Sự việc bắt nguồn từ những bất đồng liên quan đến hoạt động định cư tại Bờ Tây của Israel. Anh coi các khu định cư Israel tại Bờ Tây là trái luật pháp quốc tế, trong khi Israel bác bỏ quan điểm này. Tháng trước, London thông báo cấm nhập khẩu hàng hóa từ các khu định cư Israel tại Bờ Tây bị chiếm đóng, đồng thời áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với một số cá nhân và doanh nghiệp liên quan đến hoạt động định cư.

Nhằm thể hiện thái độ, Israel quyết định đóng cửa Tổng lãnh sự quán Anh tại Đông Jerusalem. Theo yêu cầu của phía Israel, Anh sẽ phải đóng cửa Tổng lãnh sự quán trong vòng 30 ngày và rút các nhà ngoại giao khỏi thành phố này. Quyết định đóng cửa cơ quan này và thu hồi tư cách ngoại giao của nhân viên dự kiến có hiệu lực ngày 8-10.

Theo Reuters, Tổng lãnh sự quán Anh nằm tại khu phố Sheikh Jarrah ở Đông Jerusalem, phụ trách quan hệ của London với phía Palestine tại Jerusalem, Bờ Tây và dải Gaza, bao gồm các vấn đề chính trị, kinh tế, an ninh và lãnh sự. Cơ quan này đã hiện diện tại Jerusalem gần 200 năm, từ rất lâu trước khi Nhà nước Israel được thành lập vào năm 1948.

Tổng lãnh sự quán Anh tại Đông Jerusalem, ngày 8-9. Ảnh: Reuters

Tổng lãnh sự quán Anh tại Đông Jerusalem hiện có 27 nhà ngoại giao và hoạt động độc lập với Đại sứ quán Anh tại Israel. Nếu bị đóng cửa, việc này không chỉ ảnh hưởng lớn đến hoạt động ngoại giao của Anh tại khu vực, mà có thể sẽ châm ngòi thêm những căng thẳng trong mối quan hệ giữa hai đồng minh.

Theo Ynet, London ban đầu tránh công khai các biện pháp trả đũa với hy vọng có thể giải quyết bất đồng thông qua các kênh ngoại giao. Hồi tuần trước, Cố vấn An ninh Quốc gia Anh Jonathan Powell đã có chuyến thăm Israel để đàm phán ngăn chặn việc đóng cửa Tổng lãnh sự quán tại Đông Jerusalem, nhưng hai bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận. Thậm chí, Anh đã đề nghị các nước châu Âu tác động, với hy vọng thuyết phục Israel đảo ngược quyết định này. Dẫu vậy, khi thời hạn đóng cửa Tổng lãnh sự quán đến gần, Anh đã đưa ra cảnh báo cụ thể về việc trục xuất 27 nhà ngoại giao Israel.

Ngày 5-10, Đại sứ Anh tại Israel Simon Walters đã chuyển thông điệp tới phía Israel rằng nếu quyết định đóng cửa Tổng lãnh sự quán được thực hiện trong tuần này, London sẽ đáp trả theo nguyên tắc tương ứng, tức một nhà ngoại giao Israel sẽ bị trục xuất khỏi Anh đối với mỗi nhà ngoại giao Anh buộc phải rời Đông Jerusalem.

Động thái gia tăng sức ép của Anh và phản ứng của Israel đánh dấu một "nốt trầm" mới trong mối quan hệ giữa hai đồng minh từng rất gắn bó. Điều này cũng cho thấy những bất đồng khó có thể dung hòa giữa hai bên. Anh nhiều lần chỉ trích Israel về các hành động trong cuộc xung đột tại dải Gaza cũng như các vụ tấn công của người định cư Israel nhắm vào người Palestine. Phía Anh cho rằng việc mở rộng các khu định cư của Israel tại Bờ Tây và các hành vi bạo lực liên quan là bất hợp pháp, đồng thời đe dọa nghiêm trọng đến triển vọng giải pháp hai nhà nước cũng như hòa bình và an ninh lâu dài giữa Israel và Palestine. Trong khi đó, Chính phủ Israel cáo buộc Công đảng cầm quyền của Anh có thái độ thù địch đối với Israel.

Các biện pháp trừng phạt của Anh sẽ có hiệu lực vào năm 2027. Ngoài Anh, nhiều quốc gia, trong đó có Pháp, Canada, Na Uy cũng công bố các biện pháp trừng phạt tương tự. Tuy nhiên, Israel chưa có động thái đáp trả đối với các quốc gia này.