Những bức tranh bước ra từ trang báo

Không gian triển lãm “Minh họa trên báo” những ngày này luôn nhộn nhịp người tham quan. Dọc các bức tường trưng bày, những bản minh họa từng xuất hiện trên các truyện ngắn, bài thơ, tùy bút hay tác phẩm báo chí của Báo Nhân Dân và nhiều cơ quan báo chí khác được giới thiệu trong hình hài nguyên bản. Không còn nằm gọn trên những trang báo in, các tác phẩm hiện lên với đầy đủ đường nét, màu sắc và cảm xúc, mang đến cho người xem một trải nghiệm mới mẻ.

 Không gian trưng bày triển lãm “Minh họa trên báo”.

Khách tham quan chậm rãi đi qua từng khu vực trưng bày, dừng lại khá lâu trước mỗi tác phẩm để ngắm nhìn những chi tiết vốn khó nhận thấy khi được thu nhỏ trên mặt báo. Những nét cọ, mảng màu hay cách xử lý bố cục hiện ra rõ ràng hơn, giúp công chúng có cơ hội tiếp cận gần hơn với quá trình sáng tạo của người họa sĩ.

Các tác phẩm tại triển lãm đều mang tính chất “hai trong một”. Chúng vừa thực hiện nhiệm vụ minh họa cho truyện ngắn, bài thơ, tùy bút hay tác phẩm báo chí, vừa giữ được giá trị của một tác phẩm mỹ thuật độc lập. Từ những nét cọ, mảng màu cho đến bố cục, mỗi bức tranh đều phản ánh cách cảm nhận riêng của người họa sĩ trước tác phẩm văn chương hoặc tác phẩm báo chí mà mình tiếp cận.

Là một trong những tác giả tham gia triển lãm, Phó giáo sư, Nhà giáo Nhân dân, họa sĩ Lê Anh Vân mang đến nhiều tác phẩm phản ánh đời sống Việt Nam. Trong tranh của ông, người xem bắt gặp không khí trung thu rộn ràng với đèn lồng, tiếng cười trẻ thơ dưới ánh trăng; những khung cảnh làng quê yên bình với ruộng đồng, núi non và người nông dân cần mẫn; hay những lát cắt về đời sống xã hội và thế giới nội tâm con người. Mỗi tác phẩm đều gợi lên những hình ảnh gần gũi, đậm bản sắc văn hóa dân tộc.

Phó giáo sư, Nhà giáo Nhân dân, họa sĩ Lê Anh Vân bày tỏ: “Triển lãm tạo cơ hội để công chúng được xem lại những bản minh họa gốc của các họa sĩ từng cộng tác với báo chí trong nhiều năm qua. Khi nhìn lại những tác phẩm này, người xem mới thực sự cảm nhận được những tình cảm, suy nghĩ mà người nghệ sĩ đã gửi gắm phía sau mỗi bức tranh”.

Du khách tham quan triển lãm.

Không chỉ dừng lại ở giá trị thị giác, tranh minh họa còn góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của độc giả. Khi chữ nghĩa đồng hành cùng hình ảnh mỹ thuật, tác phẩm báo chí và văn học trở nên sinh động hơn. Không ít người bày tỏ sự thích thú khi lần đầu được tận mắt chiêm ngưỡng các bản vẽ gốc.

Chị Nguyễn Hoàng Mai (sinh năm 1978, ở phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) chia sẻ: “Ngắm nhìn các tác phẩm tranh minh họa, tôi đã hiểu hơn về công việc thầm lặng của những họa sĩ đã góp phần tạo nên diện mạo cho các ấn phẩm báo chí suốt nhiều thập niên”.

Tôn vinh những người kể chuyện bằng hình ảnh

Triển lãm “Minh họa trên báo” là hoạt động do Báo Nhân Dân tổ chức nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam. Sự kiện quy tụ 23 họa sĩ trên cả nước cùng gần 90 tác phẩm nguyên bản từng xuất hiện trên các ấn phẩm của Báo Nhân Dân và nhiều báo, tạp chí khác.

