Hương Tết Việt nơi xứ sở sương mù

MAI HƯƠNG

Dù sống xa Tổ quốc vạn dặm, nhiều người con đất Việt tại Anh vẫn tự tay gói bánh chưng mỗi dịp Tết đến, Xuân về để hương Tết Việt mãi còn hiện hữu.

Gian nan hành trình tìm “vị nhà”

Để có được một chiếc bánh chưng xanh vuông vức nơi xứ người là cả một hành trình của sự kỳ công và nỗi niềm thương nhớ. Anh Nguyễn Đăng Khánh, hiện đang định cư tại Bristol, chia sẻ rằng cái khó không chỉ nằm ở việc thu xếp thời gian vì mỗi người mỗi việc, khung thời gian sinh hoạt khác nhau, mà còn ở chỗ tìm được một không gian đủ rộng để “bày biện” không khí Tết.

Nguyên liệu gói bánh chưng có đủ gạo nếp, đỗ xanh, thịt ba chỉ, và không thể thiếu lá dong. Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

“Khác với ở Việt Nam, không phải nhà nào ở đây cũng có không gian đủ lớn để gói và luộc bánh”, anh Khánh bộc bạch. Nhưng sau những bàn bạc, 5 gia đình nhỏ đã thống nhất được địa điểm là nhà anh chị Bùi Nguyễn Hoàng - Bùi Thành Khôi Nguyên ở Taunton. Ngôi nhà khá rộng rãi, có sân vườn, rất thích hợp để bắc bếp củi, luộc bánh chưng.

Tuy nhiên, cái khó nhất, thứ khiến các thành viên trăn trở nhất, lại là nguyên liệu. Gạo nếp, thịt ba chỉ hay đỗ xanh không quá khó để mua, nhưng lá dong tươi thì đúng là “xa xỉ phẩm”. Để có được màu xanh và mùi dân tộc ấy, anh Khánh đã phải đặt hàng từ xa, từ sớm với giá lên tới 15 bảng Anh (khoảng 400.000 đồng) cho 1 kg lá (tầm 35 lá). Nhưng dẫu lá dong đắt hơn nhiều lần so với ở quê nhà, các thành viên vẫn cố gắng mua để hương vị bánh chưng Tết được trọn vẹn.

Cùng nhau gói “hương vị quê nhà” . Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Ngọn lửa sưởi ấm tâm hồn

Tết không chỉ là thời khắc chuyển giao sang năm mới; Tết là để sum vầy. Việc cùng nhau “thổi lửa” cho nồi bánh chưng từ lâu đã trở thành sợi dây vô hình nhưng bền chặt, gắn kết cộng đồng người Việt tại Anh.

Chị Nguyễn Ngọc Mai ở Cheltenham chia sẻ: “Tết là khoảnh khắc sum vầy với những người yêu thương và bánh chưng luôn là linh hồn của ngày Tết”. Chị cũng cho biết, khi còn ở Việt Nam, mỗi khi Tết đến, chị được nhìn ông bà, bố mẹ gói bánh chưng. Còn ở xứ sở sương mù này, chị đã tự tay gói bánh và trải nghiệm không khí Tết từ rửa lá, xé lạt, nhóm bếp, trò chuyện quanh nồi bánh chưng và cùng bạn bè cười vang. “Được cùng nhau gói bánh chưng nơi xứ người không chỉ giúp vơi đi nỗi nhớ nhà mà còn giữ lại được hương vị truyền thống theo cách rất chân thật và ấm áp”, chị Mai nói.

Được đọc, được kể về sự tích “Bánh chưng, bánh dày”, nhất là được trực tiếp gói bánh chưng giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn của mình. Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Với chị Mai, hình ảnh mà chị rất thích là nhìn cánh đàn ông ngồi canh nồi bánh giữa tiết trời giá lạnh nhưng không khí lại ấm áp lạ thường với vô vàn câu chuyện. Trong khi đó, cánh chị em bỏ qua cảm giác ngại ngùng, cùng nhau nhảy múa, chụp ảnh, quay phim, lưu giữ những kỷ niệm đẹp.

Đặc biệt thích Tết, Bùi Anh Tú (con trai anh Bùi Nguyễn Hoàng), giải thích rằng ngoài được ăn bánh chưng ngon, cháu còn được nhận lì xì và nhất là được thức khuya chơi cùng các bạn trong lúc bố và các chú, bác trông nồi bánh chưng.

Niềm vui đón Tết lan tỏa từ người lớn đến trẻ nhỏ. Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Nồi bánh chưng đỏ lửa ở trời Tây. Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Bánh chưng trước và sau khi luộc. Mùi thơm khó tả của hương vị quê nhà ở một nơi rất xa khiến những người con xa xứ luôn muốn được tận tay gói bánh, luộc bánh và hít hà hương vị thân quen mỗi dịp Tết đến, xuân về. Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Tìm hiểu về nguồn cội

Đối với người Việt Nam ở nước ngoài, việc tự tay chuẩn bị nguyên liệu, gói bánh còn có một ý nghĩa là tạo “không gian văn hóa” sống động để con cái được trải nghiệm, hiểu hơn về sự tích bánh chưng, bánh dày, về cội nguồn của dân tộc. Tại đây, các bé được bố mẹ “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn xếp từng lớp lá, đong từng bát gạo, thắt lạt và nắn chỉnh cho chiếc bánh vuông vức. Nhìn các bé được bố mẹ hướng dẫn, chỉ dạy tận tình, có thể cảm nhận rõ sự kết nối giữa các thế hệ qua nét văn hóa truyền thống của dân tộc. Theo chị Mai, sự kết nối này giúp các bé hiểu rằng mình là người Việt Nam, dù ở bất cứ nơi đâu, “dù đi xa thì cội nguồn vẫn ở trong tim”.

Tết ở Anh có thể thiếu một chút náo nhiệt của chợ hoa Tết, nhưng với những chiếc bánh chưng tự gói, những “cành đào” tự tạo và tà áo dài thướt tha, cái Tết ấy vẫn đủ đầy, bởi ở đâu có người Việt đang đau đáu hướng về quê hương, ở đó có Tết.