Theo dấu những địa chỉ lưu giữ ký ức

Khu vực Quảng trường Ba Đình những ngày nghỉ lễ đông người đến. Từng đoàn khách nối nhau tiến về phía Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Giữa khoảng không rộng lớn, những hàng người xếp ngay ngắn tạo nên một khung cảnh vừa trang nghiêm, vừa gần gũi. Nhiều gia đình đưa theo trẻ nhỏ. Các em được cha mẹ nhắc về ngày 2-9, về sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, về ý nghĩa của hai tiếng “độc lập”.

Đông đảo nhân dân tập trung tại Quảng trường Ba Đình chứng kiến Lễ thượng cờ. Ảnh: VĂN HUY

Chị Nguyễn Hoàng Anh (sinh năm 1990, ở phường Cửa Nam, Hà Nội) chia sẻ: “Tôi muốn các con được tận mắt nhìn thấy nơi gắn với những sự kiện mà các cháu đang học. Khi đứng ở đây, nghe mọi người kể chuyện về ngày Độc lập, các cháu sẽ dễ hình dung hơn về những gì đã diễn ra”.

Căn nhà 48 Hàng Ngang, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo bản Tuyên ngôn Độc lập, cũng đón chào khách tham quan. Những tư liệu, hình ảnh và không gian được bảo tồn tại đây giúp câu chuyện về ngày Độc lập trở nên gần gũi. Nhiều người không vội vã khi tham quan. Họ đứng trước căn phòng từng là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh làm việc, lặng lẽ quan sát từng vật dụng và đọc những câu chuyện được giới thiệu.  

Tại Nhà tù Hỏa Lò, ngay từ khu vực bán vé, dòng khách đã khá đông. Bên trong di tích, tiếng nói chuyện nhỏ dần khi mọi người bước qua những cánh cửa sắt và tiến vào khu trưng bày. Những bức tường đá dày, hành lang hẹp, song sắt và các phòng giam... Những chiếc cùm chân, dụng cụ sinh hoạt, hình ảnh cùng tư liệu về các chiến sĩ cách mạng từng bị giam giữ. Có người đứng rất lâu trước một hiện vật, có người đọc hết những dòng chú thích rồi mới bước sang khu vực tiếp theo.

Bạn Huỳnh Ngọc Hà, du khách đến từ TP Hồ Chí Minh chia sẻ: “Đây là lần đầu tôi cùng nhóm bạn đến Di tích Nhà tù Hỏa Lò. Trước đây, tôi chỉ biết về di tích qua sách, báo. Đến tận nơi, nhìn những phòng giam và hiện vật, tôi mới cảm nhận rõ hơn sự khắc nghiệt của nhà tù. Tôi ấn tượng nhất với tinh thần của những người từng bị giam giữ. Trong hoàn cảnh khó khăn như vậy, những chiến sĩ cách mạng vẫn giữ được ý chí và niềm tin”.

Ba địa chỉ, ba không gian khác nhau nhưng cùng tạo nên một hành trình đi qua ký ức. Từ đó, lịch sử không còn chỉ nằm trên những trang sách mà hiện diện qua từng không gian, hiện vật và câu chuyện.

Những khoảng vui giữa lòng Thủ đô

Sau những điểm đến mang màu sắc lịch sử, hành trình khám phá Hà Nội có thể tiếp tục tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Không gian nơi đây mang đến một cảm giác nhẹ nhàng hơn. Những hàng cây, mái ngói cổ, hồ nước và những khoảng sân rộng tạo nên vẻ thanh bình giữa khu vực trung tâm thành phố.

Trong dịp nghỉ lễ, Hồ Văn trở nên rộn ràng bởi các hoạt động trải nghiệm văn hóa. Trẻ em quây quần bên những trò chơi dân gian. Có nhóm thử ném còn, có em chăm chú theo dõi từng nước đi của ô ăn quan, có bạn mạnh dạn bước vào vòng múa sạp. Tiếng cười của trẻ nhỏ khiến không gian vốn cổ kính trở nên sinh động.

Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám đón chào đông đảo khách tham quan.

Nhiều gia đình xin chữ trước thềm năm học mới. Những nét bút được viết cẩn thận trên giấy gợi nhắc truyền thống coi trọng việc học hành của người Việt. Với các em nhỏ, chuyến đi không chỉ có những bức ảnh lưu niệm, mà còn là dịp được tiếp xúc với những giá trị văn hóa vốn quen thuộc qua lời kể của ông bà, cha mẹ.

Anh Nguyễn Văn Dũng (sinh năm 1988, ở phường Ba Đình, Hà Nội) cho biết: “Con tôi được chơi những trò dân gian nên rất hào hứng. Còn bố mẹ cũng có thời gian trò chuyện với con. Một chuyến đi như vậy vừa vui, vừa giúp các con hiểu thêm về truyền thống”.

Khu vực hồ Hoàn Kiếm cũng thu hút người dân ghé thăm. Những ngày lễ, dòng người dạo quanh hồ đông hơn thường lệ. Tại Nhà Bát Giác, âm nhạc và tiếng vỗ tay thu hút sự chú ý của những người đang tản bộ. Các tiết mục xiếc, ảo thuật diễn ra trong không gian mở, tạo thành một điểm dừng chân bất ngờ trên hành trình vui chơi.

Trẻ nhỏ chăm chú nhìn theo những màn biểu diễn. Người lớn đứng phía sau, nhiều người lấy điện thoại ghi lại những khoảnh khắc thú vị. Có người vốn chỉ đi dạo quanh hồ nhưng khi nghe tiếng nhạc đã dừng lại xem. Chính sự gần gũi ấy khiến sân khấu không còn bị giới hạn trong một nhà hát mà hòa vào đời sống phố phường.

Từ những địa chỉ gợi nhớ lịch sử đến những không gian văn hóa và vui chơi, Hà Nội trong những ngày Tết Độc lập hiện lên với nhiều sắc thái. Người ta có thể bắt đầu buổi sáng bằng một chuyến thăm nơi lưu giữ ký ức, dành buổi chiều cho những trò chơi dân gian, rồi thong thả đi bộ bên hồ Hoàn Kiếm và dừng lại trước một tiết mục nghệ thuật. Những trải nghiệm ấy nối quá khứ với hiện tại theo một cách tự nhiên, để mỗi chuyến đi trong ngày lễ không chỉ là một cuộc dạo chơi, mà còn để lại những câu chuyện đáng nhớ về Hà Nội.