Đưa những giá trị truyền thống hòa vào nhịp sống hiện đại

Cảnh Đức Trấn ở tỉnh Giang Tây, thành phố được mệnh danh đẹp như tranh vẽ và là quê hương của đồ gốm sứ nổi tiếng nhất Trung Quốc, gần đây thu hút hàng nghìn du khách từ khắp nơi trên thế giới nhờ một trung tâm trải nghiệm độc đáo, nơi du khách có thể tự tay làm ra sản phẩm gốm sứ từ những công đoạn đầu tiên.

Adhamjonov Ayubkhon, một thanh niên 20 tuổi đến từ Uzbekistan, ban đầu đến Cảnh Đức Trấn chỉ vì muốn ngắm nhìn các di tích cổ và bảo tàng. Tuy nhiên, những gì anh thực sự tìm thấy lại là câu chuyện về một đô thị đã duy trì nghề gốm suốt hàng nghìn năm. Họ không chỉ gìn giữ giá trị truyền thống mà còn không ngừng phát triển, đổi mới, đưa những giá trị xưa hòa vào nhịp sống đương đại.

Gốm sứ ở đây không nằm im lìm sau lớp kính, mà hiện diện ngay trên bàn ăn, lấp lánh nơi ô cửa kính các cửa hiệu, dọc theo những con phố lát đá cổ kính, hay xoay chuyển linh hoạt trong đôi tay của những nghệ nhân trẻ đang nhào nặn đất sét thành những tác phẩm nghệ thuật gần gũi.

Ayubkhon đã 3 lần ghé thăm Cảnh Đức Trấn. Trong những chuyến đi đó, anh đã tự tay nặn chiếc cốc và đĩa từ đất sét thô, dạo bước trong khuôn viên Đại học Gốm sứ Cảnh Đức Trấn và lặng người chiêm ngưỡng những cổ vật quý tại Bảo tàng Gốm sứ Trung Quốc Cảnh Đức Trấn.

Cảnh Đức Trấn được mệnh danh là “thủ đô gốm sứ của Trung Quốc”. Ảnh: Sưu tầm/nguồn: datviettour.com.vn

Tại “kinh đô gốm sứ nghìn năm” này, những du khách quốc tế như Ayubkhon không còn hiếm gặp. Theo China Daily, chỉ riêng năm ngoái, Cảnh Đức Trấn đã đón 150.800 lượt khách quốc tế, tăng khoảng 40% so với năm trước đó. Mức chi tiêu của du khách quốc tế đạt gần 90 triệu nhân dân tệ (13,4 triệu USD).

Với bề dày lịch sử hàng nghìn năm về nghề làm gốm sứ, Cảnh Đức Trấn vẫn đang tiếp tục tìm kiếm các chiến lược đổi mới nhằm tạo động lực phát triển cho ngành nghề di sản lâu đời này. Bên cạnh việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm thực tế, các nghệ nhân địa phương còn phát triển nhiều sản phẩm sáng tạo như trang sức, đèn làm từ gốm sứ để thu hút những người tiêu dùng trẻ. "Tôi tạo ra những sản phẩm gọi là gốm sứ có thể đeo được”, cô Hou Yue, một nghệ nhân địa phương chia sẻ. Những đôi bông tai gốm sứ của cô rất được giới trẻ ưa chuộng nhờ thiết kế độc đáo.

Trong khi đó, Công ty Jingdezhen Chentian Ceramics tại Cảnh Đức Trấn-một đối tác hợp tác sản xuất gốm sứ cho thương hiệu đồ chơi Trung Quốc Pop Mart, đang ứng dụng các kỹ thuật làm gốm truyền thống để phát triển những dòng đồ chơi sưu tầm. Khi mẫu tượng Molly (một trong những nhân vật biểu tượng nổi tiếng nhất của Pop Mart) bằng gốm được mở bán trực tuyến, 40.000 đơn hàng đã được đặt chỉ trong vòng 2 giây. Kể từ đó, Jingdezhen Chentian Ceramics đã mở rộng danh mục sản phẩm lên hơn 30 loại thuộc 6 dòng sản phẩm chính.

Bà Xu Wan, Tổng giám đốc công ty cho biết người tiêu dùng trẻ ngày nay bị thu hút bởi các sản phẩm sáng tạo và sẵn sàng chi trả cho giá trị cảm xúc mà chúng mang lại. "Gốm sứ không chỉ là đồ cổ. Chúng còn có thể là phương tiện truyền tải văn hóa và xu hướng mới. Chúng có thể hiện diện trong đời sống dưới một hình thức hoàn toàn mới mẻ”, bà nói thêm.

Khi truyền thống nghìn năm “bắt tay” tư duy hiện đại, những công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI) cũng được ứng dụng để mở rộng giá trị của di sản. Theo Tân Hoa xã, Bảo tàng Tơ lụa Tô Châu của Trung Quốc đã xây dựng cơ sở dữ liệu tích hợp AI sau khi số hóa 50.000 mẫu hoa văn tơ lụa trong kho lưu trữ. Những “tài sản kỹ thuật số” này đã tìm thấy sức sống mới. Nhà thiết kế trẻ Zou Yujia đã kết hợp những hoa văn trên với thẩm mỹ hiện đại để tạo ra những chiếc trâm cài áo hình bướm, đồ trang trí ô tô và nam châm gắn tủ lạnh, thu hút đông đảo giới trẻ.

Tại một nhà máy của Tập đoàn Wensli ở thành phố Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc, công nghệ cũng đang tạo ra cuộc cách mạng trong quy trình sản xuất các sản phẩm tơ lụa. Thông qua mô hình AIGC (nội dung do AI tạo ra thông qua hệ thống dữ liệu) của công ty, người tiêu dùng có thể tự thiết kế những chiếc khăn lụa mang dấu ấn cá nhân. Một tấm vải trắng trơn có thể biến thành chiếc khăn với họa tiết tinh xảo chỉ trong vòng chưa đầy nửa giờ, đồng thời quy trình mới cũng giảm thiểu lượng khí thải carbon và nước thải.

Đưa nghệ thuật vào cuộc sống, biến những di sản xưa cũ thành sản phẩm gắn liền với cuộc sống hiện đại, để mỗi nét truyền thống xưa được tỏa sáng và trở thành mảnh ghép độc đáo, phù hợp và đến thật gần với công chúng. Đây là minh chứng cho thấy Trung Quốc không chỉ dừng ở việc giữ lửa các nghề truyền thống, mà hiện nay những di sản văn hóa phi vật thể ấy đang bước ra khỏi không gian bảo tồn tĩnh lặng để trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nền tảng của các giá trị sáng tạo mới trong thời đại số.