Thực hiện Nghị quyết số 82/NQ-CP của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu đẩy nhanh phục hồi, tăng tốc phát triển du lịch hiệu quả, bền vững với việc triển khai Bộ chỉ số thu hút đoàn làm phim (Production Attraction Index-PAI), các địa phương tại Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ, từ vị thế “điểm đến đẹp” thành “phim trường chuyên nghiệp”, định vị bản sắc trong chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa toàn cầu.

 Làng cổ Khuổi Ky (Cao Bằng) trong bối cảnh phim trinh thám “Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu” của đạo diễn Việt kiều Victor Vũ. Ảnh do đoàn phim cung cấp

Theo bà Ngô Thị Bích Hạnh, Tổng giám đốc Công ty TNHH Bình Hạnh Đan (BHD), Bộ chỉ số PAI do Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam ra mắt và đưa vào sử dụng từ tháng 11-2023 đến nay, được đánh giá như một bước ngoặt. Không chỉ đơn thuần là danh sách điểm đến, PAI là bộ công cụ toàn diện đánh giá mức độ “trải thảm đỏ” của các địa phương dành cho điện ảnh và du lịch. PAI như một “ngôi sao năm cánh” nhờ cấu trúc dựa trên 5 cột trụ then chốt: Tài chính (gồm các khoản trợ cấp, ưu đãi thuế và hỗ trợ ngân sách); thông tin, nỗ lực quảng bá điểm đến và cung cấp dữ liệu minh bạch; thực địa, khả năng kết nối, hỗ trợ bối cảnh và hiện trường; pháp lý, sự thông thoáng, đơn giản hóa thủ tục hành chính; hạ tầng, chất lượng cơ sở lưu trú, giao thông và dịch vụ hậu cần. 

Qua thời gian triển khai, nhiều địa phương đã có những cải tiến trong chính sách hỗ trợ và cơ sở hạ tầng phục vụ các đoàn làm phim, tăng sức hấp dẫn và thu hút các đoàn làm phim trong nước và quốc tế đến tìm hiểu, đặt vấn đề làm phim. Cụ thể, Đà Nẵng thể hiện thế mạnh hạ tầng du lịch cao cấp và dịch vụ chuyên nghiệp; TP Hồ Chí Minh là trung tâm nguồn nhân lực và thiết bị điện ảnh hiện đại; Huế, Ninh Bình, Tuyên Quang... có thế mạnh di sản văn hóa độc đáo và sự cầu thị của chính quyền địa phương.

“Sức ảnh hưởng của điện ảnh với địa phương được chọn làm bối cảnh quay phim không chỉ ở việc tạo việc làm cho người dân mà còn giúp lan tỏa vẻ đẹp thiên nhiên, con người, văn hóa nơi đây, thu hút du lịch và nhiều ngành công nghiệp sáng tạo khác. PAI thật sự là thước đo để các địa phương cải thiện, nâng cao sức hấp dẫn với điện ảnh”, Tổng giám đốc BHD cho hay.

Nhà sản xuất Trinh Hoan, Giám đốc Công ty Cổ phần Sản xuất phim Hoan Khuê chia sẻ, vận dụng PAI, thay vì những thủ tục rườm rà trước đây, nhiều địa phương đã chủ động xây dựng cơ chế một cửa nhằm hỗ trợ tối đa cho các nhà sản xuất, từ “xin-cho” sang “đồng hành”; cấp phép nhanh chóng cho việc sử dụng các địa danh, di tích lịch sử làm bối cảnh. Một số tỉnh, thành phố có các chính sách hoàn thuế hoặc hỗ trợ chi phí lưu trú, nhân lực địa phương cho các đoàn phim có cam kết quảng bá hình ảnh tỉnh nhà. Lãnh đạo các tỉnh như Quảng Ninh, Ninh Bình, Đà Nẵng trực tiếp đối thoại với các đạo diễn, nhà sản xuất để tháo gỡ khó khăn về mặt an ninh, trật tự và hậu cần. Cùng với đó, các địa phương đang chú trọng đầu tư vào hạ tầng cơ sở bổ trợ như gìn giữ các ngôi làng cổ, khu vực thiên nhiên hoang sơ, đồng thời nâng cấp hệ thống giao thông dẫn vào các “bối cảnh vàng”...

“Theo tinh thần các nghị quyết về phát triển văn hóa, điện ảnh không chỉ là giải trí mà là sức mạnh mềm quốc gia. Việc xây dựng Việt Nam thành một phim trường quốc tế là bước đi chiến lược, tạo nên hiệu ứng kép: Điện ảnh-du lịch-thương hiệu quốc gia”, nhà làm phim Trinh Hoan khẳng định.

Với sự cộng hưởng từ chỉ số PAI và các nền tảng hỗ trợ chuyên nghiệp, Việt Nam đang dần xóa bỏ hình ảnh về một điểm đến giá rẻ để khẳng định vị thế là điểm đến của sáng tạo và chuyên nghiệp. Sự quyết tâm của các tỉnh, thành phố không chỉ để đón khách du lịch mà để mời gọi những tâm hồn nghệ thuật đến và kể câu chuyện của họ giữa lòng di sản Việt, đưa thương hiệu Việt Nam vươn xa trên bản đồ công nghiệp điện ảnh thế giới.