Vơi đi nỗi lo mưu sinh

Thành phố mang tên Bác những ngày tháng 7 đón nhận từng cơn mưa bất chợt trút xuống xen lẫn cái nắng gay gắt khiến cuộc mưu sinh của nhiều người lao động càng thêm vất vả. Trước đây, bà Bùi Thị Khánh (sinh năm 1956) cũng từng sống trong những ngày như thế. Nhiều năm liền, bà ôm xấp vé số đi khắp các con hẻm, lặng lẽ mời từng người mua. Có hôm chưa bán hết, trời đổ mưa, bà lại nép vội dưới mái hiên, chờ mưa ngớt rồi tiếp tục đi. Dù vậy nhưng có lúc, bà không đủ tiền mướn nhà trọ, phải ngủ ngoài đường. Đến đầu năm 2022, bà biết đến nhà trọ 0 đồng “Sài Gòn bao dung” và được tiếp nhận lưu trú. Từ đó, bà không còn phải thấp thỏm vì tiền thuê trọ hay loay hoay tìm chỗ ở mỗi khi đau ốm.

Bà Bùi Thị Khánh (ngoài cùng bên phải) cùng các thành viên tại nhà trọ 0 đồng “Sài Gòn bao dung” buôn bán sạp bưởi.

Bà Bùi Thị Khánh chia sẻ: ”Tôi đã ở đây được hơn 4 năm. Chính nơi này đã cưu mang tôi, để từ một người từng phải ngủ lề đường, tôi có nơi sớm tối trở về”.

Ban quản lý bố trí một quầy bán bưởi và nước ép ngay trước nhà trọ để bà buôn bán có thêm thu nhập. Mỗi ngày, bà vẫn bán hàng như bao người lao động khác, nhưng trong lòng nhẹ nhõm hơn vì biết rằng cuối ngày luôn có một mái nhà để mình trở về.

 Các ông, bà cùng nhau chuẩn bị bưởi để buôn bán.

Ngay bên cạnh quầy của bà Khánh là góc bơm xe của ông Giang Sanh (sinh năm 1966). Ông nói không rõ tiếng, đôi bàn tay có các ngón dính liền khiến ông gặp không ít khó khăn trong lao động. Thế nhưng, người đàn ông ấy vẫn kiên trì ngồi bên chiếc máy bơm cũ, ai ghé qua cần giúp thì ông đều vui vẻ hỗ trợ.

Nhắc đến người bạn của mình, bà Bùi Thị Khánh chia sẻ: “Chú Sanh bơm xe cho mọi người, ai trả bao nhiêu thì chú nhận bấy nhiêu, không gửi cũng không sao. Chú sống chan hòa lắm. Mỗi khi có người trong nhà trọ đau ốm, chú lại xung phong chăm sóc”.

Ở nhà trọ “Sài Gòn bao dung”, những cụ già từng là những người xa lạ dần trở thành chỗ dựa của nhau. Người còn khỏe giúp người yếu hơn, người biết việc gì thì làm việc ấy. Cuộc sống vẫn còn nhiều khó khăn, nhưng sự sẻ chia khiến tuổi già của họ bớt đi phần nào nỗi cô quạnh.

Hơn cả một nơi ở

Câu chuyện của bà Khánh hay ông Sanh chỉ là hai trong số nhiều mảnh đời đang được cưu mang tại nhà trọ “Sài Gòn bao dung”. Mỗi ông, bà ở đây là một hoàn cảnh khác nhau, nhưng đều có điểm chung là tuổi già neo đơn và khát khao có một nơi để nương tựa.

 Những bữa ăn ấm cúng tại nhà trọ “Sài Gòn bao dung”. 

Tọa lạc tại phường Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh, nhà trọ “Sài Gòn bao dung” là một cơ sở thuộc hệ thống nhà trọ 0 đồng của doanh nghiệp xã hội: Công ty Cổ phần Cộng đồng Quỹ từ thiện và Bảo trợ xã hội Vầng Trăng Khuyết. Hiện nơi đây có khoảng hơn 20 người cao tuổi đang sinh sống.

Để được tiếp nhận lưu trú, người đăng ký phải từ 60 tuổi trở lên, có giấy tờ tùy thân hợp lệ, không còn người thân chăm sóc hoặc không có nơi ở ổn định. Đồng thời, người đăng ký vẫn có đủ sức khỏe để tự chăm sóc bản thân hoặc thực hiện những công việc nhẹ phù hợp với thể trạng.

