Tìm hiểu kỹ thì mới biết rằng “Sáng tạo IP văn hóa” ngắn gọn là sáng tạo tài sản trí tuệ văn hóa. Thay vì chỉ dừng ở bảo tồn nguyên trạng, di sản được khuyến khích bước vào đời sống đương đại bằng những hình thức thể hiện mới, với ngôn ngữ hiện đại của thiết kế, phim ngắn, tranh ký họa, sản phẩm số, du lịch trải nghiệm, giáo dục văn hóa và các nền tảng truyền thông số... Các sản phẩm văn hóa sáng tạo này giúp hình ảnh, biểu tượng và câu chuyện văn hóa từ phở kết nối gần gũi hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Mặt khác, việc này cũng tạo ra giá trị cộng hưởng: Di sản được tiếp thêm sức sống, còn các lĩnh vực sáng tạo liên quan có thêm nguồn cảm hứng, bản sắc và giá trị gia tăng để phát triển bền vững. Đó cũng là xu hướng nhiều quốc gia đang lựa chọn trong phát triển công nghiệp văn hóa. Theo ông Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Hà Nội, sáng tạo IP văn hóa không phải là làm mới di sản, mà là làm cho di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay bằng ngôn ngữ của thời đại. Nói cách khác, Hà Nội đang thử nghiệm một mô hình bảo tồn chủ động: Biến di sản thành nguồn cảm hứng cho sáng tạo.

Giới thiệu phở Hà Nội tại Không gian đi bộ hồ Hoàn Kiếm. 

Phở là kết tinh của tri thức dân gian trong lựa chọn nguyên liệu, kỹ thuật nấu nước dùng, cách làm bánh phở, nghệ thuật gia giảm gia vị, phương thức truyền nghề, tập quán xã hội, không gian quán phở, văn hóa thưởng thức và cả phong cách ứng xử thanh lịch của người Hà Nội. Những điều đó khiến phở không chỉ là một món ăn, mà trở thành một phần của nhịp sống Hà Nội. Mỗi bát phở là kết quả của nhiều lớp giá trị văn hóa được tích lũy qua nhiều thế hệ. Người Hà Nội có thể ăn phở quanh năm. Mùa đông ăn phở để ấm, mùa hè ăn phở vì dễ ăn. Ăn sáng chọn phở, ăn trưa chọn phở, ăn tối hay ăn đêm cũng có thể là phở. Từ phố lớn đến ngõ nhỏ, đâu đâu cũng có quán phở; từ những quán nổi tiếng đông khách đến những gánh phở nhỏ ven đường, điều giữ chân thực khách vẫn là một bát phở ngon. Vì vậy, bảo tồn phở không chỉ là bảo vệ một công thức nấu ăn, mà là gìn giữ cả một hệ sinh thái văn hóa.

Trong bối cảnh công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo đang trở thành động lực phát triển mới, cuộc thi sáng tạo IP văn hóa từ di sản phở Hà Nội cho thấy một hướng đi đáng chú ý. Bởi, một di sản văn hóa phi vật thể chỉ thực sự có sức sống khi cộng đồng tiếp tục thực hành, tiếp tục sáng tạo. Qua cuộc thi, phở không chỉ được giữ gìn bằng ký ức mà còn được nuôi dưỡng bằng sáng tạo. Có lẽ, chính từ những cách tiếp cận như vậy, phở Hà Nội sẽ không chỉ được bảo tồn như một di sản của quá khứ mà còn tiếp tục sống như một phần của tương lai văn hóa Thủ đô.