Để bảo vệ thành quả sáng tạo của các nghệ sĩ, Hội thảo “Bảo hộ và thương mại hóa bản quyền âm nhạc trong kỷ nguyên số” vừa được Hội Nhạc sĩ Việt Nam phối hợp với Công ty Cổ phần Công nghệ DipNET tổ chức, nhằm đưa ra giải pháp dùng chính công nghệ và bộ hành lang pháp lý mới nhất để bảo vệ tác quyền.

Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam Nguyễn Đức Trịnh giới thiệu về quy trình bảo vệ quyền tác giả trên nền tảng số tại hội thảo. Ảnh: ÁNH LINH 

 Tại hội thảo, các đại biểu chỉ ra rằng, hàng nghìn tác phẩm âm nhạc đang bị sao chép và phát hành trái phép trên các nền tảng xuyên biên giới. Tình trạng phối lại diễn ra tràn lan mà không xin phép hay trả phí. Đặc biệt, sự phát triển nhanh chóng của AI trong việc tự động thu thập, tái tạo dữ liệu âm nhạc đang đe dọa trực tiếp đến uy tín, nguồn thu nhập và động lực sáng tạo của nghệ sĩ. Theo ông Bùi Minh Tuấn, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Công nghệ DipNET, dữ liệu đối chiếu chuẩn xác là điều kiện tiên quyết để ngăn chặn vi phạm số và xây dựng chợ giao dịch tác quyền tập trung. Năm 2026 đánh dấu bước tiến mạnh mẽ về thể chế với 4 văn bản pháp lý quan trọng, trong đó có Luật số 131/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, có hiệu lực từ ngày 1-4-2026, cho phép tòa án buộc gỡ bỏ, ẩn hoặc vô hiệu hóa các nội dung/tài khoản vi phạm, nâng mức bồi thường tối đa lên 1 tỷ đồng; dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa trình Quốc hội ngày 24-10-2026 đề xuất cho phép sử dụng quyền sở hữu trí tuệ làm tài sản thế chấp, góp vốn và gọi vốn đầu tư...

Ông Bùi Minh Tuấn cho hay, khi khung pháp lý đã sẵn sàng, yếu tố quyết định hiện nay là hành động chủ động từ các bên. Tác giả chủ động định danh tác phẩm, còn doanh nghiệp và nền tảng tuân thủ nguyên tắc chỉ khai thác các sản phẩm minh bạch về tác quyền.

Để biến khung pháp lý và công nghệ thành kết quả thực tế, Công ty Cổ phần Công nghệ DipNET phối hợp cùng Hội Nhạc sĩ Việt Nam triển khai quy trình 4 bước hành động chủ động cho các bên, gồm: Định danh tác phẩm và cấp căn cước số, tác giả chủ động đăng ký tác phẩm trên hệ thống hạ tầng công nghệ để gắn mã định danh duy nhất, xác thực các lớp quyền và đơn vị khai thác hợp pháp; rà soát và phát hiện vi phạm 24/7, ứng dụng công nghệ tự động để theo dõi, quét thông tin 24/7 trên các nền tảng xuyên biên giới nhằm phát hiện kịp thời các hành vi sao chép, thu lại hoặc khai thác chui; áp dụng chế tài pháp lý và xử lý vi phạm, sử dụng các quy định tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ và Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ để yêu cầu tòa án buộc gỡ bỏ/vô hiệu hóa tài khoản vi phạm, đòi bồi thường đến 1 tỷ đồng hoặc chuyển Bộ Công an xử lý hình sự; thương mại hóa và gọi vốn đầu tư, doanh nghiệp và nền tảng tuân thủ nguyên tắc chỉ khai thác sản phẩm minh bạch tác quyền, tác giả khai thác giá trị tài sản trí tuệ để thế chấp, góp vốn và gọi vốn theo quy định mới.