15 giờ, trước cửa phòng lấy mẫu tại Nhà thi đấu phường Tân Thuận (TP Hồ Chí Minh), anh Nguyễn Quang Vinh, thành viên nhóm lấy mẫu xét nghiệm doping thuộc Tiểu ban kiểm tra doping của Ban tổ chức Đại hội TTTQ mới bắt đầu bữa trưa. Anh tranh thủ ăn vội giữa những khoảng thời gian chờ công việc. Bữa ăn kết thúc, anh trở lại phòng cùng đồng nghiệp hoàn tất nhiệm vụ lấy mẫu xét nghiệm doping cho một số vận động viên (VĐV) thi đấu buổi sáng và chuẩn bị cho việc lấy mẫu đối với các VĐV thi đấu buổi chiều.

Với anh Vinh, chuyện ăn muộn, làm việc kéo dài không có gì lạ. Thời điểm các đội thể thao và khán giả rời nhà thi đấu, trở về nghỉ ngơi lại thường là lúc công việc của những người lấy mẫu xét nghiệm doping bước vào giai đoạn bận rộn. 

Nhân viên phối hợp lấy mẫu doping vận động viên sau khi thi đấu môn karate.  

Trước khi bắt tay vào nhiệm vụ, các thành viên trao đổi, rà soát lại quy trình: Tiếp cận VĐV như thế nào, thông báo việc được lựa chọn kiểm tra ra sao, liên hệ với huấn luyện viên để phối hợp... Những thao tác tưởng chừng đơn giản ấy đều cần sự thống nhất và chính xác, bởi chỉ một khâu thiếu chặt chẽ cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ quá trình lấy mẫu.

Đối tượng được lựa chọn trong ngày hôm đó là các VĐV giành huy chương vàng và huy chương bạc. Có người được mời lấy mẫu trước giờ trao huy chương, có người phải chờ hoàn thành nghi thức nhận huy chương. Dù ở thời điểm nào, quy trình cũng đòi hỏi sự kiên nhẫn. Một ca lấy mẫu thường kéo dài gần 3 giờ đồng hồ. Sau khi nhận thông báo, VĐV cần thời gian hồi phục, uống nước và chờ cơ thể bài tiết đủ lượng nước tiểu theo yêu cầu. Nhân viên kiểm tra phải theo sát, vừa bảo đảm đúng quy định, vừa tạo điều kiện để VĐV hoàn thành việc lấy mẫu.

Tại Đại hội TTTQ năm nay, Tiểu ban kiểm tra doping với lực lượng nòng cốt là các bác sĩ, nhân viên Trung tâm Phòng, chống doping Việt Nam. Đại hội kéo dài, tổ chức tại nhiều địa điểm, khiến các nhóm phải liên tục di chuyển giữa Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và một số địa phương đăng cai như Đồng Tháp, Đồng Nai. Công việc vì thế không chỉ đòi hỏi kiến thức chuyên môn mà còn cần sức bền, khả năng thích ứng với lịch trình và điều kiện làm việc khác nhau.

Trong thời gian diễn ra Đại hội TTTQ, Tiểu ban kiểm tra doping dự kiến lấy 160 mẫu ở tất cả các môn. Việc kiểm tra được thực hiện ngẫu nhiên, không thông báo trước về thời điểm và địa điểm. VĐV có thể được lựa chọn theo đối tượng kiểm tra mục tiêu, lựa chọn ngẫu nhiên hoặc căn cứ vào thành tích thi đấu. 

160 mẫu thử không phải con số lớn nếu đặt trong tương quan với quy mô một kỳ Đại hội TTTQ. Tuy nhiên, hạn chế về kinh phí khiến kế hoạch kiểm tra phải được tính toán trong phạm vi nguồn lực. Sau đó, các mẫu sẽ được gửi đến phòng xét nghiệm đạt tiêu chuẩn, được Cơ quan Phòng, chống doping thế giới (WADA) công nhận.

Ông Lê Minh Hà, Giám đốc Trung tâm Phòng, chống doping Việt Nam cho biết, các thành viên tại Tiểu ban kiểm tra doping đều xác định sự vất vả là điều khó tránh khỏi khi tham gia nhiệm vụ. Điều họ mong muốn nhất là không có mẫu xét nghiệm nào cho kết quả dương tính với chất cấm.

Khi Đại hội TTTQ bước vào những ngày cao điểm đồng nghĩa với việc các nhóm lấy mẫu sẽ còn nhiều ngày làm việc cao độ. Công việc của họ vẫn âm thầm như mọi khi với mong muốn thật giản dị là không có mẫu thử dương tính với doping, các cuộc đấu luôn bảo đảm sự công bằng và người hâm mộ đặt trọn niềm tin vào sự minh bạch của các cuộc đấu.