Mỹ lần đầu xác nhận triển khai vũ khí trên quỹ đạo

CNBC ngày 15-9 đưa tin, tại Hội nghị hàng không, vũ trụ và không gian mạng tổ chức ở National Harbor, bang Maryland, Bộ trưởng Không quân Mỹ Troy Meink đã khẳng định Washington đang sở hữu các loại “vũ khí kiểm soát không gian” trên quỹ đạo, có khả năng bảo vệ các lực lượng quân sự nước này trước những hoạt động thù địch từ phía đối phương. Đây được xem là lần đầu tiên một quan chức Lầu Năm Góc công khai xác nhận Mỹ đã triển khai vũ khí trên quỹ đạo.

Ông Meink đưa ra thông tin này khi trình bày về các nỗ lực toàn diện nhằm hiện đại hóa Lực lượng Không gian (USSF) và Không quân Mỹ (USAF) nhằm đối phó với những thách thức an ninh, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) và việc ngày càng nhiều loại vũ khí tự hành được đưa vào sử dụng.

Tên lửa Falcon Heavy của SpaceX rời bệ phóng, mang theo kính viễn vọng không gian Nancy Grace Roman của NASA, ngày 30-8-2026. Ảnh: Reuters

Theo ông Meink, các hệ thống này thuộc nhóm năng lực kiểm soát không gian, bao gồm cả phương tiện động năng và phi động năng, có thể được sử dụng cho mục đích phòng thủ hoặc tấn công. Tuy nhiên, những thông tin cụ thể về chủng loại vũ khí, số lượng, vị trí triển khai và thời điểm triển khai không được công bố.

Bộ trưởng Không quân Mỹ thừa nhận quyết định công khai thông tin này là có chủ ý, đồng thời nhấn mạnh, Washington cần duy trì ưu thế cả trên không và trong không gian vũ trụ. Ông cũng tiết lộ USSF đang phát triển các hệ thống theo dõi và vô hiệu hóa những mối đe dọa trong không gian.

Trong bài phát biểu tại hội nghị, ông Meink mô tả các nguy cơ đe dọa an ninh đối với Mỹ đang leo thang nhanh chóng. Ông lập luận, Washington cần gia tăng sức mạnh chiến đấu nhanh hơn, với chi phí hợp lý hơn, thông qua việc sử dụng các hệ thống tự hành và những loại vũ khí có chi phí thấp. Ông tiết lộ Mỹ dự kiến sẽ bổ sung số lượng lớn hệ thống vũ khí tự hành, qua đó tăng cường sức mạnh chiến đấu. “Nhờ những bước đi đang được thực hiện, chúng tôi sẽ có một lực lượng không quân với diện mạo hoàn toàn khác biệt vào năm 2032”, ông cho biết.

Có thể thấy, Mỹ ngày càng quan ngại về năng lực chống vệ tinh cùng các hệ thống vũ khí không gian của Trung Quốc và Nga. Theo USSF, Trung Quốc đang phát triển và vận hành các năng lực không gian, chống không gian như một phần trong quá trình hiện đại hóa quân đội, trong khi Nga coi không gian là một trong những lĩnh vực tác chiến và cho rằng ưu thế trên không gian có thể mang tính quyết định đối với những cuộc xung đột trong tương lai.

Trong nhiều năm qua, Mỹ, Nga và Trung Quốc đều phát triển các năng lực có thể gây nhiễu, làm gián đoạn hoặc vô hiệu hóa vệ tinh đối phương. Giới chuyên gia khẳng định, việc triển khai vũ khí thông thường trong không gian không đồng nghĩa với hành vi vi phạm Hiệp ước Không gian vũ trụ năm 1967, vốn cấm đưa vũ khí hủy diệt hàng loạt, đặc biệt là vũ khí hạt nhân, lên quỹ đạo.

Tuy nhiên, động thái Mỹ công khai thừa nhận triển khai vũ khí trên quỹ đạo có thể làm gia tăng lo ngại về nguy cơ chạy đua vũ trang trong không gian. Một số chuyên gia nhận định, động thái này có thể thúc đẩy các quốc gia như Trung Quốc và Nga công khai hơn về các năng lực tương tự. Nhà vật lý thiên văn Jonathan McDowell cho biết, ông nghi ngờ điều này liệu có thực sự mang lại lợi ích cho Mỹ hay không, bởi chắc chắn Trung Quốc sẽ triển khai các hệ thống tương đương trong tương lai, dù có thể trước đó, họ chưa từng sở hữu chúng.