Lễ ký kết diễn ra dưới sự chứng kiến của Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen, Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa, cùng lãnh đạo các quốc gia thành viên Mercosur gồm Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay.

Phát biểu tại sự kiện, Chủ tịch EC Ursula von der Leyen cho rằng việc ký kết hiệp định mở ra một chương hợp tác mới đầy triển vọng cho hơn 700 triệu người dân hai khu vực. Theo bà, trong bối cảnh thế giới đối mặt với nhiều biến động và xu hướng phân mảnh gia tăng, thỏa thuận này thể hiện lựa chọn chiến lược của EU và Mercosur trong việc tăng cường hợp tác, củng cố chủ nghĩa đa phương và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.

Ảnh minh họa: vietnamplus.vn 

Trên phương diện kinh tế, theo các cam kết đạt được, hiệp định EU - Mercosur sẽ hình thành một trong những khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới, với thị trường khoảng 700 triệu người tiêu dùng. EC ước tính kim ngạch xuất khẩu của EU sang Mercosur có thể tăng khoảng 39% mỗi năm, tương đương gần 49 tỷ euro, qua đó hỗ trợ duy trì và tạo thêm hàng trăm nghìn việc làm trong nội khối.

Cao ủy Thương mại EU Maroš Šefčovič nhận định hiệp định là khoản đầu tư chiến lược đối với năng lực cạnh tranh và uy tín toàn cầu của châu Âu. Theo ông, ưu tiên trước mắt của EU là sớm hoàn tất các thủ tục phê chuẩn cần thiết nhằm đưa hiệp định vào thực thi, qua đó giúp cộng đồng doanh nghiệp nhanh chóng tận dụng các cơ hội thương mại mới.

Cụ thể, hiệp định quy định việc dỡ bỏ phần lớn thuế quan đối với hàng hóa xuất khẩu của EU, bao gồm ô tô, máy móc, dược phẩm và nhiều mặt hàng nông sản, giúp doanh nghiệp EU tiết kiệm khoảng 4 tỷ euro tiền thuế mỗi năm. Đồng thời, thỏa thuận tạo điều kiện thuận lợi cho việc thúc đẩy đầu tư vào các chuỗi cung ứng then chốt, trong đó có các nguyên liệu thô chiến lược.

Đối với lĩnh vực nông nghiệp – một trong những nội dung nhạy cảm nhất của hiệp định, Cao ủy Nông nghiệp và Thực phẩm EU Christophe Hansen cho biết ngay từ đầu nhiệm kỳ, ông đã trực tiếp lắng nghe ý kiến của nông dân trên khắp EU và nhận thức rõ những quan ngại liên quan đến hiệp định với Mercosur. Theo ông, EU đã thiết lập một cơ chế tự vệ chưa từng có tiền lệ, cho phép can thiệp nhanh chóng trong những trường hợp hiếm hoi khi thị trường nội khối chịu tác động tiêu cực, đồng thời sẽ giám sát chặt chẽ quá trình thực thi hiệp định.

Ông Christophe Hansen khẳng định các vòng đàm phán đã được tính toán thận trọng nhằm bảo vệ lợi ích của ngành nông nghiệp châu Âu. Theo đó, lượng hàng nhập khẩu từ Mercosur sẽ được giữ trong giới hạn cho phép, các mặt hàng nhạy cảm phải tuân thủ hệ thống hạn ngạch nghiêm ngặt và được áp dụng theo lộ trình từng bước. Bên cạnh đó, hiệp định cũng mở ra cơ hội xuất khẩu đáng kể cho nông dân và các nhà sản xuất thực phẩm EU, đặc biệt trong các lĩnh vực rượu vang, đồ uống có cồn, dầu ô liu và các sản phẩm từ sữa. Các sản phẩm mang Chỉ dẫn địa lý của EU sẽ được bảo hộ đầy đủ tại thị trường Mercosur với khoảng 270 triệu người tiêu dùng.

Về phát triển bền vững, hiệp định đưa Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu trở thành điều khoản thiết yếu, với cam kết hướng tới mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050, đồng thời gắn thương mại với bảo vệ quyền lao động và thúc đẩy quyền năng kinh tế của phụ nữ.

Không chỉ giới hạn trong khuôn khổ kinh tế - môi trường, các cam kết này còn phản ánh cách tiếp cận tổng thể của EU trong việc kết hợp thương mại với các mục tiêu chiến lược dài hạn về an ninh và đối ngoại.

Trên cơ sở đó, Đại diện cấp cao của EU về chính sách đối ngoại và an ninh, Kaja Kallas, cho rằng hiệp định mang ý nghĩa địa chiến lược trong bối cảnh thế giới nhiều bất ổn, góp phần giúp EU đa dạng hóa quan hệ kinh tế và giảm thiểu các phụ thuộc rủi ro.

Sau lễ ký kết, Hiệp định Đối tác (EMPA) sẽ được trình để các quốc gia thành viên EU phê chuẩn theo quy định, trong khi Hiệp định Thương mại Tạm thời (iTA) sẽ được trình Nghị viện châu Âu và Hội đồng châu Âu xem xét, quyết định nhằm sớm có hiệu lực.

TTXVN