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn lần thứ 6-2025. Ảnh do nhân vật cung cấp

Nhưng rồi đại dịch Covid-19 ập đến và thay đổi mọi thứ. Bị buộc phải ở nhà, Nguyễn Hoàng Diệu Thủy bắt đầu đặt bút viết cuốn sách đầu tay “Trong vòng tay mẹ” (Nhà xuất bản (NXB) Thế giới, 2021). Ban đầu, chị chỉ định viết cho các bậc phụ huynh như một cách chia sẻ hành trình làm mẹ của mình, không ngờ cuốn sách lại được nhiều bạn nhỏ yêu thích. Một đoạn trích trong sách sau đó còn được tuyển vào sách giáo khoa.

Năm 2022, chị ra mắt “Đu đưa trên ngọn cây bàng” (NXB Phụ nữ Việt Nam) và giành Giải thưởng thiếu nhi Dế Mèn. Năm 2024 là “Cuốn cổ thư của một mẫu thần” (NXB Kim Đồng) cùng lúc đoạt Giải thưởng thiếu nhi Dế Mèn và Giải thưởng văn học Kim Đồng năm 2025...

Khi được hỏi về lựa chọn viết văn học thiếu nhi, nhà văn Nguyễn Hoàng Diệu Thủy cho biết điều đó xuất phát từ chính sự mệt mỏi của chị với văn chương người lớn. “Tôi cần một cái gì đó sảng khoái, thẳng băng, rạng rỡ, mộng mơ, đầy sức sống nên tôi đến với thế giới của trẻ em”, chị chia sẻ. Chị nhận ra viết cho trẻ em không chỉ mang lại niềm vui mà còn dễ tạo kết nối với độc giả hơn. Cha mẹ dù ít đọc sách vẫn sẵn sàng mua sách cho con, còn trẻ em thì luôn rộng lòng đón nhận những câu chuyện chân thực, gần gũi.

Với kinh nghiệm nhiều năm trong ngành xuất bản, Nguyễn Hoàng Diệu Thủy cho rằng văn học thiếu nhi Việt Nam đang đứng trước cả cơ hội lớn lẫn những thách thức không nhỏ. Cơ hội rõ nhất nằm ở sự quan tâm ngày càng mạnh mẽ của xã hội và gia đình đối với thói quen đọc sách của trẻ. “Sách vẫn mang đến cho con trẻ khả năng tập trung, suy tư, tưởng tượng và cả sự cô đơn cần thiết để chúng trưởng thành”.

Nhiều người cho rằng viết văn học thiếu nhi là công việc vừa dễ vừa khó. Dễ vì người lớn có thể viết lại trải nghiệm của chính mình, khó vì phải nhìn thế giới bằng con mắt trẻ thơ và chịu trách nhiệm với từng câu chữ. Nhà văn Nguyễn Hoàng Diệu Thủy thì không hoàn toàn đồng tình với cách phân chia ấy: “Tôi nghĩ, không nhất thiết chuyện viết cho thiếu nhi thì cần phải nhìn thế giới bằng con mắt trẻ thơ”.

“Dù tiếp cận bằng cách nào, người viết vẫn cần tạo ra được sự thích thú và đồng cảm nơi độc giả nhỏ tuổi. Văn chương hướng chúng ta đến cái đẹp, sự tử tế, tình bạn, tình yêu, gia đình, lòng trung thành, ý chí... Điều khó nhất không nằm ở chuyện dễ hay khó, mà là viết ra được một tác phẩm hay”, nữ nhà văn nhận định.

Khi lựa chọn đề tài, Nguyễn Hoàng Diệu Thủy luôn bắt đầu từ trải nghiệm và cảm xúc cá nhân. Hiện chị đang ấp ủ một ý tưởng về sự cô đơn của người trẻ trong xã hội hiện đại, nhưng chưa chạm tới đề tài trí tuệ nhân tạo (AI) hay công nghệ, bởi “không giới hạn lựa chọn, vì chưa biết mình sẽ thay đổi thế nào trong chặng đường tới”.

Muốn gắn bó lâu dài với văn học thiếu nhi, Nguyễn Hoàng Diệu Thủy cho rằng điều quan trọng là duy trì việc viết đều đặn, dù chỉ bằng những bài ngắn trên Facebook. Viết liên tục sẽ khiến ta dùng chữ nhuần nhuyễn hơn, làm chủ được cấu trúc, nhịp điệu, khám phá được giọng của mình.