Triển lãm “Minh họa trên báo” còn là dịp nhìn lại hành trình đồng hành giữa mỹ thuật và báo chí Việt Nam qua nhiều thế hệ nghệ sĩ. Các tác giả tham gia triển lãm thuộc nhiều thế hệ như Phó giáo sư, Nhà giáo Nhân dân, họa sĩ Lê Anh Vân; họa sĩ Đào Hải Phong; họa sĩ Phạm An Hải; họa sĩ Đặng Tiến hay các họa sĩ với cá tính hội họa đương đại như Bùi Tiến Tuấn, Nguyễn Dương Đính, Vũ Đình Tuấn, Nguyễn Nghĩa Cương, Võ Lương Nhi cùng nhiều tác giả trẻ như Trần Xuân Bình, Nguyễn Văn Đức, Nguyễn Vân Chung, Tùng Nguyễn, Thu Trang...

Triển lãm là dịp công chúng tiếp cận với những bản vẽ gốc của các họa sĩ từng cộng tác với các cơ quan báo chí.

Đáng chú ý, một số họa sĩ tham gia triển lãm đang công tác hoặc từng gắn bó với các cơ quan báo chí. Họ đảm nhiệm nhiều vị trí khác nhau, từ thiết kế mỹ thuật đến biên tập, nhưng đều có chung niềm đam mê với hội họa. Đó là họa sĩ Đặng Tiến, nguyên Thư ký tòa soạn Báo Hải Phòng; họa sĩ Đỗ Hữu Khôi của báo điện tử Vietnamnet, họa sĩ Lê Tâm của Báo Công an nhân dân, cùng các họa sĩ Nguyễn Minh và Kim Duẩn của Báo Nhân Dân.

Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng biên tập Báo Nhân Dân, Phó trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh bày tỏ, triển lãm được tổ chức như hoạt động văn hóa thiết thực nhằm tôn vinh những đóng góp của các họa sĩ đối với đời sống báo chí. Đồng thời, triển lãm góp phần khẳng định mối quan hệ gắn bó giữa báo chí, văn học và mỹ thuật trong nền báo chí cách mạng Việt Nam trong suốt hơn một thế kỷ qua.

Trong bối cảnh báo chí đang có nhiều thay đổi mạnh mẽ, việc duy trì không gian cho sáng tạo mỹ thuật trên mặt báo là nỗ lực đáng trân trọng. Điều đó không chỉ thể hiện sự tôn trọng đối với lao động sáng tạo của các nghệ sĩ mà còn là sự trân trọng dành cho bạn đọc, đồng thời thể hiện trách nhiệm của cơ quan báo chí trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa.

Từ góc nhìn của người trong nghề, họa sĩ Đào Hải Phong cho rằng hoạt động này cần được duy trì lâu dài bởi đây là sự khởi đầu cho một mối liên kết đẹp giữa mỹ thuật và báo chí. Theo ông, dù tranh minh họa đã xuất hiện trên báo chí trong nhiều thập niên, song rất hiếm có một cuộc triển lãm chuyên đề dành riêng cho lĩnh vực này.

“Việc Báo Nhân Dân đứng ra tổ chức triển lãm là một duyên lành để duy trì những hoạt động hữu ích. Các họa sĩ đều rất hào hứng vì đây là một điều mới mẻ”, họa sĩ Đào Hải Phong chia sẻ.

Các tác phẩm được giới thiệu tại triển lãm không chỉ cho thấy sức sống của tranh minh họa trên các ấn phẩm báo chí mà còn phản ánh mối quan hệ bền chặt giữa báo chí, văn học và mỹ thuật. Qua những tác phẩm tưởng như quen thuộc trên mặt báo hằng ngày, công chúng có dịp nhìn thấy phần lao động sáng tạo phía sau mỗi trang in và hiểu rõ hơn vai trò của những người họa sĩ trong hành trình đưa chữ nghĩa đến với bạn đọc.