"Địa chỉ đỏ" về giáo dục trên quê hương sông Châu núi Đọi

Cầm trong tay cuốn kỷ yếu “65 năm xây dựng và phát triển Trường THPT A Duy Tiên” do thầy giáo Lê Văn Thành, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng nhà trường trao tặng, tôi cảm thấy ấm lòng bởi những dòng ký ức nhẹ nhàng, đằm thắm hiện lên trên từng trang sách.

Tiết mục văn nghệ của học sinh Trường THPT A Duy Tiên chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam (20-11-2025).

Trong những ký ức sâu đậm về mái trường xưa, tôi rất ấn tượng với bài viết của GS, TS, Nhà giáo Nhân dân Lương Công Nhớ, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam, cựu học sinh Lớp 10D Trường Cấp 3 A Duy Tiên (niên khóa 1972-1975). Thầy Nhớ viết: “Đi qua nhiều năm tháng đời người, tôi càng thấm thía rằng, có những bài học không nằm trong một trang sách hay giáo án nào nhưng nó lại theo chúng ta suốt đời. Đó là bài học về sự tử tế, lòng trắc ẩn, sự dấn thân, đức hy sinh, nghị lực; bài học về sự tri ân với thầy cô; bài học về tình bạn; trên hết là bài học về tri thức chỉ thực sự có ích và ý nghĩa khi cống hiến cho Tổ quốc, nhân dân... Và tôi hiểu, điều lớn lao nhất một người thầy có thể trao cho học trò không chỉ là tri thức, đạo làm người mà còn là niềm tin vào chính mình để tự mở con đường sự nghiệp của ngày mai. Đây cũng là thành tựu vô giá mà Trường THPT A Duy Tiên đã trao cho tôi”.

Tình cảm của Nhà giáo Nhân dân Lương Công Nhớ cũng là tình cảm của hàng vạn cựu học sinh từng có những năm tháng học tập dưới mái Trường THPT A Duy Tiên. Khai giảng năm học đầu tiên 1961-1962, nhà trường chỉ có 7 giáo viên với 105 học sinh, truyền thống hiếu học của học sinh và tinh thần tâm huyết, tận tụy của các thầy, cô giáo từ những ngày đầu đã tạo nền tảng và động lực để nhà trường không ngừng lớn mạnh, trưởng thành theo năm tháng. Từ 6 phòng học đơn sơ, đến nay, nhà trường tạo dựng được một cơ ngơi khang trang, một môi trường văn hóa học đường lành mạnh, một đội ngũ sư phạm vừa hồng, vừa chuyên, đây cũng là một trong những địa chỉ giàu truyền thống giáo dục hàng đầu của tỉnh Hà Nam trước đây, nay là tỉnh Ninh Bình.

Trong số hơn 100 gương mặt cựu học sinh tiêu biểu được ghi danh trong cuốn kỷ yếu của nhà trường, có nhiều người trưởng thành, phát triển và trở thành tướng lĩnh LLVT, nhà khoa học, Anh hùng Lao động, doanh nhân thành đạt, cán bộ cốt cán của nhiều bộ, ngành, đoàn thể Trung ương, nhiều cán bộ chủ chốt cấp tỉnh. Có thể kể đến những gương mặt cựu học sinh tiêu biểu như: PGS, TS Trần Văn Tá, nguyên Thứ trưởng Thường trực Bộ Tài chính; Trần Hổ, nguyên Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy, nguyên Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội khóa XII tỉnh Hà Nam; Nguyễn Thị Kim Thúy, nguyên Phó chủ tịch Thường trực Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; GS, TS, Nhà giáo Nhân dân Đinh Văn Sơn, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Thương mại; PGS, TS Nguyễn Văn Toàn, nguyên Giám đốc Đại học Huế; Anh hùng Lao động Nguyễn Đình Trường, nguyên Tổng giám đốc Tổng công ty May Việt Tiến...

Bày tỏ niềm tự hào và tình cảm xúc động, thầy giáo Lê Văn Thành chia sẻ: “Mỗi lần nhắc đến truyền thống nhà trường, các thế hệ thầy cô, học trò nơi đây rất vinh dự, tự hào vì nhà trường có hai cựu học sinh là Đại tướng Quân đội nhân dân Việt Nam. Đó là: Đại tướng Ngô Xuân Lịch, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó bí thư Quân ủy Trung ương, nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; Đại tướng Nguyễn Tân Cương, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Tổng Tham mưu trưởng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng”.

Nói về vị thế của Trường THPT A Duy Tiên trong ngành giáo dục tỉnh Ninh Bình hiện nay, đồng chí Nguyễn Tiến Dũng, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình khẳng định: “Nhìn lại hành trình 65 năm xây dựng và trưởng thành của nhà trường, điều trân trọng không chỉ là sự phát triển về quy mô, cơ sở vật chất hay những thành tích đã đạt được mà còn là những giá trị tốt đẹp đã được vun đắp, trao truyền qua các thế hệ. Đó là tâm huyết, trách nhiệm, sự tận tụy của những người thầy; là tinh thần hiếu học, ý chí vượt khó và khát vọng vươn lên của học trò; là sự gắn bó, tin tưởng và đồng hành của nhân dân địa phương. Từ mái trường này, nhiều thế hệ học sinh đã trưởng thành, đảm nhiệm nhiều vị trí, công việc trên nhiều lĩnh vực, có đóng góp thiết thực cho quê hương, đất nước. Chính sự trưởng thành và những cống hiến của các thế hệ học sinh là minh chứng sống động cho giá trị giáo dục, đồng thời là niềm tự hào sâu sắc của nhà trường. Trường THPT A Duy Tiên vinh dự được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba (1996), Huân chương Lao động hạng Nhì (2003) và 2 Huân chương Lao động hạng Nhất (2008, 2011)". 

Đứng trên mảnh đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng, 65 năm qua, từ mái Trường THPT A Duy Tiên, các thế hệ học sinh nơi đây được các thầy cô ân cần dìu dắt, giáo dục, bồi đắp cả về trí tuệ và phẩm chất, nhân cách, không ngừng trưởng thành và phát triển, góp phần làm rạng danh truyền thống hiếu học trên quê hương sông Châu núi Đọi anh hùng.

Với tình cảm “Uống nước nhớ nguồn”, dù đi đâu, làm gì, các cựu học sinh từng có những năm tháng học tập tại mái Trường THPT A Duy Tiên đều vẹn nguyên một tình cảm thiết tha, sâu nặng dành cho các thế hệ thầy cô và mái trường thân yêu, như những vần thơ giản dị của Vũ Hồng Phúc, cựu học sinh khóa 47 (niên khóa 2007-2010), hiện công tác tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2: Sáu mươi lăm năm, thẳm mạch nguồn/ Gửi trao thế hệ, vẹn niềm tin/ Mái trường lặng lẽ nuôi khát vọng/ Thắp sáng bao mùa lửa ấm thêm.