Anh Giuse Trần Hòa Bình đang vẽ chân dung Bác Hồ

Có một gia đình công giáo toàn tòng mà hai cha con cùng yêu và “say” hội họa. Mỗi người chọn một đề tài khác nhau, nhưng cả cha và con đều có những thành công rất đáng ghi nhận. 

Cha-người đầu tiên mang áo dài cung đình ra thế giới

Ông Giuse Nam Phong sinh tại vùng công giáo Ninh Cường-nơi đầu tiên đạo công giáo được truyền vào Việt Nam, nay thuộc huyện Trực Ninh (Nam Định). Ông trưởng thành trên lĩnh vực thợ nghề như đắp tượng, vẽ truyền thần. Từ tuổi trung niên tới khi qua đời, ông sống tại Phát Diệm (Ninh Bình).

 Tác phẩm mà ông “để đời” là đề tài về phụ nữ. Sau nhiều ngày đắn đo, ông  đã chọn vẽ về Đức Mẹ Nữ Vương. Đức Mẹ-mẹ Đức Chúa Giêsu-một người phụ nữ "nguyên tội" (từ trong Kinh Thánh) được giáo hội Công giáo hoàn vũ tôn kính cao trọng nhất, dẫu không phải là người Việt mà mặt mày, y phục... lại rất phụ nữ Việt Nam. Một ý tưởng độc đáo nhất về người mẹ giáo hội mà trong lịch sử chưa ai dám "đụng bút", nhưng ông vẫn tự nguyện sáng tác người phụ nữ mang dáng vẻ, cốt cách của dân tộc mình.

Được biết, bức tranh Đức Mẹ Nữ Vương Việt Nam đã đoạt giải nhất tại một cuộc triển lãm ở Rome (I-ta-li-a) về đề tài Mẹ giáo hội và tác giả được nhận tiền thưởng 2,5 vạn Đông Dương. Sự độc đáo của bức tranh không chỉ dừng lại ở nét mặt Đức Mẹ mang dáng vẻ người phụ nữ Việt mà sâu xa còn ở hồn cốt trong trang phục Đức Mẹ. Trên tấm áo dài truyền thống cung đình có cả những áng mây mưa, niềm mong mỏi của nền văn hóa nông nghiệp lúa nước mà ông Nam Phong đã mạnh dạn đưa vào tác phẩm nghệ thuật của mình.

Con-bền bỉ vẽ hơn 500 bức chân dung Bác Hồ

Anh Giuse Trần Hòa Bình là con trai họa sĩ Nam Phong. Hiện anh đang sinh sống, hành nghề ở cuối nhà thờ đá Phát Diệm (thị trấn Phát Diệm, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình). Hiện tại, xưởng vẽ nhà anh Bình quy tụ cả con cái, các học trò vào miệt mài vẽ chân dung Bác. Trước khi đưa chân dung Bác ra khỏi xưởng, bao giờ anh Bình cũng cẩn trọng ngắm kỹ lại từng chi tiết. Theo anh, việc vẽ chân dung lãnh tụ nói chung, đặc biệt là chân dung Bác phải hết sức thận trọng, thể hiện tấm lòng kính trọng đối với Bác. Vì vậy, những chân dung của Bác được anh vẽ đã toát lên thần thái ung dung, tự tại. Thành công nhất là bức chân dung Bác Hồ mặc áo đại cán màu kem, ngồi tựa bên ghế, mắt Bác rất hiền hậu nhưng nhìn xa xăm, cương nghị. Bức vẽ này được nhiều cơ quan cấp bộ, ban ngành, nhất là ngành ngoại giao ở Hà Nội, Ninh Bình và các tỉnh lân cận về tận xưởng của anh đặt vẽ để trưng bày tại công sở và mang đi nước ngoài. Hiện anh đã vẽ trên 500 bức như thế.

Tôi hỏi: “Sao anh lại có tình cảm đặc biệt với Bác như vậy?”. Anh Bình tâm sự: “Bác Hồ là người vô cùng đức độ, một lãnh tụ cách mạng nhưng có cái nhìn rất đúng về người công giáo. Năm nào cũng vậy, khi mùa Giáng sinh về bao giờ Bác cũng viết thiếp thăm hỏi, chúc mừng đồng bào công giáo. Bác ứng xử rất tinh tế với người công giáo và hiểu sâu sắc về giáo lý. Vì thế, như một tình cảm tự nhiên, tôi vô cùng kính trọng Bác”.

Qua tìm hiểu tôi được biết, để thể hiện được thần thái, khuôn dung của Bác trên toan vẽ, anh Bình tìm hiểu trên sách báo viết về những câu chuyện, việc làm của Bác để “nhập tâm” cho bức ký họa về Người đẹp hơn.

Bài và ảnh: VŨ THÀNH NAM