Nhà trọ “Sài Gòn bao dung” luôn khuyến khích các ông, bà lưu trú duy trì công việc phù hợp với sức khỏe. 

Tại đây, các cụ vẫn được khuyến khích duy trì công việc phù hợp với sức khỏe của mình. Người còn vẽ được thì tiếp tục cầm cọ, người bán vé số vẫn đều đặn ra phố mỗi ngày, người còn đủ sức chạy xe ôm thì vẫn gắn bó với công việc mưu sinh. Bên cạnh đó, Ban quản lý bố trí một số công việc phù hợp đối với các cụ như bán bưởi, trông coi trạm bơm xe trước nhà trọ, phụ trách nấu ăn cho nhà trọ. Qua đó, các ông bà vừa tạo thêm nguồn thu nhập, vừa có thêm niềm vui trong cuộc sống hằng ngày. Khoản thu nhập các cụ kiếm được đều được các cụ tự quản lý và sử dụng theo nhu cầu của bản thân.

Anh Nguyễn Đắc Quý, người phụ trách vận hành nhà trọ “Sài Gòn bao dung”, bày tỏ: “Chúng tôi mong các cụ vẫn duy trì công việc nếu sức khỏe cho phép. Điều đó không chỉ giúp các cụ có thêm thu nhập mà còn tạo động lực để sống tích cực hơn, có trách nhiệm với bản thân và với cộng đồng nơi mình đang gắn bó”.

Đồng thời, cơ sở hoạt động theo nguyên tắc “Người khỏe lo cho người yếu, người yếu ít lo cho người yếu nhiều”. Mỗi người đều góp sức trong khả năng của mình để chăm sóc cộng đồng, từ việc nấu ăn, dọn dẹp, đưa người bệnh đi khám đến thay phiên túc trực khi có cụ phải nằm viện.

Ngoài chỗ ở và các bữa ăn hằng ngày, người lưu trú còn được đăng ký bảo hiểm y tế, khám sức khỏe định kỳ. Khi phải điều trị tại bệnh viện, các cụ luôn có người thay phiên chăm sóc. Những cụ tình nguyện đi nuôi bệnh còn được hỗ trợ chi phí.

Để duy trì nếp sống chung, nhà trọ xây dựng một số quy định dành cho người lưu trú. Đặc biệt, Ban quản lý lập cuốn sổ “công - tội - thưởng - phạt” cho từng cụ, ghi lại cả những việc làm tích cực như chăm sóc người bệnh, phụ giúp bếp ăn, trực nhật lẫn những vi phạm nội quy. Cuốn sổ không chỉ là công cụ quản lý mà còn là cách ghi nhận sự đóng góp của mỗi thành viên đối với cộng đồng.

Khu vực cá nhân luôn được các ông, bà sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp đúng theo quy định. 

Định kỳ vào cuối mỗi quý hoặc các dịp lễ lớn như Tết Nguyên đán, lễ Vu Lan, Ban quản lý sẽ tổng kết và trao sổ tiết kiệm trị giá 5 triệu đồng tới những cụ có nhiều việc làm ý nghĩa. Món quà không lớn về vật chất nhưng là sự động viên để các cụ tiếp tục sống có trách nhiệm, đồng thời cũng là khoản dự phòng khi cần thiết.

Không chỉ quan tâm đến cuộc sống hiện tại, Ban quản lý còn đồng hành cùng các cụ trong những việc quan trọng của tuổi già. Khi có nguyện vọng lập di chúc, các cụ được đội ngũ pháp lý hướng dẫn hoàn thiện đầy đủ thủ tục để bảo đảm đúng quy định của pháp luật. Nếu cụ qua đời, Ban quản lý sẽ đứng ra lo hậu sự, tổ chức tang lễ và đưa tro cốt về an vị tại chùa Cẩm Phong (tỉnh Tây Ninh) hoặc giáo xứ Thị Nghè (TP Hồ Chí Minh), tùy theo tín ngưỡng của từng người.

Có lẽ, điều quý giá nhất mà nhà trọ “Sài Gòn bao dung” mang lại không chỉ là một chỗ ở miễn phí hay những bữa cơm đủ đầy, mà là cảm giác được thuộc về một gia đình. Nơi đó, các cụ luôn có người hỏi han khi đau ốm, có mái nhà để trở về sau một ngày mưu sinh và có những bàn tay nâng đỡ khi tuổi đã xế chiều.