Lan tỏa những giá trị văn hóa bản địa của người Thái Mường Lò

Chương trình được dàn dựng công phu, giàu bản sắc, kết hợp chất liệu truyền thống với ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại được kỳ vọng mang đến những cảm xúc đặc biệt, qua đó khắc họa dấu ấn về Mường Lò (Lào Cai) - miền đất của những điệu xòe, nơi hội tụ tinh hoa văn hóa và vẻ đẹp đại ngàn Tây Bắc.

Đến với Mường Lò (Lào Cai), du khách có cơ hội được thưởng thức màn xòe Thái đặc sắc. Ảnh: THÙY ĐÀO

Điểm nhấn của lễ hội là lễ khai mạc diễn ra lúc 20 giờ ngày 16-10-2026 tới đây tại Sân vận động phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai với chương trình nghệ thuật "Xòe Thái - Trọn một vòng yêu", được lấy cảm hứng từ tác phẩm Xống chụ xôn xao (Tiễn dặn người yêu) - kiệt tác truyện thơ trữ tình dân gian của đồng bào Thái đen và ý niệm về sợi dây tình Xai Peng thiêng liêng. Tác phẩm Xống chụ xôn xao vốn được ví như Truyện Kiều của người Thái, vừa khắc họa mối tình vượt qua vô vàn trắc trở, vừa là bức tranh phản chiếu chân thực mọi góc cạnh đời sống, phong tục, tập quán, nếp sống của đồng bào Thái từ xưa. Dây tình Xai Peng của người Thái tượng trưng cho sợi dây tình bền chặt, quấn quýt, sợi chỉ thiêng kết nối hai trái tim không rời xa. 

Chương trình nghệ thuật được cấu trúc mạch lạc thành 3 chương nghệ thuật xuyên suốt, từ những rung động đầu đời của cô gái - chàng trai Thái, qua thử thách của thời gian, đến ngày đoàn tụ và hạnh phúc trọn vẹn. Đặc biệt, chương trình không tách nghệ thuật xòe Thái thành các tiết mục độc lập mà biến điệu xòe thành mạch ngầm xuyên suốt câu chuyện. Nhiều tập tục truyền thống có nguy cơ mai một của người Thái xưa cũng được phục dựng sinh động ngay trên sân khấu. Ngoài ra, tại chương trình, ngôn ngữ nhạc kịch kết hợp với các điệu hát Khắp (loại hình dân ca - thơ độc đáo và là di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu của đồng bào các dân tộc Thái và Tày ở vùng Tây Bắc) có phụ đề tiếng Việt được đẩy mạnh, giúp người xem dễ dàng đồng cảm và chạm vào tầng sâu văn hóa bản địa. 

Màn đại xòe là điểm nhấn của lễ hội. Ảnh: TUẤN VŨ

Một điểm đáng chú ý của chương trình là lần đầu tiên trên sân khấu sẽ có một đại cảnh xòe được kiến tạo như một "siêu đám cưới" của bản Mường - nơi hàng nghìn con người cùng hội tụ cùng hòa vào vòng xòe để chúc phúc cho đôi trai gái. Từ vòng tay của hai người yêu nhau, vòng xòe cứ thế mở rộng, lan tỏa thành vòng tay của cả cộng đồng. Đó không chỉ là một đại cảnh mang quy mô chưa từng có mà còn là khoảnh khắc thăng hoa của tình yêu, khi tình yêu lứa đôi được cộng đồng nâng niu, chúc phúc và cùng nhau tôn vinh những giá trị tốt đẹp mà tình yêu có thể tạo nên. 

Khẳng định tầm nhìn chiến lược của tỉnh Lào Cai thông qua lễ hội, bà Vũ Thị Hiền Hạnh, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai, Trưởng ban tổ chức lễ hội cho biết: "Lễ hội Mường Lò và chương trình nghệ thuật không chỉ dừng lại ở việc tôn vinh di sản hay tổ chức sự kiện giải trí đơn thuần mà mục tiêu cốt lõi là từng bước "biến di sản thành tài sản". 

Thông tin thêm về lễ hội, ông Nông Việt Yên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai cho biết, đây là sự kiện văn hóa, du lịch quy mô cấp tỉnh, được tổ chức thường niên và đã trở thành điểm hẹn văn hóa, du lịch đặc sắc, góp phần gìn giữ, lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc Lào Cai. Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt khi được tổ chức gắn với kỷ niệm 5 năm nghệ thuật xòe Thái được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây cũng là dịp đánh giá kết quả bảo tồn, phát huy giá trị nghệ thuật xòe Thái sau khi được ghi danh, đồng thời tôn vinh bản sắc văn hóa các dân tộc vùng Tây Bắc.

Cũng theo Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai, thông qua việc nâng tầm chất lượng các chương trình nghệ thuật và lễ hội truyền thống, Lào Cai đang chủ động tạo ra những sản phẩm du lịch văn hóa độc bản, có sức hấp dẫn mạnh mẽ đối với du khách trong và ngoài nước. Việc phát triển du lịch di sản dựa trên tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW và Nghị quyết số 26-NQ/TW sẽ trực tiếp tạo ra công ăn việc làm, nâng cao thu nhập cho đồng bào các dân tộc thiểu số, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương theo hướng bền vững.