Với những người từng có dịp gặp gỡ, công tác dưới sự lãnh đạo của ông, hình ảnh vị tướng ấy không chỉ gắn với bản lĩnh của người cán bộ chính trị trưởng thành từ chiến trường, mà còn đọng lại bằng tình cảm của một người thủ trưởng gần gũi, chân thành.
Trưởng thành từ khói bom lửa đạn
Khi mới 15 tuổi, ở tuổi nhiều bạn bè cùng trang lứa còn cắp sách đến trường, ông đã dấn thân vào con đường cách mạng. Tại căn cứ Ô Rây, phía Tây Bắc Đà Nẵng, giữa những năm tháng chiến tranh gian khổ, người thiếu niên Nguyễn Văn Thảng sớm được đồng đội tin tưởng giao nhiệm vụ làm báo cáo viên. Đó là điểm khởi đầu cho hành trình trưởng thành của một cán bộ chính trị quân đội sau này.
Từ những buổi nói chuyện đầu tiên ấy, phẩm chất của người làm công tác chính trị dần hình thành trong ông. Chất giọng Quảng Nam mộc mạc, chân thành; những câu chuyện về quê hương, gia đình và những hy sinh, mất mát do chiến tranh gây ra đã trở thành chất liệu để ông truyền niềm tin, khơi dậy ý chí chiến đấu cho đồng đội. Nói để động viên bộ đội, nói để hun đúc lòng yêu nước, nhưng với Nguyễn Văn Thảng, lời nói chỉ thực sự có sức thuyết phục khi được chứng minh bằng việc làm, hành động cụ thể.
Ông từng quan niệm, cán bộ chính trị không chỉ biết nói mà còn phải biết xung trận. Sau thời gian học tập tại Học viện Chính trị quân sự, ông trở lại chiến trường miền Nam, giữ cương vị Chính trị viên Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 48, Sư đoàn 320A. Ở đó, ông không đứng ngoài trận đánh mà trực tiếp có mặt cùng cán bộ, chiến sĩ trong những thời điểm ác liệt nhất, cùng đơn vị vượt qua hy sinh, gian khổ.
 |
| Trung tướng Nguyễn Văn Thảng |
Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, trên cương vị Phó chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn 9, ông cùng đơn vị tiến công căn cứ Đồng Dù, góp phần vào thắng lợi chung của quân dân ta trong mùa xuân năm 1975. Chiến trường không chỉ thử thách lòng dũng cảm, mà còn tôi luyện bản lĩnh, phương pháp và phong cách của người cán bộ chính trị. Từ thực tiễn ấy, ở ông hình thành một phẩm chất nhất quán: Nói đi đôi với làm, gần gũi nhưng nghiêm túc, giàu tình cảm nhưng kiên quyết trước nhiệm vụ.
Tháng 4-1981, trên cương vị Bí thư Đảng ủy, quyền Chính ủy Trung đoàn 29, Sư đoàn 307, Nguyễn Văn Thảng cùng đồng đội thực hiện nhiệm vụ quốc tế trên chiến trường Campuchia. Trong một lần trở về từ hội nghị Đảng ủy Sư đoàn ở Prếch Vi-hia, đoàn xe gặp ổ phục kích của quân Pôn Pốt. Sáu chiến sĩ hy sinh tại chỗ và một số đồng chí bị thương. Trong tình huống đặc biệt nguy hiểm, ông bình tĩnh lấy súng AK của đồng chí lái xe, cùng đồng đội tổ chức chống trả quyết liệt, bảo vệ lực lượng. Sau hơn 30 phút chiến đấu căng thẳng, địch bị tiêu diệt một số tên, số còn lại bỏ chạy...
Những năm tháng chiến đấu trên đất bạn càng làm sâu sắc thêm nhận thức của ông về vai trò người chính ủy: không chỉ làm công tác tư tưởng, mà phải thực sự là một thành viên của tập thể chiến đấu; không chỉ truyền niềm tin cho bộ đội, mà bản thân phải là người giữ vững niềm tin cho bộ đội trong những thời khắc cam go nhất.
Giữ vững mạch nguồn chính trị trong tình hình mới
Ngày 20-7-2005, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 51-NQ/TW về tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng, thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn với chế độ chính ủy, chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Nghị quyết có ý nghĩa quan trọng trong việc củng cố, tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội; đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với đội ngũ cán bộ chính trị.
