Các đồng chí: Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; Phan Thăng An, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Cao Bằng, chủ trì tọa đàm.

 Quang cảnh tọa đàm.

Cùng dự có đại biểu bộ, ban, ngành Trung ương, tỉnh Cao Bằng, các cơ quan báo chí, cùng các chuyên gia, nhà nghiên cứu và nhân chứng lịch sử.

Ngày 28-1-1941, sau hơn 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo cách mạng tại Pác Bó, Cao Bằng. Trong bối cảnh đất nước đang chịu ách thống trị của thực dân Pháp và phát xít Nhật, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải xây dựng mặt trận đoàn kết dân tộc, tuyên truyền, giác ngộ quần chúng, chuẩn bị lực lượng cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Tháng 5-1941, Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8 do Người chủ trì đã quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh, xác định nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Việt Nam. Để đưa chủ trương, đường lối của Đảng và Mặt trận Việt Minh đến với nhân dân, đặc biệt là đồng bào các dân tộc miền núi Cao Bằng và khu vực Việt Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sáng lập Báo Việt Nam Độc Lập. Ngày 1-8-1941, số báo đầu tiên ra đời tại Khuổi Nặm, Pác Bó, mang số 101 với ý nghĩa kế tục truyền thống báo chí cách mạng đã hình thành từ trước đó và cũng nhằm giữ bí mật hoạt động.

 Đại biểu trải nghiệm in báo Việt Nam Độc lập.

Báo Việt Nam Độc Lập ngừng xuất bản vào năm 1976, cùng với việc giải thể Khu tự trị Việt Bắc, với 35 năm đóng góp cho báo chí cách mạng Việt Nam, trở thành một trong những tờ báo có thời gian tồn tại lâu dài và giàu truyền thống của nền báo chí cách mạng Việt Nam.

Đồng chí Lê Hải Hòa phát biểu.

Phát biểu khai mạc tọa đàm, đồng chí Lê Hải Hòa, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng nhấn mạnh: Những ý kiến, tham luận và trao đổi tại Tọa đàm hôm nay sẽ là nguồn tư liệu, cơ sở khoa học quan trọng để tỉnh Cao Bằng tiếp tục nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử của Báo Việt Nam Độc lập; chuẩn bị tốt các hoạt động kỷ niệm 85 năm ngày ra số đầu tiên của Báo Việt Nam Độc lập. Đồng thời, tọa đàm cũng góp phần tăng cường sự phối hợp giữa tỉnh Cao Bằng với các cơ quan báo chí, các nhà khoa học và đội ngũ người làm báo trong việc lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa, quảng bá hình ảnh quê hương cội nguồn cách mạng và đồng hành cùng sự phát triển của tỉnh trong thời gian tới.

 Đồng chí Lê Quốc Minh phát biểu.

Phát biểu tại tọa đàm, đồng chí Lê Quốc Minh nhấn mạnh: Những câu chuyện, hiện vật, nguồn tư liệu… về thời kỳ mà nhà báo vĩ đại Hồ Chí Minh và các đồng chí - cộng sự - đồng nghiệp của Người làm Báo Việt Nam Độc lập còn thôi thúc chúng ta về trách nhiệm bảo tồn, tôn tạo không gian văn hóa, di sản báo chí quý giá gắn liền với Báo Việt Nam Độc lập tại tỉnh Cao Bằng, trên chiến khu Việt Bắc năm xưa và cũng là của cả nước. Để từ đó áp dụng sáng tạo, sinh động, độc đáo vào chương trình đào tạo nghề nghiệp, giáo dục truyền thống và các hoạt động du lịch cách mạng - lịch sử - văn hóa. Công việc này lại cần được đặt trong xu thế đổi mới, sáng tạo và “mới hóa, trẻ hóa”, phát huy đa dạng giá trị các nguồn dữ liệu lịch sử, di sản văn hóa của đất nước, của địa phương.

Tại tọa đàm, các đại biểu đã trình bày ý kiến tâm huyết, đó là: Khẳng định vị trí, vai trò của Báo Việt Nam Độc lập trong dòng chảy báo chí cách mạng Việt Nam; đúc rút kinh nghiệm quý cho những người làm báo hôm nay; công tác gìn giữ và phát huy di sản Báo Việt Nam Độc lập.

Được biết, hiện nay, thông qua nguồn hiến tặng của các cơ quan báo chí, các tổ chức và những người từng công tác tại Báo Việt Nam Độc lập, Bảo tàng Báo chí Việt Nam (Hội Nhà báo Việt Nam) đang lưu giữ nhiều tư liệu, hiện vật quý giá. Đáng chú ý là bộ sưu tập gồm 24 số Báo Việt Nam Độc lập xuất bản từ năm 1941 đến năm 1976, trong đó có 18 bản gốc và 6 bản sao. Đây là những tư liệu có giá trị đặc biệt, phản ánh sinh động quá trình phát triển của tờ báo cũng như những dấu ấn lịch sử của đất nước qua từng giai đoạn. Bảo tàng còn lưu giữ nhiều tài liệu nghiên cứu, sách, kỷ yếu về Báo Việt Nam Độc lập; danh sách các biên tập viên, cộng tác viên của báo qua các thời kỳ; thẻ nhà báo của cán bộ công tác tại Báo Việt Nam Độc lập năm 1961. Đặc biệt, Bảo tàng đang bảo quản và trưng bày một máy in rulo từng được sử dụng để in Báo Việt Nam Độc lập và các tài liệu tuyên truyền cách mạng. Hiện vật này không chỉ phản ánh điều kiện hoạt động báo chí trong thời kỳ kháng chiến mà còn là minh chứng sinh động cho tinh thần sáng tạo, ý chí vượt khó của những người làm báo cách mạng.

 Đồng chí Phan Thăng An phát biểu.

Phát biểu bế mạc tọa đàm, đồng chí Phan Thăng An cho biết: Phát huy những kết quả của Tọa đàm, tỉnh Cao Bằng sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Hội Nhà báo Việt Nam, Báo Nhân Dân, các cơ quan nghiên cứu và các cơ quan báo chí trong cả nước để nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị của Báo Việt Nam Độc lập; gắn di sản báo chí cách mạng với giáo dục truyền thống, nghiên cứu khoa học, phát triển văn hóa và du lịch lịch sử. Đồng thời, từng bước xây dựng các không gian trưng bày, nghiên cứu, giáo dục và trải nghiệm về Báo Việt Nam Độc lập, góp phần đưa Cao Bằng trở thành một địa chỉ có ý nghĩa quan trọng trong nghiên cứu, giáo dục truyền thống báo chí cách mạng Việt Nam.