Tại một số hội thảo, tọa đàm khoa học diễn ra gần đây, các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp đều thống nhất nhận định, sự phát triển ngành công nghiệp văn hóa vẫn chưa tương xứng với tiềm năng vốn có của TP Hồ Chí Minh. Những nút thắt về cơ chế, chính sách, nguồn lực đầu tư, hạ tầng công nghệ và bảo hộ bản quyền đang là những rào cản lớn cần được tháo gỡ. Thạc sĩ Lê Song Tùng, Trưởng cơ quan đại diện phía Nam Liên hiệp các Hội Văn học-Nghệ thuật Việt Nam cho biết: Xu thế phát triển công nghiệp văn hóa toàn cầu đã thay đổi chóng mặt; Seoul, Tokyo, Singapore, Bangkok đều đã tái định vị mình thành những trung tâm sáng tạo hàng đầu. Cơ hội để TP Hồ Chí Minh bắt kịp và vươn lên sẽ nhanh chóng khép lại nếu chúng ta không có những hành động mang tính đột phá, táo bạo và cụ thể ngay từ bây giờ. Thành phố hoàn toàn có đủ nguồn lực và năng lực để xây dựng, hoàn thiện “hạ tầng sáng tạo”.
 |
| Công viên Bờ sông Sài Gòn - nơi diễn ra nhiều sự kiện âm nhạc quy mô lớn. |
Đề xuất các giải pháp đòn bẩy để phát triển công nghiệp văn hóa TP Hồ Chí Minh, Thạc sĩ Lê Song Tùng cho rằng, thành phố cần đầu tư xây dựng “Khu tổ hợp công nghiệp văn hóa quốc tế” tại Thủ Thiêm hoặc khu vực phía Đông với quy mô 50-100ha, tích hợp đầy đủ phim trường, trung tâm biểu diễn đa năng, bảo tàng nghệ thuật đương đại, khu ươm tạo doanh nghiệp sáng tạo, khách sạn và dịch vụ đi kèm. Bên cạnh đó, thành phố có thể biến các nhà máy, kho bãi cũ ven sông Sài Gòn, biệt thự cổ... thành các “trung tâm sáng tạo” chuyên biệt cho thiết kế, thời trang, nghệ thuật thị giác. Nơi đó sẽ tạo ra “cỗ máy sản xuất” chuyên nghiệp, thu hút các đoàn làm phim quốc tế đến sản xuất, góp phần tạo việc làm, chuyển giao công nghệ cho đội ngũ văn nghệ sĩ và kỹ thuật viên địa phương; đồng thời biến các công trình cũ thành những không gian có sức sống kinh tế, tránh được nguy cơ bị phá bỏ.
 |
| Lễ hội Văn hóa Việt Nam 2026 tại Khu du lịch văn hóa Suối Tiên hội tụ những người yêu thích nghệ thuật thư pháp. |
TP Hồ Chí Minh vừa được UNESCO ghi danh vào Mạng lưới các thành phố sáng tạo trong lĩnh vực điện ảnh. Đây là cú hích thương hiệu và mở ra cơ hội hợp tác quốc tế cho ngành công nghiệp văn hóa. Tuy vậy, Thạc sĩ Lê Quang Đức, Thư ký tòa soạn Tạp chí điện tử Tri thức (Znews) phân tích, TP Hồ Chí Minh có danh hiệu điện ảnh, có thị trường và cộng đồng làm phim năng động, nhưng thiếu một tổ hợp sản xuất tập trung gồm studio/soundstage (phòng thu/sân khấu âm thanh), hậu kỳ, kỹ xảo hình ảnh-âm thanh, dịch vụ chuỗi cung ứng, đào tạo nhân lực. Hệ quả là đô thị dễ rơi vào tình trạng “mạnh tiêu dùng nhưng yếu sản xuất”; đông khán giả, nhiều sự kiện, nhưng chuỗi giá trị bị “đứt” ở các khâu có giá trị gia tăng cao.
Thạc sĩ Lê Quang Đức đề xuất, dự án Khu liên hợp thể dục thể thao Rạch Chiếc vừa được khởi công tương lai có thể trở thành một “hạ tầng sáng tạo” đẳng cấp, nơi không chỉ diễn ra các giải đấu thể thao mà còn là không gian tổ chức sự kiện quy mô lớn, mang tầm quốc tế. Vì vậy, nơi này cần được kết cấu theo tiêu chuẩn concert/mega-event (buổi hòa nhạc/sự kiện quy mô lớn), tích hợp hệ sinh thái chi tiêu xung quanh (như dịch vụ ẩm thực, bán lẻ, trải nghiệm, kết nối khách sạn và du lịch).
Định vị công nghiệp văn hóa TP Hồ Chí Minh trong bối cảnh mới không chỉ dừng lại ở mục tiêu đóng góp vào GRDP mà phải được xem là một chiến lược tái cấu trúc thương hiệu đô thị, chuyển dịch thành phố từ vai trò một trung tâm sản xuất, gia công truyền thống sang một điểm đến của sự sáng tạo và đổi mới ở tầm mức khu vực. Để hiện thực hóa khát vọng này, thành phố cần tận dụng tối đa cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 98 sửa đổi để thí điểm áp dụng các cơ chế tài chính mạo hiểm để kích hoạt nguồn lực xã hội và tái thiết các không gian đô thị thành những “hạ tầng sáng tạo”. Từ đó, xác lập vị thế TP Hồ Chí Minh xứng tầm trong chuỗi giá trị văn hóa khu vực và toàn cầu.