Từ ngày 26 đến 28-10-2005, Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân khu 5 lần thứ VII, nhiệm kỳ 2005-2010 được tổ chức. Đại hội đã bầu Thiếu tướng Nguyễn Văn Thảng, Phó tư lệnh về Chính trị Quân khu, giữ cương vị Bí thư Đảng ủy Quân khu. Đây là dấu mốc quan trọng trong quá trình công tác của ông, đồng thời đặt lên vai người cán bộ chính trị nhiều trọng trách trong giai đoạn phát triển mới của lực lượng vũ trang Quân khu.
 |
| Thiếu tướng Nguyễn Văn Thảng phát biểu tại Đại hội Đảng bộ Sư đoàn 315, Quân khu 5 lần thứ VII nhiệm kỳ 2005-2010 |
Nếu những năm tháng chiến tranh giúp Nguyễn Văn Thảng thấm thía rằng người cán bộ chính trị phải biết chiến đấu và chỉ huy chiến đấu, thì trên cương vị Bí thư Đảng ủy Quân khu, ông càng nhận thức sâu sắc rằng xây dựng Quân đội trước hết phải vững mạnh về chính trị.
Đối với người từng trực tiếp cầm súng chiến đấu, từng làm chính trị viên ở đơn vị cơ sở, từng trải qua những thời khắc sinh tử trên chiến trường, những yêu cầu ấy không phải khẩu hiệu chung chung. Ông hiểu rằng, muốn bộ đội vững vàng trước khó khăn, trước hết cán bộ phải vững vàng; muốn đơn vị có sức chiến đấu cao, trước hết tổ chức đảng phải trong sạch, vững mạnh; muốn giữ vững trận địa tư tưởng, phải bắt đầu từ việc giữ vững niềm tin của cán bộ, chiến sĩ.
Đó cũng là mạch nguồn tư tưởng trong phong cách lãnh đạo của người Bí thư Đảng ủy Quân khu: Lấy xây dựng Đảng làm then chốt, lấy xây dựng con người làm trọng tâm, lấy chất lượng thực hiện nhiệm vụ làm thước đo hiệu quả công tác lãnh đạo.
Khí tiết người cộng sản - điều còn lại sau chức vụ
Sinh năm 1947 tại Quảng Nam, năm 1966, lúc 19 tuổi Nguyễn Văn Thảng vinh dự đứng vào hàng ngũ của Đảng. Từ đó, lý tưởng cách mạng trở thành lẽ sống, là điểm tựa tinh thần để ông vượt qua những thử thách khắc nghiệt của chiến tranh cũng như những yêu cầu ngày càng cao trong công tác lãnh đạo, chỉ huy.
Điều khiến tôi kính trọng Trung tướng Nguyễn Văn Thảng không chỉ là quá trình chiến đấu, cống hiến và những trọng trách ông từng đảm nhiệm, mà còn là hình ảnh một cán bộ chính trị trưởng thành từ thực tiễn và giàu tình cảm đối với đồng chí, đồng đội. Từ người thiếu niên làm báo cáo viên ở căn cứ Ô Rây, người chính trị viên cùng bộ đội chiến đấu, người cán bộ từng đối diện hiểm nguy trên chiến trường Campuchia đến người Bí thư Đảng ủy Quân khu được Đại hội tín nhiệm giao trọng trách, ở ông luôn có một phẩm chất xuyên suốt: Kiên định với lý tưởng, tận tụy với công việc và luôn đề cao trách nhiệm trước tập thể.
Đúng dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa XHCN Việt Nam (2-9-2025), Trung tướng Nguyễn Văn Thảng được tặng Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng. Hình ảnh ông trong lễ trao Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng là một hình ảnh xúc động. Dù đang điều trị tại bệnh viện, ông vẫn chỉnh tề trong bộ quân phục, ánh mắt phấn chấn, tinh thần minh mẫn. Đón nhận phần thưởng cao quý của Đảng, ông không chỉ đón nhận một dấu mốc đáng tự hào của đời đảng viên, mà còn là sự ghi nhận đối với cả một cuộc đời kiên trung, tận tụy, hết lòng phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.
 |
| Trung tướng Nguyễn Văn Thảng tại Lễ trao tặng Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng |
 |
| Trung tướng Nguyễn Văn Thảng tại Lễ trao tặng Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng |
Ở khoảnh khắc ấy, người ta càng hiểu rằng quân hàm, chức vụ có thể thay đổi theo từng chặng đường công tác, nhưng phẩm chất người cộng sản, niềm tin vào lý tưởng và lòng trung thành với Đảng là giá trị bền vững làm nên tầm vóc của một con người.
Điều đẹp nhất mà Trung tướng Nguyễn Văn Thảng để lại không chỉ là những chiến công, những cương vị từng đảm nhiệm hay những dấu mốc trong lịch sử Đảng bộ Quân khu 5, mà còn là bài học giản dị về phẩm chất người cán bộ chính trị: Phải nói được tiếng nói của Đảng, nhưng trước hết phải hiểu và nói được tiếng nói của người lính; phải có bản lĩnh để đứng vững trước thử thách, đồng thời có trái tim để đồng hành, sẻ chia cùng với cán bộ, chiến sĩ.