“Thành phố không ngủ” Cairo đổi nhịp sống vì khủng hoảng năng lượng

Sự im lặng bất thường ấy phản ánh những biến động sâu sắc mà thành phố này đang phải đối mặt. “Cairo là một ‘thành phố không ngủ’, nhưng hiện nay chúng tôi buộc phải bước vào đêm yên tĩnh sớm hơn”, ông Abdul-Rahman Mohammed, chủ một cửa hàng điện thoại trên phố, cho biết.

Nguyên nhân trực tiếp đến từ quyết định của chính phủ Ai Cập nhằm giảm áp lực cung điện trong bối cảnh khu vực Trung Đông bất ổn. Từ ngày 28-3, phần lớn các cửa hàng, trung tâm thương mại, nhà hàng và quán cà phê trên toàn quốc phải đóng cửa lúc 21 giờ; riêng các ngày thứ Năm, thứ Sáu, ngày lễ chính thức và các sự kiện công cộng, thời gian hoạt động được phép kéo dài đến 22 giờ.

Khung cảnh về đêm trên đường phố Ai Cập, ngày 30-3.

Đằng sau biện pháp hành chính này là một cuộc khủng hoảng năng lượng ngày càng nghiêm trọng. Sau cuộc tấn công ngày 28-2 của Mỹ và Israel vào Iran, Israel đã ngừng cung cấp khí đốt tự nhiên cho Ai Cập, trong khi giá dầu thế giới đồng loạt tăng mạnh. Thủ tướng Ai Cập Madbouly cho biết hóa đơn năng lượng hằng tháng của nước này đã tăng vọt từ 1,2 tỷ USD lên 2,5 tỷ USD - một con số cho thấy sức ép tài chính lớn chưa từng có.

Trước tình hình đó, chính phủ Ai Cập đã triển khai một loạt biện pháp khẩn cấp nhằm tiết kiệm năng lượng: Rút ngắn giờ hoạt động của các cơ sở kinh doanh, cho phép một số nhân viên chính phủ làm việc từ xa, điều chỉnh hệ thống chiếu sáng đường phố, cắt giảm hạn mức nhiên liệu cho xe công, làm chậm các dự án quốc gia quy mô lớn tiêu tốn nhiều năng lượng, đồng thời kêu gọi người dân tiết kiệm điện và hạn chế đi lại không cần thiết. Cùng với đó là các biện pháp kiểm soát chi tiêu tài khóa như trì hoãn một số dự án ngân sách và xây dựng các khoản dự trữ để ứng phó với tình huống khẩn cấp.

Những điều chỉnh này đang tác động trực tiếp đến đời sống xã hội. “Lễ cưới còn chưa bắt đầu đã phải kết thúc, vậy thì tổ chức sao được?” – Yassin Sami, 28 tuổi, chủ một cửa hàng điện tử, nói với vẻ bất lực. Anh dự định tổ chức đám cưới vào giữa tháng 4, trong khi theo phong tục địa phương, đám cưới thường diễn ra vào buổi tối. Sami cho rằng, người dân Ai Cập đang phải gánh chịu cái giá của một “cuộc chiến ở nơi khác”.

Chính phủ Ai Cập đã triển khai một loạt biện pháp khẩn cấp nhằm tiết kiệm năng lượng.

Áp lực chi phí sinh hoạt gia tăng cũng khiến nhiều hộ gia đình rơi vào thế khó. “Giá vé xe buýt và giá nhiên liệu tăng lên đồng nghĩa với việc chi tiêu cho thực phẩm và thuốc men bị thu hẹp,” ông Mohammed Hani, chủ một quán cà phê cho biết khi nhìn cửa hàng vắng khách.

Ở góc độ chuyên gia, ông Abu Bakr Diab, cố vấn của Trung tâm Nghiên cứu Arab (Ai Cập), nhận định rằng việc đóng cửa sớm là biện pháp cần thiết để giảm tiêu thụ năng lượng quốc gia. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo việc rút ngắn thời gian kinh doanh sẽ làm giảm chi tiêu của người tiêu dùng, từ đó gây bất lợi cho các ngành dịch vụ như ăn uống và giải trí.

Trong bối cảnh khó khăn, chính phủ Ai Cập vẫn tìm cách bảo vệ ngành du lịch – một nguồn thu quan trọng của nền kinh tế. Các điểm đến như Hurghada, Sharm el-Sheikh, Luxor, Aswan và các khu du lịch trọng điểm tại Cairo hiện không nằm trong phạm vi cắt giảm điện.

Tuy nhiên, triển vọng kinh tế chung vẫn chịu nhiều sức ép. Mới đây, Fitch Solutions đã hạ dự báo về tốc độ tăng trưởng GDP thực tế của Ai Cập trong năm tài chính 2025-2026 từ 5,2% xuống còn 4,9%. Theo đó, trong bối cảnh tâm lý ngại rủi ro gia tăng và đồng USD mạnh lên, Ai Cập đang phải đối mặt với áp lực từ dòng vốn chảy ra ngoài và sự mất giá tiền tệ. Đồng thời, việc gián đoạn nhập khẩu khí đốt từ bên ngoài cũng làm gia tăng nguy cơ đình trệ sản xuất trong các ngành như phân bón, xi măng và thép.

Từ một “thành phố không ngủ”, Cairo đang buộc phải thích nghi với nhịp sống mới - nơi ánh đèn tắt sớm không chỉ vì đêm xuống, mà còn vì những sức ép kinh tế và địa chính trị đang bao trùm.