Kể câu chuyện di sản Việt Nam bằng ánh sáng và công nghệ

Bước vào hành trình xuyên thời gian bằng mọi giác quan

Tiếng trẻ nhỏ reo lên khi những sinh vật trên màn hình chuyển động theo từng cái chạm tay, còn nhiều bạn trẻ say sưa ghi lại các hiệu ứng trình chiếu liên tục thay đổi trong không gian triển lãm đa giác quan “Giao thời” tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam. Triển lãm gồm 3 không gian trải nghiệm với 3 chặng liên hoàn như một hành trình xuyên thời gian. Bằng nghệ thuật 3D mapping, hệ thống cảm biến tương tác và ngôn ngữ kể chuyện hiện đại, triển lãm đưa công chúng bước vào hành trình khám phá thiên nhiên, văn hóa và di sản Việt Nam.

Triển lãm đa giác quan “Giao thời” thu hút đông đảo du khách đến trải nghiệm.

Mở đầu hành trình là không gian “Khởi Lưu”, nơi người xem được trở về với thế giới của vạn vật thuở sơ khai. Hình ảnh đại dương nguyên sinh hiện lên khắp không gian, khi lặng yên, khi cuộn trào sóng lớn. Tiếp nối là những khu rừng đại ngàn và thảm thực vật cổ xưa được tái hiện trên các bề mặt trình chiếu.

Ở khắp khu vực, các điểm tương tác được bố trí dày đặc. Tại đó, du khách chỉ cần chạm tay vào những sinh vật xuất hiện trên màn hình đã có thể kích hoạt các hiệu ứng ánh sáng và chuyển động.

Khách tham quan thích thú tương tác tại triển lãm.

Rời khỏi thế giới nguyên sinh, người xem tiếp tục bước vào không gian “Cội Thiêng”, nơi công chúng xuôi theo dòng chảy văn hóa dân tộc. Theo từng nhịp âm thanh, hình ảnh chim lạc, mặt trời và các họa tiết quen thuộc trên trống đồng dần hiện ra rồi lan tỏa khắp không gian. Không cần những dòng thuyết minh dài, câu chuyện về cội nguồn văn hóa Việt Nam được kể bằng âm thanh, ánh sáng và những biểu tượng đã tồn tại hàng nghìn năm.

Đứng khá lâu trước khu vực này, chị Nguyễn Thu Hà (sinh năm 1990, ở phường Đống Đa, Hà Nội) chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên tôi được cảm nhận nó qua âm thanh. Khi tiếng trống vang lên cùng những hoa văn xuất hiện trước mắt, tôi có cảm giác như đang được kết nối với một phần rất xa xưa của lịch sử dân tộc”.

Các em nhỏ hào hứng vẽ lại họa tiết trống đồng hiện trên những bức tường tại triển lãm.

Khép lại hành trình là không gian “Sắc Thời”, lấy cảm hứng từ tranh dân gian Đông Hồ. Cả căn phòng được phủ bởi những gam màu trắng, xanh, đen, đỏ, vàng đặc trưng của dòng tranh dân gian. Những hình ảnh quen thuộc trên tranh như lợn, gà, chuột hay các hoạt động trong đời sống thường ngày không còn nằm yên trên mặt giấy mà chuyển động trên tường, sàn nhà nhờ nghệ thuật trình chiếu 3D mapping.

Ba không gian với ba sắc thái khác nhau được kết nối thành một dòng chảy liền mạch, dẫn người xem từ thế giới tự nhiên thuở sơ khai đến cội nguồn văn hóa và những di sản giá trị vẫn tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.

Chị Nguyễn Hoàng Mai (sinh năm 1997, ở phường Cửa Nam, Hà Nội) chia sẻ: “Ở đây, con vừa chơi vừa khám phá nên kiến thức được tiếp nhận rất tự nhiên. Triển lãm giúp gia đình có thêm hiểu biết về văn hóa dân tộc”.

Công nghệ góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng

Triển lãm đa giác quan “Giao thời” do Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Vietart, Lumitech và LumiPark thực hiện. Thay vì giới thiệu di sản qua hiện vật và những bảng thông tin quen thuộc, ban tổ chức sử dụng nghệ thuật trình chiếu 3D mapping, hệ thống cảm biến tương tác cùng hình ảnh, âm thanh để xây dựng một hành trình trải nghiệm.

Triển lãm kỳ vọng mang đến cho công chúng cách tiếp cận mới với di sản.

Cách tiếp cận này phản ánh xu hướng đổi mới hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa trong bối cảnh chuyển đổi số. Trong những năm gần đây, phát triển công nghiệp văn hóa, thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ vào lĩnh vực di sản đã trở thành một định hướng quan trọng. Triển lãm “Giao thời” là một trong những nỗ lực nhằm hiện thực hóa định hướng đó, đồng thời mở ra thêm những cách tiếp cận mới đối với di sản trong đời sống đương đại.

Bà Nguyễn Thị Tuyết, Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, chia sẻ: “Thông qua triển lãm, chúng tôi mong muốn giới thiệu một cách tiếp cận mới với di sản. Bảo tồn không chỉ là lưu giữ giá trị của quá khứ mà còn làm cho những giá trị ấy tiếp tục sống trong hiện tại. Khi được ứng dụng phù hợp, công nghệ sẽ trở thành cầu nối giúp công chúng, đặc biệt là người trẻ, tiếp cận di sản một cách trực quan và gần gũi hơn”.

Bên cạnh đó, triển lãm diễn ra trong những ngày tháng 6 đầy ý nghĩa, hướng tới Ngày Gia đình Việt Nam. Vì vậy, triển lãm được kỳ vọng sẽ là một món quà tinh thần dành cho công chúng, đặc biệt là các gia đình, nơi các thế hệ có thể cùng nhau trải nghiệm, cùng khám phá và cùng chia sẻ những câu chuyện về thiên nhiên, văn hóa và di sản dân tộc dưới một hình thức hoàn toàn mới.

Không chỉ mang đến một không gian thưởng lãm mới lạ, triển lãm “Giao thời” còn cho thấy khả năng kết nối giữa công nghệ và di sản. Khi những câu chuyện của quá khứ được kể lại bằng ngôn ngữ của hôm nay, văn hóa truyền thống cũng có thêm cơ hội đến gần hơn với công chúng và tiếp tục lan tỏa trong đời sống đương đại.