Khi các sự kiện chính trị trở thành không gian văn hóa cộng đồng

Chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 80 năm Cách mạng Tháng Tám, Quốc khánh 2-9 đã vượt ra khỏi khuôn khổ các nghi lễ truyền thống, trở thành những sự kiện chính trị, văn hóa - xã hội mang tính biểu tượng.

Lễ diễu binh, diễu hành kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước tại Thành phố Hồ Chí Minh quy tụ hàng chục khối lực lượng vũ trang, quần chúng cùng các đoàn khách quốc tế tham dự. Không chỉ tái hiện khí thế hào hùng của Đại thắng mùa Xuân 1975, sự kiện còn góp phần lan tỏa thông điệp về tinh thần hòa bình, hợp tác và hội nhập của Việt Nam. Hình ảnh những đoàn quân tiến qua các trục đường trung tâm giữa sự cổ vũ xúc động của đông đảo nhân dân đã trở thành biểu tượng của sức mạnh đại đoàn kết dân tộc.

Bốn tháng sau, đại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2-9 tiếp tục tạo dấu ấn đặc biệt với lễ diễu binh, diễu hành quy mô lớn, kết hợp giữa nghi lễ truyền thống và trình diễn sức mạnh quốc phòng, an ninh hiện đại. Các phương tiện quân sự hiện đại như xe tăng, pháo binh, lực lượng hải quân, không quân và phương tiện bay không người lái xuất hiện trong chương trình đã cho thấy bước phát triển mới của lực lượng bảo vệ Tổ quốc, đồng thời truyền tải thông điệp về ý chí độc lập, tự chủ của dân tộc.

Cùng với các hoạt động nghi lễ, chuỗi sự kiện triển lãm thành tựu đất nước “80 năm hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc” cùng nhiều chương trình trưng bày, nghệ thuật, bắn pháo hoa đã thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia. Điều này cho thấy các hoạt động kỷ niệm đã chuyển từ hình thức tuyên truyền đơn thuần sang mô hình sinh hoạt văn hóa cộng đồng, giúp lịch sử được tiếp nhận bằng trải nghiệm và cảm xúc trực tiếp.

Múa mâm vàng - loại hình diễn xướng dân gian liên quan đến tín ngưỡng thờ Mẫu tại Khu du lịch SunWorld Núi Bà Đen (Tây Ninh) thu hút sự chú ý của khách du lịch trong nước và quốc tế. Ảnh: nhandan.vn

Nghệ thuật đương đại – cầu nối giữa truyền thống và thế hệ trẻ

Năm 2025 cũng ghi nhận sự phát triển mạnh mẽ của các chương trình nghệ thuật đại chúng. Nhiều đại nhạc hội mang chủ đề hướng về Tổ quốc như “Tổ quốc trong tim”, “V Concert - Rạng rỡ Việt Nam”, “Việt Nam trong tôi”, “Tôi là người Việt Nam”, “80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc”, “Rock concert - Trái tim Việt Nam” hay “Tôi yêu Tổ quốc tôi”, “V Fest - Vietnam Today” đã thu hút hàng chục nghìn khán giả tham dự.

Trong đó, chương trình “Tổ quốc trong tim” thu hút khoảng 50.000 khán giả trực tiếp, trong khi các sự kiện do Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức như “V Concert - Rạng rỡ Việt Nam” hay “V Fest - Vietnam Today” ghi nhận hàng chục nghìn lượt người tham dự và nhanh chóng “cháy vé”. Đáng chú ý, cổng đăng ký tham gia miễn phí của chương trình “Tổ quốc trong tim” ghi nhận hàng triệu lượt truy cập chỉ trong thời gian ngắn, cho thấy sức hút mạnh mẽ của các sản phẩm văn hóa mang chủ đề lịch sử, dân tộc.

Thực tế này phản ánh xu hướng mới trong tiếp cận văn hóa đại chúng: Các chương trình nghệ thuật hiện đại có thể trở thành phương tiện hiệu quả để truyền tải giá trị truyền thống. Sự kết hợp giữa âm nhạc đương đại và nội dung lịch sử đã giúp các ca khúc cách mạng, các sáng tác mới về Tổ quốc trở nên gần gũi hơn với thế hệ trẻ, góp phần làm sâu sắc thêm nhận thức về lịch sử và lòng tự hào dân tộc.

Ở lĩnh vực điện ảnh, bộ phim “Mưa đỏ” trở thành hiện tượng khi đạt doanh thu vượt 700 tỷ đồng và giành giải thưởng cao tại Liên hoan phim Việt Nam. Thành công của bộ phim cho thấy đề tài chiến tranh cách mạng vẫn có sức hấp dẫn nếu được khai thác bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại, giàu cảm xúc. Tác phẩm không chỉ thu hút khán giả trong nước mà còn mở ra triển vọng đưa các câu chuyện lịch sử Việt Nam tiếp cận công chúng quốc tế.

Từ hiệu ứng tinh thần đến động lực phát triển kinh tế

Một trong những điểm đáng chú ý từ chuỗi sự kiện văn hóa năm 2025 là tác động lan tỏa mạnh mẽ đối với các ngành kinh tế dịch vụ. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, trong dịp kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt gần 129.000 tỷ đồng, tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu từ dịch vụ lưu trú và ăn uống cũng tăng trưởng ấn tượng, phản ánh sức hút từ các hoạt động văn hóa - du lịch.

Tại Hà Nội, trong tháng 9-2025, tổng lượng khách du lịch đạt hơn 4 triệu lượt, trong đó khách quốc tế tăng đáng kể. Tổng thu từ du lịch đạt khoảng 12 nghìn tỷ đồng, cho thấy tác động tích cực từ các hoạt động kỷ niệm 80 năm Quốc khánh, đặc biệt là các sự kiện tại Quảng trường Ba Đình và Trung tâm Hội chợ triển lãm quốc gia.

Các con số này cho thấy văn hóa không chỉ tạo giá trị tinh thần mà còn trở thành nguồn lực phát triển kinh tế nếu được tổ chức và khai thác hiệu quả. Khi các sự kiện văn hóa được xây dựng thành sản phẩm du lịch đặc trưng, chúng có thể tạo chuỗi giá trị liên kết giữa nhiều ngành kinh tế, từ du lịch, truyền thông đến công nghiệp sáng tạo.

Thực tiễn từ các hoạt động văn hóa năm 2025 cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của văn hóa trong phát triển đất nước. Việc triển khai Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn 2045 đã tạo cơ sở để khai thác hiệu quả nguồn lực văn hóa, từng bước đưa văn hóa trở thành động lực tăng trưởng và sức mạnh mềm của quốc gia.

Nhìn từ các lễ kỷ niệm trọng đại, các chương trình nghệ thuật đại chúng đến thành công của điện ảnh, có thể thấy khi văn hóa được đầu tư bài bản và tiếp cận bằng tư duy sáng tạo hiện đại, văn hóa không chỉ góp phần củng cố bản sắc dân tộc mà còn tạo nền tảng tinh thần vững chắc, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao vị thế Việt Nam trong tiến trình hội nhập quốc tế.