Sống lại ký ức Tết quê

Làng cổ Đông Sơn là ngôi làng có lịch sử hàng nghìn năm, nằm bên bờ sông Mã, gắn với nền văn hóa Đông Sơn nổi tiếng. Giữa nhịp sống đô thị ngày càng sôi động, làng cổ vẫn giữ được vẻ trầm mặc với những nếp nhà rêu phong, tường đá ong, đường gạch đỏ và không gian văn hóa truyền thống đặc trưng.

Những năm gần đây, chính quyền phường Hàm Rồng duy trì tổ chức chương trình “Tết xưa làng cổ”, tạo điểm nhấn văn hóa mỗi dịp xuân về. Năm nay, hoạt động diễn ra từ ngày 12-2 (ngày 25 tháng Chạp năm 2025) đến hết Mồng 5 Tết Bính Ngọ 2026, thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham gia trải nghiệm.

Trang trí khánh tiết Tết tại các ngõ phố làng cổ Đông Sơn.

Từ cổng làng đến cuối ngõ, không khí Tết hiện hữu qua từng chi tiết: Câu đối đỏ treo trước hiên nhà, cây nêu dựng trước sân, nồi bánh chưng đỏ lửa, những gian hàng chợ quê mái tranh, vách nứa. Không gian ấy được tái hiện gần như nguyên vẹn, gợi nhớ ký ức về một thời Tết cổ truyền mộc mạc mà ấm áp nghĩa tình.

Phiên chợ quê được dựng giữa khoảng đất rộng trong làng, cạnh chùa cổ và những nếp nhà trăm tuổi. Mỗi gian hàng được bài trí bằng tre, trúc, mây đan giản dị. Ở đó, du khách có thể tìm lại hương vị thân quen qua bánh khoái tép, bánh cuốn, bánh xèo, bánh lá, bánh răng bừa, bánh đa, bánh đúc… Bên bếp củi nghi ngút khói, mùi thơm dân dã khiến nhiều người như trở về tuổi thơ.

Gian hàng Tết quê tại làng cổ Đông Sơn.

Không chỉ ẩm thực, các vật dụng quen thuộc một thời như chum, vại, ấm, liễn, thúng, mủng… cũng được bày bán, góp phần tái hiện đời sống sinh hoạt của làng quê xưa. Tất cả tạo nên một không gian trải nghiệm sinh động, chân thực, giúp thế hệ trẻ hiểu thêm về nếp sống truyền thống của cha ông.

Bên cạnh chợ quê, chương trình còn tổ chức nhiều hoạt động văn hóa - văn nghệ, trò chơi dân gian, hội thi gói bánh chưng, ông đồ cho chữ đầu xuân… Qua đó, “Tết xưa làng cổ” không chỉ là hoạt động vui Xuân mà còn là dịp để cộng đồng gặp gỡ, gắn kết, trao truyền giá trị văn hóa truyền thống.

Gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa

Ông Lương Bá Phúc, 79 tuổi, một cao niên trong làng, chia sẻ: Trước kia, mỗi dịp Tết đến, người dân thường tụ họp ở đình, chùa để chúc Tết, đánh cờ, chuyện trò. Nay chứng kiến không gian Tết xưa được tái hiện bài bản, ông cảm thấy phấn khởi vì truyền thống đang được gìn giữ và tiếp nối.

Một góc phố làng cổ Đông Sơn. 

Theo đồng chí Nguyễn Việt Hùng, Bí thư Đảng ủy phường Hàm Rồng, chương trình năm nay được tổ chức quy mô hơn nhưng vẫn giữ nguyên mục tiêu cốt lõi: Tạo không gian vui chơi, trải nghiệm đậm bản sắc văn hóa; qua đó quảng bá tiềm năng du lịch của làng cổ Đông Sơn và địa phương.

Thông qua chuỗi hoạt động, nhân dân và du khách không chỉ được tham quan, mua sắm, thưởng thức ẩm thực mà còn trực tiếp trải nghiệm phiên chợ Tết xưa của người Việt. Đây cũng là hình thức giáo dục truyền thống sinh động, giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn giá trị của Tết cổ truyền, trân trọng bản sắc văn hóa dân tộc. Làng Đông Sơn được đánh giá là một trong những ngôi làng cổ tiêu biểu của Việt Nam, hội tụ đầy đủ các yếu tố về khảo cổ, lịch sử, văn hóa, danh thắng, cách mạng và kiến trúc truyền thống. Ngôi làng nằm giữa núi đồi, hướng ra dòng sông Mã thơ mộng, phía xa là cầu Hàm Rồng - chứng tích lịch sử hào hùng.

Không gian thầy đồ cho chữ ngày xuân được tái hiện tại làng cổ Đông Sơn. 
Gian hàng sản vật mây tre đan cũng là nơi chụp ảnh của du khách.

Giữa sự phát triển nhanh của đô thị, việc gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống không chỉ góp phần bảo tồn di sản mà còn tạo nền tảng tinh thần vững chắc cho cộng đồng. “Tết xưa làng cổ” vì thế không đơn thuần là một sự kiện văn hóa mùa xuân, mà còn là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, khơi dậy niềm tự hào và ý thức trách nhiệm trong việc bảo tồn, phát huy bản sắc dân tộc.