Đáng mừng, di sản ấy đang hiện diện sinh động trong đời sống quần chúng, qua những câu lạc bộ (CLB), sân khấu quần chúng và những con người say mê gìn giữ, trao truyền. Mỗi người một cách, họ đang góp phần làm cho những câu hát quê hương tiếp tục ngân vang, tiếp nối, lan tỏa mạch nguồn văn hóa.

Tại Liên hoan dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh tỉnh Hà Tĩnh năm 2026, dấu ấn của phong trào quần chúng được thể hiện rõ nét. Liên hoan quy tụ hơn 700 nghệ nhân, diễn viên đến từ 27 xã, phường trong toàn tỉnh. Sự tham gia đông đảo, trách nhiệm và đầy nhiệt huyết của các đoàn cho thấy sức sống của phong trào dân ca ở cơ sở.

Tiết mục của Câu lạc bộ xã Tiên Điền tại Liên hoan dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh tỉnh Hà Tĩnh năm 2026. 

Nghệ nhân Phan Thị Thùy Diễm (xã Tiên Điền, tỉnh Hà Tĩnh) là một trong những người bền bỉ góp sức gìn giữ và lan tỏa dân ca ví, giặm trong đời sống cộng đồng. Hơn 20 năm gắn bó với câu hát quê hương, chị miệt mài sưu tầm, thực hành các làn điệu cổ, tìm hiểu những làn điệu mới và sáng tạo lời ca phù hợp với cuộc sống hôm nay. Với vai trò là một cô giáo, chị đưa ví, giặm vào trường học bằng những cách gần gũi, sinh động; thành lập và duy trì các CLB giao lưu dân ca giữa nhà trường và gia đình học sinh, tổ chức hội thi, dàn dựng tiết mục, truyền dạy cho hơn 300 học sinh. Những bài đồng dao quen thuộc được chị chuyển thể thành làn điệu giặm để các em vừa chơi, vừa hát, qua đó thêm yêu những câu hát quê hương.

Tham gia Liên hoan dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh tỉnh Hà Tĩnh năm 2026, CLB Dân ca ví, giặm xã Tiên Điền mang đến tiết mục giặm cổ “Dạy vợ từ thuở mới đưa vợ về”. Chị Thùy Diễm chia sẻ, qua lối diễn mộc mạc, gần gũi, những bài học đạo lý được chuyển tải nhẹ nhàng, dễ nhớ, dễ thấm, giúp người xem, nhất là thế hệ trẻ hiểu hơn về những chuẩn mực ứng xử tốt đẹp được cha ông gửi gắm qua dân ca. Những lời răn dạy gửi gắm trong câu hát không gói gọn ở cách ứng xử giữa cha mẹ và con cái, vợ chồng mà còn đề cao sự thủy chung, nghĩa tình, lòng bao dung và trách nhiệm của mỗi người trong việc vun đắp hạnh phúc gia đình.

Liên hoan năm nay có sự xuất hiện của nhiều gương mặt trẻ, thể hiện sự tiếp nối mạch nguồn dân ca. Em Lê Thị Khánh Ngân, sinh năm 2019, đã để lại dấu ấn đáng nhớ khi được trao giải "Diễn viên nhỏ tuổi nhất" liên hoan. Dù mới 7 tuổi, Khánh Ngân đã mạnh dạn tham gia sân khấu cùng các thành viên trong CLB, góp phần tạo nên thành công chung của tiết mục.

Bên cạnh đó, nghệ nhân, diễn viên cao tuổi cũng vẫn miệt mài giữ lửa. Tại CLB Dân ca ví, giặm xã Cẩm Duệ, Nghệ nhân Nhân dân Vũ Thị Thanh Minh, 82 tuổi vẫn tham gia luyện tập và biểu diễn. Bà còn tích cực tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, truyền dạy dân ca miễn phí cho thế hệ trẻ tại địa phương. Sự hiện diện của những nghệ nhân cao tuổi bên cạnh lớp diễn viên trẻ tạo nên một mạch nối tự nhiên trong quá trình trao truyền di sản.

Những CLB dân ca ở làng quê, trường học, cơ quan đến các sân khấu cho thấy, dân ca ví, giặm đang được nuôi dưỡng bằng chính tình yêu và sự tự nguyện của quần chúng. Những người như cô giáo Thùy Diễm, em Lê Thị Khánh Ngân, nghệ nhân Vũ Thị Thanh Minh là những “mắt xích” bình dị nhưng quan trọng trong hành trình ấy. Dân ca ví, giặm đang được gìn giữ bằng tình yêu, trách nhiệm và sự tiếp nối giữa các thế hệ. Khi người dân còn cất lên câu hát, còn trao truyền những giá trị đẹp đẽ của quê hương, gia đình, nghĩa tình, mạch nguồn ví, giặm sẽ tiếp tục ngân vang, bền bỉ hiện hữu trong đời sống hôm nay và mai sau.